واک ته د طالبانو د بېرته رسېدو د پنځمې کلیزې په درشل کې، د بې سرحده خبریالانو سازمان وايي، دې ډلې تر اوسه د رسنیو د ازادۍ د له منځه وړلو لپاره له ۲۰ ډېرې لارښوونې وضع کړې او افغانستان یې پر «اطلاعاتي زندان» بدل کړی دی.
د دې سازمان په بیانیه کې راغلي چې په افغانستان کې ژورنالېستي فعالیتونه ورځ تر بلې له زیات فشار سره مخ دي، پر طالبانو د حکومت نیوکه منع شوې، ښځې له پراخو محدودیتونو سره مخ دي، سیاسي بحثونه خاموش شوي او د ژوندیو موجوداتو د انځورونو خپرول هم منع دي.
د سازمان په وینا، د طالبانو د محکمو د اصولنامې له مخې، که څه هم په دې قانون کې په مستقیم ډول د مطبوعاتو یادونه نه ده شوې، خو په عملي توګه د واکمنو چارواکو هر ډول نیوکه جرم ګڼل کېږي.
د دې اصولنامې له مخې، د طالبانو پر مشر د توهین لپاره د درو وهلو او شپږ میاشتې بند سزا ټاکل شوې ده.
په دې قانون کې له طالبانو سره د مخالفو کسانو سره د اړیکو لپاره هم سزا ټاکل شوې ده.
د بې سرحده خبریالانو سازمان زیاته کړې چې د «پاڅون»، «نسکورولو» او «الحاد» په اړه مبهم تعریفونه، له درنو مجازاتو سره یوځای، طالبانو ته داسې پیاوړې حقوقي وسیله برابروي چې د خبریالانو د غلي کولو لپاره یې وکاروي.
د راپور ورکوونکو له بې پولې سازمان د جنوبي اسیا د برخې مسوولې، سلیا مرسیه، ویلي چې طالبانو په تېرو پنځو کلونو کې په سیستماتیک ډول افغانستان د معلوماتو پر زندان بدل کړی دی.
هغې زیاته کړې چې هره نوې لارښوونه د خبریالانو او خپلواکو رسنیو د فعالیت ساحه لا نوره هم محدودوي.
د سلیا مرسیه په وینا، د نیوکې بندیز او سانسور اوس په رسمي ډول په قوانینو کې ځای پر ځای شوي دي.
هغې ویلي چې ښځینه خبریالانې نږدې په بشپړه توګه له رسنیزې صحنې حذف شوې، بحث او خبرې اترې خاموشې شوې او هر خپلواک غږ له تعقیب سره مخ کېږي.
مرسیې ټینګار کړی چې د رسنیو د کارکوونکو د فعالیتونو په جرم ګڼلو سره، د طالبانو چارواکي هڅه کوي چې د معلوماتو پر جریان بشپړ کنټرول ولري.
د راپور ورکوونکو له بې پولې سازمان له هغو ټولو مقرراتو د لغوه کولو غوښتنه کړې چې د مطبوعاتو ازادي محدودوي.
دغه سازمان همداراز ویلي چې سلګونه افغان خبریالان د ځپنې د تېښتې، د خپل ژوند د خوندي کولو او د خپل مسلکي فعالیت د دوام لپاره اړ شوي چې له افغانستانه ووځي.
د راپور ورکوونکو له بې پولې سازمان ټینګار کړی چې هغه هېوادونه چې افغان خبریالان ترې د ترانزیټ په توګه تېرېږي او هغه هېوادونه چې دوی پکې مېشت دي، باید د دې ځپنې کچه او هغه خطرونه درک کړي چې د دغو رسنیزو کارکوونکو جبري ایستل یا بېرته افغانستان ته ستنول یې له ځان سره لري.
