افغانستاننینگ امریکا قۉشمه ایالتلریدهگی سابق اېلچیسی عادله راز، تاباره کۉپراق دولتلر طالبلر بیلن مناسبتلرینی نارمللشتیرهیاتگنینی و بو جریان کوچهییب بارهیاتگنینی ایتدی.
راز خانیم بو فکرلرنی تیناوون (سهشنبه، ۳-سنبله) واشینگتنده «دموکراسی اوچون ملي جمغرمه» تامانیدن افغانستان مسألهسیده تشکیل اېتیلگن تدبیرده بیلدیردی.
او: «بیز بوندن خورسند بۉلهمیزمی یاکه یۉقمی، دولتلرنینگ طالبلر بیلن مناسبتلرینی نارمللشتیریش جریانی دوام اېتماقده. هر بیر دولت اۉز اوستوار یۉنهلیشینی بېلگیلشگه و شونگه اساسلنیب حرکت قیلیشگه، طالبلرگه قرشی چېکلاولرنی کمهیتیریشگه اینتیلدی»، -دېدی.
اونینگ قۉشیمچه قیلیب ایتیشیچه، دولتلر رسماً طالبلرنی تن آلمهگن بۉلسه-ده، اولر بیلن دیپلوماتیک مناسبتلر اېلچی درجهسیدن پست بۉلگن درجهلرده عملده دوام اېتهیاتگن.
او: «تۉغری، دولتلر طالباننی تن آلمهگنینی اَیتماقده، اما اولرنینگ مناسبتلری قندهی شکلده آلیب باریلهیاتگنی معلوم بیر چلکشلیکنی یوزهگه کېلتیرماقده. شونینگ اوچون «تن آلمهسلیک» عیناً نیمهنی انگلهتهدی، دېگن سوال توغیلهدی. مثلاً، اېلچی بۉلمسلیگی، بیراق اېلچیخانهده بیرینچی و ایکّینچی کاتبلرنینگ فعالیت یوریتیشی تن آلمهسلیک حسابلنهدیمی؟ چونکه اېلچی بۉلسه، بو تن آلیش صفتیده تلقین قیلینیشی ممکن»، – دېدی.
عادله راز موجود وضعیتدن چیقیش و مملکت کېلهجگینی شکللنتیریش بۉییچه عملگه آشیریلهدیگن چارهلر حقیده گپیرر اېکن، خلق نینگ خواهش-ایستهگی و عدالتنی تأمینلش مهمراق اېکنینی تأکیدلهدی.
او: «مهم بۉلگن نرسه-افغانستان خلقینینگ خواهش-ایستهگیدیر. بوگون خلقنینگ برچهسی تعلیم آلیش و ایشلش حقوقی کبی کوندهلیک احتیاجلردن تشقری، اۉزلرینی هم کۉره آلهدیگن کېلهجکنی اینتیقلیک بیلن کوتماقده»، – دېدی.
افغانستاننینگ سابق اېلچیسی مملکت کېلهجگینی شکللنتیریش جریانلریده عیاللرنینگ اشتراکی مهملیگینی تأکیدلب، «افغانستان کېلهجگینی شکللنتیریش اوچون قندهی جریان باشلنمهسین، اونده عیاللر اشتراک اېتیشی کېرهک. چونکه عیاللرنی چېتلهتیش هېچ قندهی جریاننینگ برقرار بۉلیشیگه آلیب کېلمهیدی»، – دېدی.
او، شونینگدېک، اۉتیش جریانلریده «عدالتنی تأمینلش» مهملیگینی تأکیدلب، ایلگری یۉل قۉییلگن خطالردن بیری «تینچلیک اوچون عدالتنی قربان قیلیش» بۉلگنینی ایتدی.
اونینگ ایتیشیچه، جمهوریت توزومی نینگ دستلبکی ییللریده اساسی قانوننی ایشلب چیقیش جریانیده، شونینگدېک، دوحه مذاکرهلریده عدالت مسألهسی چېتگه سوریلیب، عدالتنی تأمینلش جریانی تینچلیککه ضرر یېتکزیشی ممکنلیگی ایتیلگن.
راز خانیم نینگ فکریچه، بو اېنگ کتّه خطا بۉلگن، چونکه عدالتسیز تینچلیک برقرار بۉلمهیدی و کېلهجک اوچون عدالت حیاتي مهم عامل دیر.
