خالد محمدی
فاتح گه قرشی عملیات طالبان نینگ محلي عملدارلری اۉرتهسیدهگی عادي کېلیشماوچیلیکدن انچه کېنگراق اېدی. بو عملیات طالبان رهبریتی نینگ محلي حاکمیت مرکزلرینی چېکلش، قوراللی قوماندانلرنی نظارت قیلیش و بدخشاندهگی اقتصادی منبعلر، خصوصاً، آلتین کانلری اوستیدن بېواسطه نظارتنی قۉلگه آلیشگه قرهتیلگن سعی-حرکتلری نینگ بیر قِسمی اېدی. اوشبو واقعهلر نینگ برچهسیده، فاتح نینگ اطاعتسیزلیک بېلگیلری آشکار بۉلگنیدن تارتیب، اونینگ حبسگه آلینیشیگچه بۉلگن دورده اېنگ کۉزگه تشلنگن جهت طالبان نینگ خوفسیزلیککه اساسلنگن یاندشووی بۉلدی. بو یاندشوو گروه نینگ پشتون بۉلمهگن اهالیسی آرهسیده اونینگ باشقروو اسلوبیگه نسبتاً تاباره کوچهییب بارهیاتگن ناراضیلیک نینگ باشقه برچه جهتلرینی اعتباردن چېتده قالدیریش عوضیگه عملگه آشیریلدی.
گرچه طالبلر سۉنگگی ییللرده اۉزی نینگ استخبارات و حربي توزیلمهلریگه تهیهنیب، اطاعتسیزلیک قیلگن همده پشتون بۉلمهگن قوماندانلرنینگ حاکمیت مرکزلرینی بیرن-کېیتن جلولشگه موفق بۉلگن بۉلسه-ده، بو خوفسیزلیک ساحهسیدهگی موفقیتلر طالبان ایچیدهگی کېلیشماوچیلیکلر نینگ البته حل قیلینگنینی انگلهتمهیدی. بدخشانده جمعهخانگه فاتح گه قرشی اۉتکزیلگن عملیات طالبان رهبریتی محلي قوماندانلرگه اۉز ارادهسینی مجبورن اۉتکزیش قابلیبیگه اېگه اېکنینی کۉرسهتهدی. شو بیلن بیرگه، اگر دوام اېتهدیگن بۉلسه، ینهده چوقورراق پراکندهلیکلرگه ایلنیشی ممکن بۉلگن یاریقلرنی هم آچیب بېرهدی.
بو یاریقلر قیسقه مدتده کوچ ایشلهتیش و حاکمیتنی مرکزلشتیریش آرقهلی نظارت قیلینیشی ممکن، اما اوزاق مدتده طالبان حکومتی نینگ ایچکی بیردملیکنی سقلش و بوتون مملکت بۉیلب اۉز حاکمیتینی عملگه آشیریش صلاحیتینی ضعیفلشتیریشی همده بو گروه حکومتی نینگ قولهشیگه آلیب کېلیشی ممکن.
ملا تاجمیر جواد، طالبان استخباراتی نینگ اۉرینباسری و بو گروه رهبریگه یقین شخصلردن بیری بۉلیب، اۉز قوماندانلیگیدهگی مخصوص کوچلرنی کابلدن بدخشانگه یوباردی. اولر نینگ وظیفهسی دروازنینگ بېش تومنیدهگی طالبان نینگ نفوذلی قوماندانی جمعهخان فاتح و اونینگ آدملرینی قورالسیزلنتیریش اېدی. عملیات نظارت-اۉتکزیش پونکتلرینی تشکیل اېتیش، اویلرنی تینتوو قیلیش و قورال-یراغلرنی ییغیب آلیش بیلن باشلندی. تۉقنهشوودن سۉنگ اوردو مخصوص کوچلری یوباریلدی و طالبان اوردوسی شتبی باشلیغی نینگ واسطهچیلیگیدن کېین عملیات فاتح نینگ تسلیم بۉلیشی و تیک اوچرده آلیب کېتیلیشی بیلن یکونلندی.
جمعهخان فاتح قوراللی آدملری سانینی کۉپهیتیریشی و بدخشاندهگی آلتین کانلری اوستیدن اۉز تأثیرینی کېنگهیتیریشی نتیجهسیده محلي حاکمیت مرکزیگه ایلنگن اېدی. او زبولدگی ینگی لوازمیگه باریشدن باش تارتگن اېدی. اونینگ قورالسیزلنتیریلیشی نهفقط دروازدهگی حربي تأثیریگه برهم بېردی، بلکه طالبان ایچیدهگی کوچلر موازنتیده هم نتیجهنی تاجمیر جواد فایدهسیگه اۉزگرتیردی.
طالبان حاضرگچه تاجمیر جواد نینگ یوزینی عکس اېتتیرووچی هېچ قندهی رسم یاکه آچیق ویدېونی نشر قیلمهگن. طالبان حاکمیتگه قَیتگنیگه بېش ییل بۉلگنیگه قرهمهی، او هنوزگچه اۉز قیافهسینی جماعتچیلیککه آشکار قیلمهگن و سایهدهگی شخصلردن بیری صفتیده اوشبو رژیم نینگ حربي و استخبارات توزیلمهلریدهگی تأثیرینی سقلب کېلماقده.
تاجمیر جواد نینگ جمعهخان فاتح گه قرشی عملیاتدهگی رۉلی اونینگ طالبان رهبری ملا هبت الله آخوندزاده نینگ خوفسیزلیک بۉییچه تأثیر واسطهلریدن بیریگه ایلنگنی حقیدهگی قرهشنی ینهده کوچهیتیرهدی. او گاه او یېرده، گاه بو یېرده طالبان رهبریتی نینگ قرارلریگه قرشیلیک کۉرسهتهیاتگن پشتون بۉلمهگن قوماندانلرگه باسیم اۉتکزیش و اولرنی جلولشده فایدهلنیلهیاتگن شخصلردن بیری صفتیده کۉرینماقده.
جمعهخان فاتح نینگ درواز نینگ بېش تومنیده بیر وقت نینگ اۉزیده حربي و اقتصادي تأثیرگه اېگه بۉلیشی اونی بدخشاندهگی طالبان نینگ اېنگ قدرتلی محلي قوماندانلریدن بیریگه ایلنتیرگن اېدی. مستقل کوچ و مالیوي منبعلرگه اېگه بۉلگن قوماندانلر نینگ کوچهییشی طالبان نینگ مرکزلشگن باشقروو تیزیمی و گروه رهبری نینگ حاکمیتی اوچون تهدید صفتیده بهالنیشی ممکن.
طالبان رهبری ملا هبت الله آخوندزاده دستلب جمعهخان فاتح نی درواز نینگ بېش تومنیدهگی حاکملیک لوازمیدن چېتلهتیب، اونی زابل ولایتی حاکمی نینگ اۉرینباسری اېتیب تعیینلهدی. زابل طالبان رهبری استقامت قیلهدیگن و اوشبو رژمده اساسي قرارلر قبول قیلینهدیگن مرکز قندهار بیلن چېگرهداش.
طالبان رهبری بوندن آلدین هم بیر قطار یوقاری مرتبهلی پشتون بۉلمهگن قوماندانلرنی، جملهدن، طالبان نینگ اۉزبېک ملتیگه منسوب قوماندانی قاری صلاح الدین ایوبينی زابلدهگی لوازملرگه تعیینلهگن اېدی. جمعهخان فاتح نینگ اوشبو ولایتگه اۉتکزیلیشی، زابلگه باشقه پشتون بۉلمهگن قوماندانلر نینگ هم تعیینلنگنینی حسابگه آلگنده، طالبان رهبریتی نینگ بو قوماندانلر اوستیدن نظارتنی کوچهیتیریشگه قرهتیلگن سعی-حرکتلری نینگ بیر قِسمی صفتیده بهالنیشی ممکن.
شو بیلن بیرگه، طالبان نینگ استخبارات کوچلری و کانلرنی قۉریقلاوچی مینگ کیشیلیک مخصوص بۉلینمهسی جمعهخان فاتح و اونینگ آدملری نینگ بدخشاندهگی آلتین کانلرینی قزیب آلیش جریانیگه تأثیرینی چېکلشگه حرکت قیلگن. بو چاره اونینگ اقتصادي ترماغی و احتمالي حاکمیت منبعلریدن بیریگه ضربه بېریشنی کۉزلهگن.
تاجمیرنینگ بدخشانگه سفری
جمعهخان فاتح دروازنینگ بېش تومنیدهگی قوماندانلیک لوازمیدن چېتلهتیلگنیدن سۉنگ، ملا تاجمیر جواد بدخشانگه سفر قیلدی.
بو اونینگ بدخشانگه قیلگن ایلک رسمي سفری و اوشبو ولایتده طالبان نینگ پشتون همده تاجیک ملتیگه منسوب کوچلری آلدیدهگی ایلک نطقی اېدی. تاجمیر جواد سفری نینگ وقتی و نطقی نینگ مضمونی طالبان نینگ پشتون بۉلمهگن قوماندانلریگه گروه رهبریتی نینگ بویروقلرینی قبول قیلیشلری کېرهکلیگی حقیده آگاهلنتیریش بۉلیشی ممکن اېدی.
ملا تاجمیر جواد اۉز نطقیده طالبان کوچلری و بو رژیمنی قۉللب-قوّتلاوچی علمالرنی طالبان حکومتینی قۉللب-قوّتلشگه چقیردی. او شوندهی دېدی: «بو توزوم اوزاق دوام اېتگن کورهش نتیجهسیدیر. بیز مجاهد اېدیک، مجاهدمیز و مجاهد بۉلیب قالهمیز همده بو شریعتگه اساسلنگن توزومنی هر قندهی نرخ عوضیگه حمایه قیلهمیز. اسلامي امیرلیک 20 یاکه 30 ییللیک کورهش محصولی اېمس. اسلامي امیرلیک افغانستان نینگ دیندار و صالح خلقی نینگ 100 ییلدن آرتیق دوام اېتگن کورهشی محصولیدیر».
اوشبو سفردن سۉنگ بدخشانده طالبان استخبارات کوچلری نینگ اشتراکی کوچهیدی. بو کوچلر نینگ کتّه قِسمی قاره فورم کيگن بۉلیب، ملا تاجمیر جهواد قوماندانلیگی آستیده فعالیت یوریتگن.
تاجمیر جواد اوروش دوریده طالبان نینگ خودکوشلیک هجوملرینی عملگه آشیرووچی کوچلرینی تیارلش، جهازلش و باشقهریشده رۉل اۉینهگن. حاضر هم او طالبان استخباراتی ترکیبیده خودکوشلیک بۉلینمهسینی فعال حالتده سهقلب کېلماقده. شو فعالیتی طفیلی او طالبان نینگ قطعي و شفقتسیز وکیللریدن بیری صفتیده تنیلگن.
جمعهخان فاتح تسلیم بۉلگنیدن سۉنگ تیک اوچرده فیض ابادگه آلیب کېتیلدی / اجتماعي ترماقلر
بۉیسونمسلیکدن قورالسیزلنتیریشگچه
جمعهخان فاتح زابل ولایتی حاکمی نینگ اۉرینباسری اېتیب تعیینلنگنیدن سۉنگ، اوزاق وقت دوامیده اۉز لوازمیگه بارمهدی. ملا هبت الله آخوندزاده اونینگ دواملی روشده ایشگه کېلمهگنینی سبب قیلیب، آخر-عاقبت اونی زابل ولایتی حاکمی نینگ اۉرینباسری لوازمیدن هم چېتلهتدی.
اوشبو لوازمدن چېتلهتیلگنیدن سۉنگ، جمعهخان فاتح و اونینگ کوچلرینی قورالسیزلنتیریش مسألهسی طالبان استخبارات کون ترتیبیگه کیریتیلدی. یوباریلگن کوچلر نینگ استخبارات معاونلیگیگه بۉیسونیشی و عملیات نینگ عملگه آشیریلیش جریانی اوشبو وظیفه ملا تاجمیر جواد نظارتی آستیده رېجهلشتیریلگنی و بجریلگنینی کۉرسهتهدی.
تۉقنهشوو باشلنیشیدن آلدین طالبان استخباراتی نینگ مخصوص کوچلری قاره و تۉق یشیل رنگدهگی رنجر روسوملی موترلرده کابلدن بدخشانگه یوباریلدی. بو کوچلر قاره فورم کيگن بۉلیب، امریکا قوراللری، اساسن م-4 روسوملی اتوماتلر، تېرمل نشانگاهلر و دوبولغهلرگه اۉرنهتیلگن مخصوص جهازلر بیلن تأمینلنگن اېدی.
استخبارات کوچلری درواز نینگ بېش تومنیگه، خصوصاً، نسی تومنیگه یوباریلدی. اولر نسی گه آلیب بارووچی یۉللرده نظارت-اۉتکزیش پونکتلرینی تشکیل اېتدی، بیر قطار اویلرنی تینتوو قیلدی و جمعهخان فاتح کوچلری نینگ بیر قِسمینی قورالسیزلنتیریشنی باشلهدی. شونینگدېک، بیر نېچته فوتو و ویدېولرده اوشبو کوچلر نینگ بدخشان و نسی تومنیدهگی اشتراکی عکس اېتگن.
جمعهخان فاتح اودیو یازووده اونینگ آدملرینی قورالسیزلنتیریش مقصدیده یوباریلگن کوچلر نسی اولسواللیگیگه بارگنینی تصدیقلهگن اېدی. اونینگ ایتیشیچه، دستلب اولر یوباریلگن بۉلینمهنی مهمان قیلگن، بیراق کېینچهلیک اوشبو بۉلینمه کوچلری اویلرنی تینتوو قیلیش و نظارت-اۉتکزیش پونکتلرینی تشکیل اېتیشنی باشلهگن.
او شوندهی دېگن اېدی: «بیر کونی چېگرهگه تامان سَیر قیلیش اوچون کېتگن اېدیک، تخمیناً 10–15 ساعتلیک مصافه اوزاقلیکده اېدیک و دۉستلر بیلن سیاحتگه چیققندیک. شوندن کېین بیزگه قۉنغیراق قیلیب، بۉلینمه تینتوونی باشلهگنینی ایتیشدی. جهاد دوریدن قالگن بیر نېچته تانک بیزده بار اېدی. اولر نینگ ایکّیتهسی کمیساريتگه تېگیشلی بۉلیب، حربي ادارهلردن اوزاقراق بۉلیشی اوچون اولرنی بیر جایگه آلیب کېلیب، یشیریب قۉیگن اېدیک. اولر کېلیب، شو تانکلرنی آلیب کېتیشدی و نیمه قیلگنلرینی بیلمهیمن».
جمعهخان فاتح شو بیلن بیرگه اونینگ معماسی فقط طالبان نینگ اوشبو خوفسیزلیک بۉلینمهسی بیلن اېکنینی، «طالبان اسلامي امیرلیگی»گه قرشی اېمسلیگینی تأکیدلهگن اېدی.
بو بیانات اونینگ قورالسیزلنتیریشگه قرشیلیک کۉرسهتگنیگه قرهمهی، اۉز حرکتلری ملا هبت الله آخوندزاده و طالبان حکومتیگه قرشی آچیق عصیان صفتیده تلقین قیلینیشینی ایستهمهگنینی کۉرسهتگن.
عملیات نینگ کېینگی باسقیچیده استخبارات کوچلری نینگ ینه-ده کۉپراق سانی تیک اوچرلرده کابلدن فیض آبادگه آلیب کېلیندی و کېین نسی تومنی تامان یۉل آلدی. اوشبو باسقیچ نینگ مقصدی جمعهخان فاتح نی تۉلیق قورالسیزلنتیریش و اونینگ دروازدهگی حربي تأثیریگه برهم بېریش اېدی.
بیر تامانده جمعهخان فاتح کوچلری، ایکّینچی تامانده اېسه طالبان نینگ استخبارات و مدافعه وزیرلیگی کوچلری اۉرتهسیده تۉقنهشوو باشلنگچ، طالبان حکومتی نسیگه قۉشیمچه کوچلر، جملهدن، اوردو نینگ مخصوص کوچلرینی یوباردی.
حربي کوچلر سانی نینگ کۉپهییشی و جمعهخان فاتح موضعلریگه باسیم نینگ دوام اېتیشی اونینگ آدملری نینگ قرشیلیک کۉرسهتیش امکانیتلرینی کمهیتیردی. شو بیلن بیرگه، طالبان اوردوسی باشلیغی قاری فصیح الدین فطرت واسطهچیلیک قیلیش اوچون نسی تومنیگه باردی.
جمعهخان فاتح نهایت حربي باسیم آستیده و قاری فصیح الدین فطرت نینگ واسطهچیلیگیدن سۉنگ تسلیم بۉلدی. طالبان کوچلری او تسلیم بۉلگنیدن کېین اونی تیک اوچرده نسی تومنیدن آلیب کېتدی.
جمعهخان فاتح آلیب کېتیلگنیدن سۉنگ، اونینگ آدملرینی نسی تومنیده قورالسیزلنتیریش عملیاتی دوام اېتدی. طالبان دعوا قیلیشیچه، یېنگیل قوراللردن تشقری، اونینگ تأثیری آستیدهگی حدودلردن بیر قطار یریم آغیر قوراللر، جملهدن، راکتلرنی هم ییغیب آلگن.
طالبان نینگ بدخشاندهگی پولیس قوماندانی عبدالبصیر مزهري شوندهی دېدی: «جمعهخان فاتح تسلیم بۉلدی. او تسلیم بۉلگنیدن سۉنگ، اونینگ برچه آدملری قورالسیزلنتیریلیشی کېرهک اېدی و اونینگ برچه آدملری قورالسیزلنتیریلدی».
عملیات نینگ رېجهلشتیریلیشی و عملگه آشیریلیشی طالبلر نینگ خوفسیزلیک تیزیمیده تاجمیر جواد نینگ ملا هبت الله آخوندزاده بویروقلرینی بجرووچی اساسي شخصلردن بیری صفتیدهگی رۉلینی یقّال نمایان قیلدی. اونینگ قوماندانلیگیدهگی کوچلر عملیاتلرنی باشلهدی، کېینچهلیک طالبان مدافعه وزیرلیگی و اوردوسی کوچلری نینگ قۉشیلیشی بیلن جمعهخان فاتح نینگ حربي ترماغی قورالسیزلنتیریلدی. اوشبو عملیات طالبان نینگ محلي و پشتون بۉلمهگن قوماندانلریگه هم شوندهی سیگنال بېردی: اوروشدهگی تجربه، قوراللی کوچلرگه اېگه بۉلیش و اقتصادي منبعلر اوستیدن تأثیرگه اېگه بۉلیش طالبان رهبریتی نینگ اولرگه قرشی چاره کۉریشیگه تۉسقینلیک قیله آلمهیدی.
بیراق طالبان نینگ اۉز قوماندانلریدن بیرینی جلولش اوچون استخبارات نینگ مخصوص کوچلری و اوردو بۉلینمهلریدن، تیک اوچرلردن همده کېنگ کۉلملی حربي باسیمدن فایدهلنیشی اوشبو گروه ایچیدهگی کېلیشماوچیلیکلر نینگ قنچهلیک چوقور اېکنینی هم کۉرسهتدی. جمعهخان فاتح قورالسیزلنتیریلدی، بیراق اونگه قرشی اۉتکزیلگن عملیات، بیر تاماندن، حاکمیت، محلي کوچلرگه قوماندانلیک قیلیش و منیرال منبعلر اوستیدن نظارت اوچون رقابت همان طالبان حکومتی آلدیدهگی معمالردن بیری بۉلیب قالهیاتگنینی کۉرستدی. باشقه تاماندن اېسه، ناراضی آدملر نینگ طالبان ایچیدهگی مخالف آوازلر اطرافیده بیرلشیشی ایلگری تصور قیلینگنیدېک قیین اېمسلیگینی نمایان قیلدی.
