طالبلر قیزلر نینگ تعلیم آلیشینی تعقیقله‌گنیگه بېش ییل بۉله‌یاتگن بیر پیتده، اوشبو گروه رهبری قندهارده «تعلیم-تربیه و علم آلیش فرض و ضروردیر»، دېگن.
طالبلر مطبوعات سوزلاوچیسی اۉرین‌باسری حمدالله فطرت‌نینگ ایتیشیچه، اوشبو گروه رهبری هبت‌الله آخوندزاده جهادي مدرسه‌لردن بیریده سۉزله‌گن نطقیده: «فسادلر یۉقالیب، اصلاحات یوزه‌گه کېلیشی اوچون خلق و علمالرگه تعلیم-تربیه، علم اۉرگنیش و دیني تعلیم بېریش جریانینی دوام اېتتیریش واجبدیر. شونده‌‌گینه دین برقرار بۉلیب قاله‌دی»، دېگن.
هبت‌الله‌نینگ اعلان قیلینگن نطقیده قیزلر نینگ تعلیم آلیشی حقیده هېچ قنده‌ی گپ ایتیلمه‌گن.
کۉرینیشیچه، طالبلر رهبری «تعلیم-تربیه و علم آلیش» دېگنده دیني و جهادي مدرسه‌لرده‌گی تعلیمنی نظرده توتگن. سۉنگگی بېش ییل دوامیده اونینگ بویروغی بیلن مملکت بۉیلب مینگلب دیني مدرسه‌لر تشکیل اېتیلگن. اوشبو مدرسه‌لر نینگ کېنگه‌ییشی تعلیم محیطیده مفکوروي تأثیر نینگ کوچه‌ییشی و اونینگ عاقبتلری باره‌سیده خواطرلرنی یوزه‌گه کېلتیرگن.
طالبلر رهبری قندهارده سۉزله‌گن نطقیده الله «کیمگه یخشیلیکنی اراده قیلسه، اونی یخشیلیک ایشلریگه مشغول قیله‌دی و اونگه دیني علم بېره‌دی»، دېگن.
او جهادي مدرسه اۉقووچیلریگه مراجعت قیلیب: «الله تعالیگه شکر قیلینگ، چونکه دیني علملرنی اۉرگنیش الله یۉلیده جهاددیر. بو الله تعالی بیرار کیشیده پیدا قیله‌دیگن، او ذاتگه معقول بۉلگن صفتدیر»، دېیه تأکیدله‌گن.
ملا هبت‌الله جهادي مدرسه طلبه‌لریگه: «علم آلیشده دنیاوي مقصدلرنی کۉزله‌منگ. علمنی دنیاده کیمدیر سیزنی قدرلشی و حرمت قیلیشی یاکه بیرار منصبگه اېریشیشینگیز اوچون اۉرگنمنگ»، دېگن.
طالبان اوّل هم دیني مدرسه‌لردن جنگریلرنی صفگه جلب قیلگن. حاضرده اوشبو گروه اعضالری‌نینگ برچه‌سی اساسن پاکستانده‌گی دیني مدرسه‌لرنی تمامله‌گن شخصلردیر.
اوشبو گروه سۉنگگی بېش ییل دوامیده قیزلر تعلیمینی تعقیقله‌گن بیر پیتده دیني مدرسه‌لرنی کېنگه‌یتیریب کېلماقده.
طالبلر افغانستانده حاکمیتگه قَیتگنیدن کېین دیني مدرسه‌لر سانی بېش مینگته بۉلگن بۉلسه، ۲۰۲۵-ییل سپتمبریگه کېلیب، اولر نینگ سانی ۲۳ مینگدن آشگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ افغانستان بۉییچه انسان حقوقلری مخصوص معروضه‌چیسی ریچارد بمت اۉزی نینگ یقینده نشر قیلینگن حساباتیده طالبان تامانیدن دیني مدرسه‌لرنینگ کېنگه‌یتیریلیشی افغانستان‌نینگ اجتماعي توزیلمه‌سینی اۉزگرتیریشی ممکنلیگینی بیلدیرگن. او فرزندلری‌نینگ خطی-حرکتلریده‌گی اۉزگریشلردن خواطرده بۉلگن عایله‌لر بیلن صحبتلشگنینی ایتگن.
اونینگ تأکیدلشیچه، عایله‌لر فرزندلری دیني مدرسه‌لرده تعلیم آله‌یاتگنی سببلی اولر نینگ دنیاقره‌شی و خطی-حرکتلری اۉزگره‌یاتگنیدن بیر نېچه بار خواطر بیلدیرگن.
اونینگ ایتیشیچه، اَیریم عیاللر و قیزلر دیني مدرسه‌لرده تحصیل آله‌یاتگن اۉغیل و اکه-اوکه‌لری اولرگه، جمله‌دن، کيینیش اسلوبیگه نسبتاً نظارتچی مناسبتده بۉلیب قالگنینی بیلدیرگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ مخصوص گزارشگرب تعلیم نینگ، جمله‌دن دیني مدرسه‌لرده‌گی تعلیم نینگ حاضرگی یۉنه‌لیشی کېله‌جکده خوفسیزلیک ساحه‌سیده یوزه‌گه کېلتیریشی ممکن بۉلگن عاقبتلردن ینه بیر بار خواطر بیلدیرگن.
