صور‌تگه آلیش کفر دیر

مزار شریف‌ده عیال تصویرچی حبسگه آلیندی

اطلاعات روز
Photo: Social Media

«سیزلرنینگ برچه‌نگیز کافرسیزلر. تیریک موجوداتلرنی صور‌تگه آلیش حرام اېکنینی یخشی بیله‌سیزلر، اما بری بیر بیله توریب کتّه‌ گناه قیله‌سیزلر. سیزلرگه خلق نینگ هېچ قنده‌ی قدریتی مهم‌ اېمس، فقط پول تاپیش کفایه‌. افغانستان عیاللرینی عیناً سیزلر، قیزلر بوزیب یوباردینگیزلر، بختسیز و اویتسیز قیلدینگیزلر. صور‌تگه آلیش و ویدېو تصویرگه آلیشنی بهانه‌ قیلیب، اېرکین بۉلیشنی و خواهله‌گن ایشینگیزنی قیلیشنی ایسته‌یسیزلر.» بو سۉزلر طالبان جنگچیلریدن بیری نینگ هديه (مستعار)، 31 یاشلی عیالگه ایتگن گپلری نینگ بیر قِسمیدیر. هديه قریب یېتّی ساعتنی مزار شریف شهریده‌گی طالبان خوفسیزلیک بۉلیملریدن بیریده حبسده اۉتکزگن.

هديه اۉن ییلدن آرتیق وقتدن بېری تۉرت کیشیلیک عایله‌سی نینگ تیریکچیلیگینی تأمینلش اوچون تۉی مراسملریده ویدېوتصویرگه آلیش و صور‌تگه آلیش بیلن شغللنه‌دی. بیراق طالبان حاکمیتگه قَیتگچ، بو کسب اونینگ اوچون حبسگه آلینیشی، تهقیرلنیشی و تهدید قیلینیشی بیلن باغلیق آغیر تجربه‌گه ایلنگن.

هديه عیاللر تۉییده‌گی صور‌تگه آلیش و ویدېو تصویرگه آلیش ایشینی توگه‌تگچ، ینه‌ اوچ نفر عیال هم‌کسبی بیلن اوییگه قَیته‌یاتگن اېدی. اولر یۉلده طالبان نینگ نظارت-اۉتکزیش پونکتلریدن بیریده تۉخته‌تیلدی. عیاللر تۉیی کېچ توگه‌گن بۉلیب، اۉشه‌ پیتده تونگی ساعت تخمیناً ایکّی اېدی. طالبان کوچلری اولرنی اوّلا «شرعي محرم» یۉقلیگی سببلی تۉخته‌تگن. طالبلر جنگچیلریدن بیری اولرگه شونده‌ی دېگن: «بو محلده قه‌یېرگه کېتیه‌پسیزلر؟ محرمینگیز قه‌یېرده؟ بو هیداوچی سیزلرگه کیم بۉله‌دی؟» هديه اۉشه‌ لحظه‌لرنی اېسلر اېکن، شونده‌ی دېیدی: «مېن اۉزیم و باشقه‌ قیزلر نینگ ویدېو تصویرچی اېکنینی یشیریشگه حرکت قیلدیم. اما هیداوچینی بیزدن اجره‌تیب آلیب، بیز حقیمیزده سۉره‌شگنده، او کسبیمیزنی ایتیب قۉیگن اېکن. شوندن کېین اولر جوده‌ غضبلنیب، بیزنی حقارت قیله باشلشدی.»

طالبان اوشبو تۉرت نفر عیالنی پولیس‌ بۉلیمیگه آلیب باریب، اېرته‌لب ساعت 9:00 گچه حبسده اوشلب تورگن. اولر آخر-عاقبت عایله‌ اعضالری و محله‌ آقسقاللری کفیللیک بېرگنیدن کېین‌گینه آزاد قیلینگن.

قورال بیلن تهدید

هديه‌ نینگ ایتیشیچه، طالبلرنینگ نظارت پوسته‌سیده اولرنی حتا اۉق اوزیش بیلن هم قۉرقیتیشگن. «بیزنی جوده‌ کۉپ حقارت قیلیشدی، تهقیرلشدی و کاییشدی. هر سفر اولر گپیرگنیده، اۉزیمیزنی حمایه‌ قیلیشگه اورینسک، قوراللرینی کۉتریب، آتیب تشلش بیلن تهدید قیلیشردی. بیزگه عیاللر نینگ ایشلشی حرام اېکنینی، یخشی عیاللر و قیزلر یریم کېچه‌ده ایشلش اوچون اویدن چیقمسلیگینی ایتیشدی. «خدا بیله‌دی، سیزلر قنده‌ی بوزوق قیزلرسیزلر»، دېییشدی. ینه‌ بیزنی کافر دېب اتشیب، «بیر نېچه‌ آی قماقده اۉتیرمسه‌نگیز، آدملیککه کیرمه‌یسیزلر»، دېب ایتیشدی»، دېیدی حديه. هديه‌ نینگ سۉزلریگه کۉره‌، او عایله‌سی نینگ آغیر اقتصادي احوالی و ایشلشگه مجبور اېکنینی توشونتیریشگه اورینگنیده، طالبان خوفسیزلیک خادملریدن بیری اونگه شونده‌ی دېگن:

«اگر اقتصادي معمالرینگیز بۉلسه، مجاهیدلردن بیریگه تورموشگه چیقینگ، برچه‌ خرجتلرینگیزنی او قاپله‌یدی. سیزلرده اصلیده معما یۉق، فقط هر کونی اویدن چیقیب، عیش قیلیشنی خواهله‌یسیزلر. مهمانخانه‌لرده نیمه‌لر بۉله‌یاتگنینی بیز یخشی بیله‌میز.»

هديه‌ نینگ ایتیشیچه، حبسگه آلینگنی نینگ اېرته‌سی کونی اونینگ عایله‌ اعضالریدن بو تۉرت قیز اېندی تۉیخانه‌لر، اینیقسه‌ صور‌تگه آلیش و ویدېو تصویرگه آلیش ساحه‌سیده ایشله‌مسلیگی حقیده یازمه کفالت آلینگن. شونینگدېک، اولرگه بو ایش ینه‌ تکرارلنسه، طالبان تامانیدن ینه‌ده قتّيقراق چاره‌لر کۉریلیشی حقیده آگاهلنتیریلگن.

او شونده‌ی دېیدی: «طالبان نینگ «امر به معروف» مسوولی و تومن بۉلیمی باشلیغی آته‌مگه: «اگر بو قیزلر ینه‌ صور‌تگه آلیش یاکه ویدېو تصویر سبب قۉلگه توشسه، اېندی شکایت قیلیشگه حققینگیز بۉلمه‌یدی. اولرنی محکمه گه تاپشیره‌میز و قماققه یوباره‌میز»، دېدی.»

هديه تۉرت کیشیلیک عایله‌سی نینگ یگانه‌ باقووچیسیدیر. آته‌سی یاشی اولغه‌یگنی و کسللیگی سبب ایشله‌ی آلمه‌یدی. شو باعث او فقط عایله‌سی نینگ تیریکچیلیگینی تأمینلش اوچون عیاللر تۉیلریده صور‌تگه آلیش و ویدېوتصویرگه آلیش ایشینی دوام اېتتیرماقده. اما طالبان اونینگ بو کسبینی دوام اېتتیریشیگه جدّي تۉسیق بۉلیب قالگن.

او سۉزینی شونده‌ی یکونله‌یدی: «خدا گواه، طالبلر تامانیدن حبسگه آلینیب، حقارت قیلینگنیمدن کېین بوتونله‌ی سیندیم و اۉزیمگه بۉلگن ایشانچیمنی یۉقاتدیم. اېندی هر سفر بیرار مراسمنی تصویرگه آلیشگه بارسم، مینگ خیل قۉرقوو و خواطر بیلن باره‌من. اینیقسه‌، تۉی اویده اۉتکزیلسه، چونکه‌ یۉلده البته‌‌ طالبان نظارت پوسته‌سیگه دوچ کېله‌میز. شونده اولر ینه‌ سوال بېره باشله‌یدی، مېنی تهقیرله‌یدی و ینه‌ حبسگه آلینیب قالیشدن قۉرقه‌من.»

اېریشیب بۉلمه‌یدیگن آرزو

هديه‌ نینگ ایتیشیچه، تخمیناً بیر ییل اوّل او ایکّینچی مرته‌ هم طالبلرنینگ «امر به معروف و نهي از منکر» اداره‌سی محتسیبلری تامانیدن قۉلگه آلینگن. بو واقعه‌ جوزجان ولایتیده‌گی تومنلردن بیریگه شیریني خۉرلیک مراسمیگه کېته‌یاتگنیده یوز بېرگن.

او شونده‌ی دېیدی: «اۉشه‌ کونی طالبلرنینگ امر به معروف محتسبلری مېنگه جوده‌ قۉپال مناسبتده بۉلیشدی. هېچ قنده‌ی آداب سقله‌مسدن، مېنی محرمسیز بیر ولایتدن باشقه‌سیگه کېته‌یاتگنیم اوچون فاحشه‌ دېب اتشدی. «بو یېرگه صور‌تگه آلیش اوچون کېلمه‌گنسن، آدملرنی خورسند قیلیش اوچون کېلگنسن، احماق فاحشه‌»، دېب حقارت قیلیشدی.»

هديه‌ نینگ سۉزلریگه کۉره‌، طالبان نینگ عیال محتسبلری مزار شریفده‌گی عیاللر تۉیخانه‌لرینی منتظم تېکشیره‌دی. شو سببلی اولر کیریب کېلگنیده، هديه و باشقه‌ عیال صور‌تکش همده‌ ویدېو تصویرچیلر مهمانلر آره‌سیگه یشیرینیشگه، فوتو و ویدېو اسکونه‌لرینی اېسه اولر نینگ کۉزیدن بېرکیتیشگه مجبور بۉله‌دیلر. شونچه‌ باسیم و تهدیدلرگه قره‌مه‌ی، هديه هنوز بیر آرزوسیدن واز کېچمه‌گن. او بیر کون کېلیب بلخ ولایتیده فقط عیاللر اوچون مۉلجللنگن کیچیک فوتو و ویدېو ستوديه آچیشنی آرزو قیله‌دی. او یېرده قیزلر قۉرقوو، تهدید و چېکلاولرسیز ایشله‌ی آلیشینی ایسته‌یدی. بیراق طالبلرنینگ قَیته حاکمیتگه کېلگنیدن کېینگی شرایطده، هېچ بۉلمه‌گنده حاضرچه، بو آرزونینگ عملگه آشیشی جوده‌ اوزاقدېک کۉرینماقده.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه