سۉنگگی کونلرده پاکستان پایتختی اسلام آبادده یوز بېرگن پارتلش آرتیدن، مملکت مدافعه وزیری خاجه محمد آصف پاکستان «اوروش حالتیده» و «کابل حکمدارلری بیلن مذاکره قیلیش بیهوده دیر» دېب معلوم قیلدی.
پاکستاننینگ طالبان آلدیدهگی موقعینی توشونیش اوچون اېنگ مهم کلید سۉز عیناً «امیدسیز» صفتی دیر. پاکستان و نمایندهلری تامانیدن بو سۉزنی ایشلهتیش ایکّی معناگه اېگه بۉلیشی ممکن: بیری تاکیتیک، ایکّینچیسی استراتیژي. تاکتیک معنا شوندهکی، پاکستان بو سۉز آرقهلی افغانستان طالبانیگه سیاسي اۉیین اوچون کۉپ امکان قالمهگنینی بیلدیریشی، و طالبان حکومتی وقتنی چۉزووچی یاکه طلبچن مانورلردن واز کېچیشی کېرهکلیگینی انگلهتیشی ممکن.
بو تهدیدلی تیل اصلیده مذاکرهنینگ توگهشی اېمس، بلکه عیناً طالبان آلدیدهگی مذاکره تاکیتیکیده قۉللنهدیگن واسطهدیر. اما مهمراق جهت بو تیلنینگ استراتژیک معناسی دیر. استراتژیک معناده، پاکستان رسميلری «طالبان بیلن مذاکره امیدسیزدیر» دېگنده، اصلیده ینگی بیر توشونچهنی بیلدیرهدیلر: بو توشونچه پاکستان سیاستچیلری آرهسیده طالباننینگ اېتنیک-دیني رادیکال تهدیدی حقیدهگی قرهشلرنینگ شکللنیشی و یېتوکلشیگه اساسلنگن. شو استراتژیک معناده، پاکستانلیکلر شوندهی خلاصهگه کېلیشگن: افغانستان طالبانی و پاکستان طالبانی لایحهسی بو کېنگ کۉلملی بحران لایحهسی بۉلیب، او پاکستان دولتی نینگ اۉزینی مقصد قیلگن.
اېندی سوال شوکی، بو واقعه نیمه حقیده؟ پاکستان تاکیتیک صفتیده تهدید قیلهیپتیمی یاکه استراتژیک توشونچه بیلدیریپتیمی؟
پاکستان مدافعه وزیرینینگ سۉزلری استراتژیک معنا انگلهتیشی احتمالی یوقاری. بو نینگ سببی قوییدهگیچه:
اگر افغانستاندهگی طالبان حکومتی ایکّی تامان اوچون (طالبان و پاکستان) مقبول اۉرته یۉلگه کېلماقچی بۉلگنیده، آخرگی بیر نېچه ییل ایچیده بونگه اېریشگن بۉلردی. بیراق، بیرینچی جهت شوندهکی، طالبان اۉز موضعیده قطعي توریشگه یوقاری ایشانچگه اېگه. اوشبو ایشانچنی اولر تۉغری یاکه ناتۉغری بۉلیشیدن قطع نظر – ییگیرمه ییللیک جمهوریت بیلن اوروش و امریکا همده ناتو بیلن تۉقنهشوو تجربهسیدن آلگن. اوشبو گروه رسميلری دایمي روش ده، اولر افغانستانده اۉنلب دولتلرنی مغلوب قیلگن و ینه سیناودن اۉتیش ضروريتی یۉقلیگینی تاکیدلهیدی..
ایکّینچیدن، طالبان منطقوي درجهده اسلامي رادیکالیزمنی مسلمان دولتلرگه مجبور اېتیش اوچون یوریتیلهیاتگن کتّه حرکتنینگ بیر قِسمی حسابلنهدی. اوشبو حرکتده (یاکه بو گروهلر اۉزلری ایتگنیدېک، «ترغیبات»ده) پاکستان هم اغدریلیشی لازم بۉلگن دولتلردن بیری دېب کۉریلهدی. طالبان اوشبو حرکتنینگ موفقیتیگه ایشانهدی.
اوچینچیدن، افغانستاندهگی طالبان چوقور درجهده اۉزینینگ اېتنیک، اجتماعي، اقتصادي، سیاسي اساسیگه، یعنی پاکستاننینگ پشتون اهالیسی آرهسیدهگی بازهسیگه باغلیق؛ شونینگ اوچون اولر بوندن چېتگه چیققن حالده، منطقهنینگ فعال و یېتکچی آقیملری، رهبرلری و خلقینینگ معقوللیگیسیز پاکستان حکومتی بیلن بیتیمگه باره آلمهیدی.
تۉرتینچیدن، طالبان تحلیلیگه کۉره، اولرنینگ قرشی تامانیده بوتون پاکستان دولتی اېمس، بلکه فقطگینه «بیر نېچه ته پنجابلیک جنرال» بار یعنی قتّيق گپیرهیاتگن و قطعي موضع اېگهسی صفتیده کۉریلهیاتگن حربي رهبرلر. طالبان شوندهی دېب اۉیلهیدیکی: شو جنرالرنی چېتلهتیب یوبارسه بۉلدی، همه نرسه اۉز اۉرنیگه توشهدی و همه طالبان نینگ ایستهگیدېک بۉلهدی.
اوشبو سببلر اساسیده، پاکستان حکومتی شوندهی خلاصهگه کېلگن یاکه یقینلشگن کۉرینهدی: طالبان تسلیم بۉلمهیدی، اۉز موضعینی یومشهتمهیدی و پاکستان ایچیدهگی رادیکال انقراضچی کوچلرنی قۉللب-قوّتلشدن واز کېچمهیدی. بو اېسه طالبان بیلن مذاکره امیدسیز اېکنینی بیلدیرهدی.
اېندی مرکّبراق سوال: پاکستان بوندن کېین نیمه قیلهدی؟ کۉرینیب توریبدیکی، بو وضعیت یقین وقت ایچیده انیق بۉلمهیدی. یعنی، نه پاکستان طالباننی (پاکستان و افغانستانده) مجبورلب تسلیم یاکه ضعیف حالگه کېلتیره آلهدی، نه طالبان پاکستان حکومتینی اغدریشگه قادر بۉلهدی.
انیق بۉلگن جهت شوکی، بوندن کېین پاکستان سیاستیده «طالبان بیز یرهتگن و بیز نینگ واسطهمیز» دېگن قرهشنی قَیته کۉریب چیقهدی. بو قَیته کۉریب چیقیشدن باشقه چاره یۉق حتی کېچ بۉلسه هم.
