بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌: افغانستان انسانی بحرانگه روپه‌ره

اطلاعات روز
photo: UNICEF/Osman Khayyam

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی طالبلر نینگ مملکتگه قَیتیشی و انسانپرورلیک یاردمی کېسکین کمه‌ییشی عاقبتیده تاباره‌ چوقورلشیب باره‌یاتگن انسانپرورلیک بحرانگه دوچ کېله‌یاتگنیدن آگاهلنتیردی.

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌باش کاتبی نینگ افغانستان بۉییچه‌ مخصوص وکیلی اۉرین‌باسری و اوشبو تشکیلات‌نینگ انسانپرورلیک مسأله‌لری بۉییچه‌ موافقلشتیرووچیسی برونو لومارکیس جمعه‌ کونی (۱۵ عقرب) افغانستان «مرکّب چارراهه‌»ده تورگنینی ایتدی.

اونینگ تأکیدلشیچه، نسبی برقرارلیک و خوفسیزلیککه قره‌مه‌ی، اقتصادي وضعیت نینگ ضعیفلیگی، انسان حقوقلریگه قۉییلگن کېنگ قمراولی چېکلاولر همده‌ کېسکین انسانپرورلیک احتیاجلری مملکت کېله‌جگینی جدّي معمالر قرشیسیده قالدیرماقده.

لومارکیس نینگ ایتیشیچه، افغانستانده‌گی عیاللر و قیزلر هنوز «کېسکین و کېنگ قمراولی» چېکلاولرگه دوچ کېلماقده همده‌ تعلیم آلیش، ایشلش و جماعت حیاتیده اشتراک اېتیش امکانیتلریدن محروم اېتیلگن.

اونینگ معلومات بېریشیچه، ۲۰۲۱-ییلدن بویان ۲.۶میلیوندن آرتیق قیز اۉرته‌ تعلیم آلیش امکانیتیدن محروم بۉلگن، افغانستان بیلیم یورتلریده تحصیل آله‌یاتگن قیزلر سانی اېسه صفرگه توشگن.

لومارکیس بو وضعیتنی «دنیاده‌گی تعلیم ساحه‌سیده‌گی اېنگ جدّي معمالردن بیری» دېب تعریفله‌گن.

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌رسميسی نینگ ایتیشیچه، اقتصادي قیینچیلیکلر طفیلی اَیریم عایله‌لر حتا اۉغیل فرزندلرینی هم مکتبگه یوباریشدن باش تارتماقده.

بومارکیس نینگ قۉشیمچه‌ قیلیشیچه، ۲۰۲۵-ییل سپتمبر آییدن بویان عیال خادملرگه افغانستان بۉیلب بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ اداره‌لریگه کیریشگه رخصت بېریلمه‌گن و بو تعقیق همان دوام اېتماقده.

۶.۷میلیون مهاجر نینگ افغانستانگه قَیتیشی
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌باش کاتبی نینگ افغانستان بۉییچه‌ مخصوص وکیلی اۉرین‌باسری نینگ ایتیشیچه، ۲۰۲۰-ییلدن بویان قریب ۶.۷ میلیون نفر افغانستانلیک مملکتگه قَیتگن.

اونینگ تأکیدلشیچه، بو مهاجرلر نینگ کتّه‌ قِسمی پاکستان و اېراندن دېپورت قیلینگن. اولر نینگ عامه‌وي قَیتیشی افغانستان‌نینگ چېکلنگن امکانیتلری و دولت خدمتلریگه قۉشیمچه‌ باسیم اۉتکزماقده.

اونینگ ایتیشیچه، قَیتیب کېلگنلر نینگ اَیریملری حتا ایلگری افغانستانده یشه‌مه‌گن. اېندیلیکده‌ اولر قانوني حجتلر، یاردم و ایش امکانیتلریگه محتاج.

کۉکناری یېتیشتیریش نینگ آرتیشی

لومارکیس بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ مخدرماده‌لر و جنایتچیلیککه قرشی کوره‌ش باشقرمه‌سی نینگ یقینده نشر قیلینگن حساباتیگه اشاره‌ قیلیب، اۉتگن ییلی افغانستانده افیون ایشلب چیقریش ۳۳۰ فایزگه آشگنینی ایتدی.

اونینگ تأکیدلشیچه، دهقانلر اوچون مقابل درآمد منبعلری یره‌تیلمسدن توریب، کۉکنار یېتیشتیریشگه قرشی ثمره‌لی کوره‌ش آلیب باریش ممکن اېمس.

لومارکیس‌نینگ ایتیشیچه، اَیریم دهقانلر اونگه: «کۉکنار اېکمه‌سک، یشب قاله آلمه‌یمیز»، دېب ایتیشگن.

انسانپرورلیک یاردمی نینگ کمه‌ییشی و ساغلیقنی سقلش خدمتلری بحرانی خوفی
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ حسابیگه کۉره‌، ۲۰۲۷-ییلده افغانستانده انسانپرورلیک یاردمیگه بۉلگن احتیاج کېسکین آرته‌دی.

مهاجرلر نینگ کېنگ کۉلمده قَیتیشی، منطقوي بې‌قرارلیک و «اېل-نینیا» اقلیم حادثه‌سی آزیق-طعام خوفسیزلیگی همده‌ اهالی نینگ اساسي خدمتلردن فایده‌لنیش امکانیتلریگه تهدید ساله‌یاتگن عامللر صفتیده قید اېتیلگن.

بو آره‌ده افغانستانگه کۉرسه‌تیله‌یاتگن انسانپرورلیک یاردمی ایزچیل روشده کمه‌ییب بارماقده.

لومارکیس تقدیم اېتگن حسابات معلوماتلرگه کۉره‌، ۲۰۲۳-ییلده انسانپرورلیک یاردمی قریب ۲ میلیارد دالرنی تشکیل اېتگن. بو کۉرسه‌تکیچ ۲۰۲۵-ییلده ۱میلیارد دالرگه توشگن، ۲۰۲۶-ییلده اېسه حاضرگچه اتیگی ۵۷۰ میلیون دالرگه یېتگن.

شونینگدېک، ۲۰۲۵–۲۰۲۶-ییللر آره‌لیغیده بیرلمچی طبي یاردم کۉرسه‌تیش مرکزلری نینگ قریب ۴۰ فایزی، یعنی جمع‌ی بیرمینگ ۹۰۰ ته مرکزدن ۷۰۰ ته‌سی یاپیلیشی کوتیلماقده.

لومارکیس اوشبو وضعیت نینگ عاقبتلری حقیده آگاهلنتیریب، خلق‌ارا همجعیتنی افغانستاننی اونوتمسلیککه چقیردی.

اونینگ ایتیشیچه، افغانستانده‌گی بحران عاقبتلری مملکت چېگره‌لریدن تشقریگه چیقیب، منطقوي خوفسیزلیک، برقرارلیک و مهاجرت یۉنه‌لیشلریگه هم تأثیر کۉرسه‌تیشی ممکن.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه