گزارشگر: آذر
«بیبیصدیقه» ایکّی یریم ییل دوامیده طالبان محکمهلریگه قتنهب یورگنیدن سۉنگ، ایکّی تنلاو قرشیسیده قالدی. اونگه یا «مولوي خداینظر»گه تورموشگه چیقیشی، یاکه عمری نینگ آخریگچه قماقده قالیشی ایتیلدی. اۉسمیر قیز صدیقه یاشی کتّه طالبان اعضاسیگه تورموشگه چیقیش اۉرنیگه قماقنی افضل کۉردی. او ایکّی ییلدن بېری طالبلرنینگ بادغیس ولایتیدهگی قماقخانهسیده سقلنماقده. صددیقه تورکمن ملتیگه منسوب قیز بۉلیب، بادغیس ولایتی بلا مرغاب اولسواللیگی «ماریچاق» حدودیده یشهیدی.
اونی مجبورن اۉزیگه نکاحلهماقچی بۉلگن اېرکک نینگ اسمی خداینظر بۉلیب، او بلامرغاب نینگ «قوروتو» قیشلاغیده استقامت قیلهدی. خبردار منبعلرگه کۉره، بو کیشی بلا مرغابدهگی نفوذلی و قدرتلی محلي شخصلردن بیریدیر. بیر منبع نینگ ایتیشیچه، خداینظر تخمیناً 70 یاشده بۉلیب، ینه اوچ خاتینی هم بار. قۉلگه کیریتیلگن حجتلرگه کۉره، «قاضی» لقبی بیلن تنیلگن خداینظر جمهوریت دوری نینگ سۉنگگی ییللریده طالبان نظارتیدهگی بلا مرغاب نینگ «قاوروتو» حدودیدهگی قماقخانه مسوولی بۉلگن. خبردار منبعلر نینگ بیلدیریشیچه، طالبان 1400-هجري شمسي ییل نینگ اسد آییده حاکمیتنی اېگهلهگنیدن سۉنگ، خداینظر اوشبو گروه نینگ هراتدهگی قول اردوده خدمت قیلگن. حاضرده اونینگ لوازمی و فعالیتی حقیده ینگی معلومات موجود اېمس.
صیدیقه قندهی قیلیب خداینظرنینگ توزاغیگه توشدی
احتمال، صدیقه نینگ اېنگ کتّه بختسیزلیگی آتهسی رجب نینگ گیاهوند مادّهلریگه قرهم بۉلگنی اېدی. عیناً شو قرهملیک سببلی صدیقه 10–11 یاشلیگیده خداینظرنینگ توزاغیگه توشیب قالدی. آلتی ییل اوّل رجب گیاهوند مادّهلر ساتیب آلیش اوچون پول مسألهسیدهگی عایلهوي جنجل وقتیده خاتینی «بیبی قربانگل»نی (صدیقه نینگ آنهسی) پیچاق بیلن یرهلهیدی. بو واقعه ماریچاق حدودیدهگی طالبان مسوولی پیرآغاگه یېتیب بارهدی. او رجبنی حبسگه آلیب، قوروتو قیشلاغیدهگی طالبان قماقخانهسی مسوولی خداینظرگه تاپشیرهدی. خبردار منبعلر نینگ ایتیشیچه، رجب طالبان قماقخانهسیده بیر مدت سقلنگچ، گیاهوندلیکنی ترک اېتهدی.
شوندن سۉنگ خداینظر اونی ایشچی قیلیب آلهدی و یششی اوچون اوی هم بېرهدی. منبعلرگه کۉره، رجب عایلهسینی هم ماریچاقدن قوروتو قیشلاغیگه کۉچیریب آلیب بارهدی و او یېرده دهقانچیلیک بیلن شغللنهدی. منبعلرنینگ تأکیدلشیچه، رجب و اونینگ رفیقهسی خداینظرنینگ اولر نینگ قیزیگه کۉز آلهیتیرهیاتگنینی انگلهگچ، اونینگ اویی و ایشینی ترک اېتیشگه قرار قیلهدیلر. منبعلرگه کۉره، خداینظر رجب و اونینگ خاتینیدن قیزلرینی اونگه نکاحلب بېریشنی طلب قیلهدی.
اما اولر بو طلبنی رد اېتیب، اونینگ اوییدن قاچیشگه اورینهدیلر. بیر منبع نینگ ایتیشیچه، خداینظر صدیقهنی قهمهب قۉیهدی و رجبگه: «سېن مېندن تۉرت لکه افغاني قرضدارسن. اوّل قرضینگنی تۉله، کېین قیزینگنی آلیب کېت»، دېیدی.
منبع نینگ سۉزلریگه کۉره، صدیقه آلتی آی دوامیده خداینظر نینگ اوییده اسیر سقلنگن. کېینچهلیک اونینگ عایلهسی شکایت قیلیشی و ماریچاق قبیله آقسقاللری نینگ ارهلشووی نتیجهسیده آزاد اېتیلگن.
بیرمنبع نینگ ایتیشیچه، ماریچاق آقسقاللری خداینظرگه بېریش اوچون تۉرت لکه افغاني ییغیب، اونینگ اوییگه آلیب باریشهدی. اما بو سفر خداینظر: «اېندی ایش کتّهلشیب کېتگن، مېنگه قیرق لک افغاني تۉلهنیشی کېرهک»، دېیدی. شوندن سۉنگ ایش طالبان محکمهلریگه آلیب چیقیلهدی. بیراق، صدیقه نینگ عایلهسی و خداینظر رجب عایلهسی نینگ ماریچاقدن قاوروتو قیشلاغیگه قندهی کۉچیب کېلگنی حقیده بیر-بیریگه ضد بیاناتلر بېرماقده.
«بیبی قربانگل» نامیدن طالبان رهبری ملا هبتالله آخوندزاده دفتریگه یازیلگن و نسخهسی «اطلاعات روز» گزېتهسی مخبری قۉلیگه یېتیب کېلگن عریضهده ایتیلیشیچه، رجب قماققه تشلنگنیدن بیر نېچه آی اۉتیب، خداینظر اونینگ عایلهسی آرتیدن باریب، خاتینی و فرزندلرینی هم قورال کوچی بیلن قماقخانهگه آلیب کېلگن.
صدیقه نینگ آنهسی عریضهده یازیشیچه، خداینظر اولرنی کیچیک بیر خانهگه قهمهب، اېشیکنی قفللب قۉیگن. او ینه شو کونی کېچقورون خداینظر کېلیب، قیزی صدقهگه جنسي تجاوز قیلماقچی بۉلگنینی، بیراق اونینگ قیچقیریغینی اېشیتگن آدملر واقعهدن خبر تاپگنی سببلی بونگه اېریشه آلمهگنینی بیلدیرگن.
عریضهده قید اېتیلیشیچه، اېرتهسی کونی علمالر و آقسقاللر طالبان قماقخانهسیگه باریب، خداینظردن نیمه سببدن رجب نینگ عایلهسینی قهمهگنینی سۉرهشگن. خداینظر بونگه جوابن رجب قیزی صدیقهنی اونگه بېرگنینی ایتگن. اما آقسقاللر قیز نینگ آنهسی هم راضیلیگینی بیلدیریش اوچون حاضر بۉلیشی کېرهکلیگینی ایتیشگن.
شونده خداینظر اولرنی تهدید قیلیب: «قۉللرینگیز کلته»، دېگن. عریضهده ینه ایتیلیشیچه، آقسقاللر طالبان حربي محکمهسیگه مراجعت قیلگن. اوشبو محکمه رجب عایلهسینی آزاد قیلیش و صدیقه فایدهسیگه حکم چیقرگن. اما خداینظر بو قرارنی تن آلمهی، باشقه طالبان محکمهلریگه مراجعت قیلگن.
اولر هم صدیقه فایدهسیگه قرار چیقرگن بۉلسه-ده، خداینظر ینه راضی بۉلمهگن. آخر-عاقبت او ایشنی قندهارگه آلیب بارگن و قندهار زونی استیناف محکمه سی اونینگ فایدهسیگه قرار چیقریب، تامانلرگه یرهشیشنی توصیه قیلگن. طالبان محکمه نینگ قندهاردهگی آغزهکی کۉرسهتمسیگه بناءً، صدقه اوّل قندهارده حبسگه آلینگن، کېینچهلیک اېسه بادغیس قماقخانهسیگه کۉچیریلگن.
بیراق، خداینظر اۉز دعوا عریضهسیده رجب عایلهسی ماریچاقدن مجبورن کۉچیریلگنی حقیدهگی عدّهالرنی اساسسیز دېب اتهگن. اونینگ تأکیدلشیچه، رجب اۉز خواهشی بیلن عایلهسی و مال-ملکینی قوروتو حدودیگه کۉچیرگن، چونکه او یېرده اېکین میدانلری و دهقانچیلیگی بار اېدی.
طالبلر محکمهلری قندهی حکم چیقردی؟
اطلاعات روز گزېتهسی خبرچیسی طالبلر محکمهلری نینگ صدیقه ایشی بۉییچه چیقرگن حکملرینی قۉلگه کیریتدی.
حکملردن بیری 1399-ییل 29 اسد تاریخده، یعنی طالبلر نینگ افغانستاننی تۉلیق اېگهللشیدن بیر ییل آلدین چیقریلگن.
اوشبو حکم «بلامرغاب تومنی ابتدایي شریعت محکمهسی» تامانیدن چیقریلگن بۉلیب، دعوا تفصیلاتیده ایتیلیشیچه، مولوي خداینظر بیبی صددقه بنت رجبگه قرشی نکاح دعواسی بیلن مراجعت قیلگن. اونگه کۉره، هجري-قمري 1441-ییلی رجب اۉزی نینگ 12 یاشلی وایهگه یېتمهگن قیزی بیبی صدیقهنی 100 مینگ افغاني مَهر و بیر بۉلهک یېر عوضیگه او بیلن شرعي و تۉغری نکاحلهگن.
خداینظر نینگ دعوا قیلیشیچه، نکاح مراسمی ایکّی مرته اۉتکزیلگن بۉلیب، آخرگیسی 1398-ییل 26 حوت (قویاش هجري تقویمی) سنهسیده بۉلیب اۉتگن.
او شوندهی دېگن: «خلاصه شوکی، اگر مېنینگ نکاحیمدهگی عیال یوقاریده تیلگه آلینگن بیبی صدیقه حلی وایهگه یېتمهگن بۉلسه هم، اونینگ مېن بیلن نکاحی شرعاً تۉغری و مجبوريدیر. چونکه آتهسی اونی مېنگه نکاحلب بېرگن. اگر او وایهگه یېتگن بۉلسه هم، اونینگ مېن بیلن نکاحی شرعاً تۉغری و مجبوري حسابلنهدی. چونکه ایکّینچی نکاح مراسمیده او اۉز آتهسینی مَهر و اۉز نامیدن وکیل اېتیب تعیینلهگن همده مېن بیلن نکاحگه راضیلیگینی بیلدیرگن.»
دعوا عریضهسی نینگ دوامیده، طالبان قاضیسیگه تقدیم اېتیلگن حمایه بیاناتیده بیبی صدیقه خداینظرنینگ برچه دعوالرینی رد اېتگن. او آتهسی بیلن مجبورلش آستیده توزیلگن نکاح کېلیشوویدن بېخبر بۉلگنینی، نکاح حقیدهگی دعوانی اېشیتگچ اېسه اونی رد اېتیب، قبول قیلمهگنینی ایتگن.
صدیقه نینگ حمایه بیاناتیده شوندهی دېییلهدی: «آتهم یوقاریده تیلگه آلینگن دعواگر نینگ قۉلیده قماقده بۉلگن. اونگه باسیم اۉتکزیلگن و مجبور بۉلگنی اوچون فقط آغزهکی وعده بېرگن. بو اقرار مجبورلش آستیده قیلینگن اېدی. مېن بو حقده اېشیتگنیم زهاتی اونی رد قیلدیم و مذکور نکاحگه قرشی اېکنلیگیمنی بیلدیردیم.»
دوامیده صدیقه نینگ سۉزلریگه تهیهنیب ایتیلیشیچه، او بلاغت یاشیگه یېتگن بۉلیب، عیاللر بۉلیمی و دایهلر تامانیدن طبي کۉریکدن اۉتکزیلگن همده اونینگ بلاغتگه یېتگنی تصدیقلنگن. او، شونینگدېک، آتهسیگه نکاح مسألهسیده هېچ قندهی رخصت یاکه وکالت بېرمهگنینی بیلدیرگن.
طالبان قاضیسی نینگ یازیشیچه، او تامانلرنی یرهشتیریشگه حرکت قیلگن، بیراق اولر صلحگه راضی بۉلمهگن. شوندن سۉنگ قاضی دعواگردن اۉز دعواسینی اثباتلش اوچون گواهلر کېلتیریشنی طلب قیلگن. دعواگر ایکّی هفتهدن کېین ایکّی کیشینی گواه صفتیده محکمهگه آلیب کېلگن.
گواهلر طالبان قاضیسیگه اۉزلری باشقه بیر نېچه کیشی بیلن صدیقه نینگ آتهسی اوییگه بارگنلیکلرینی و اۉشه یېرده صدیقه نینگ آتهسیگه نکاح مسألهسیده وکالت بېرهیاتگنینی کۉرگنلیکلرینی ایتگن.
بیراق، محکمه بیان نامهسیگه کۉره، گواهلر نینگ کۉرسهتمهلری بیر-بیریگه ضد بۉلگن. اولردن بیری صیدیقهنی آتهسی نینگ اوییده کۉرگنینی و اونی تنیشینی ایتگن بۉلسه، ایکّینچیسی صدیقهنی عموماً کۉرمهگنینی و تنیمسلیگینی بیلدیرگن. شونگه قرهمهی، طالبان قاضیسی اوشبو گواهلر نینگ کۉرسهتمهلرینی «یالغان» دېب بهالب، اولرنی رد اېتگن.
قاضی ینه اوچ هفته دوامیده سوریشتیروو آلیب بارگنینی و گواهلر دعواگر نینگ عمکیبچهلری اېکنینی همده «عصبيت و اندیوالیلیک (قرینداشلیک و یقینلیک طرفکشلیگی)» اساسیده گواهلیک بېرگنینی انیقلهگنینی قید اېتگن.
طالبان قاضیسی نینگ ایتیشیچه، او دعواگرگه اونینگ گواهلری بېرگن کۉرسهتمهلر قبول قیلینمسلیگینی معلوم قیلگن.
قاضی ینه شونی قۉشیمچه قیلگنکی، جوابگر (صدیقه) قَسم ایچیشگه چقیریلگن و او آتهسیگه هېچ قچان وکالت بېرمهگنینی همده نکاح حقیدهگی خبرنی اېشیتگچ سکوت سقلهمهگنینی قَسم بیلن تصدیقلهگن. قاضی دعواگر (خداینظر)دن هم قَسم ایچیشنی سۉرهگن، اما او قَسم ایچیشدن باش تارتگن.
طالبلر قاضیسی دوامیده یازیشیچه، او بلامُرغابدهگی طالبان محکمهسی مفتیسی نینگ فتواسینی سۉرهگن و فتوا آلینگچ، ایش یوزهسیدن حکمنی صدیقه فایدهسیگه چیقرگن.
بیراق خداینظر بو حکمنی قبول قیلمهگن و 1399-ییل 1 سنبله سنهسیده ایشنی طالبان نینگ مرافعه محکمهسیگه آلیب چیققن. مرافعه محکمهسی هم ایشنی صدیقه فایدهسیگه حل قیلگن. اما خداینظر بو قرارنی هم قبول قیلمهی، ایشنی تمیز باسقیچیگه آلیب چیققن.
تمیز باسقیچیدهگی قاضیلر هم گواهلر نینگ کۉرسهتمهلریگه اساسلنیب، ایشنی صدیقه فایدهسیگه حل قیلگن. اوشبو حکم 1400-ییل 4 سنبله سنهسیده، یعنی کابل طالبلر قۉلیگه اۉتگنیدن بیر نېچه کون اۉتیب چیقریلگن.
گواهلردن ایکّی نفری محکمهده بیبی صدیقه نکاح مسألهسی کۉریلهیاتگن پیتده 14 یاشده بۉلگنینی و او خداینظر نینگ نکاح تکلیفینی رد اېتگنینی تصدیقلب گواهلیک بېرگن
خداینظر طالبان نینگ بدخشاندهگی تمیز محکمهسی چیقرگن حکمدن هم قناعتلنمهگن و ایش یوزهسیدن طالبان نینگ قندهار منطقوي مرافعه محکمهسی تمیز دېوانیگه شکایت قیلگن.
منبعلر نینگ ایتیشیچه، اوشبو سود صدیقه و اونینگ آنهسینی قندهارگه چقیرتیرگن همده ایش بۉییچه آغزهکی حکم چیقرگن.
صدیقه نینگ آنهسی تامانیدن 1403-ییل 16 عقرب سنهسیده طالبان رهبری ملا هبتالله آخوندزاده دېوانیگه یازیلگن عریضهده ایتیلیشیچه، قندههاردهگی طالبان محکمهسی خداینظرگه یرهشیشنی توصیه قیلگن. او، شونینگدېک، قیزی نینگ هېچ قندهی عیبی بۉلمهسه-ده، قندهارده قماققه آلینگنینی یازگن.
منبعلرگه کۉره، کېینچهلیک خداینظر نینگ واسطهچیلیگی بیلن صدیقه قندهاردن بادغیس قماقخانهسیگه کۉچیریلگن.
ینه بیر عریضه، صدیقه نینگ آتهسی رجب نامیدن طالبان نینگ امر به معروف وزیرلیگیگه یوباریلگن بۉلیب، اونده ایش غرب منطقهسی تمیز رئیسلیگی نینگ فقرالیک دېوانیگه تاپشیریلگنی قید اېتیلگن. عریضهده اوشبو محکمه قاضیلری اونینگ قیزینی قماقده اوشلب تورگنی و اونی دعواگر بیلن یرهشیشگه همده کېلیشووگه مجبور قیلهیاتگنلری تأکیدلنگن.
رجب عریضهسیده قیزیگه نسبتاً عدالت قرار تاپیشینی و اونینگ آزاد اېتیلیشینی سۉرهگن.
منبعلر نینگ ایتیشیچه، طالبان صدیقهگه خداینظر بیلن تورموش قوریشگه راضی بۉلیشینی، عکس حالده قماققه تشلنیشینی ایتگن. بیر منبع نینگ سۉزلریگه کۉره، صدیقه: «حتا اۉلسم هم بو نکاحگه راضی بۉلمهیمن»، دېگن. شو طریقه او قماقنی تنلهگن. صدیقه نینگ آنهسی بیبی قُربانگل تورکمن تیلیدهگی ویدیو پیامیده قیزی ایکّی ییلدن آرتیق وقتدن بېری طالبان نینگ بادغایسدهگی قماقخانهسیده سهقلنهیاتگنینی ایتهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، بیر نېچه ییلدن بویان محکمه لرگه قتنهب کېلماقده، بیراق هېچ قندهی نتیجهگه اېریشه آلمهگن
بو عیال یاردم سۉرب، قیزی نینگ قماقده کسل بۉلیب قالگنینی هم تأکیدلهیدی. حاضر صدیقه 17 یاشده. اونینگ اۉسمیرلیک دوری نینگ بېش ییلدن آرتیغی طالبان محکمهلری و قماقخانهلریده اۉتگن.
هراتده صدیقه نینگ طرفداری نینگ اۉلدیریلیشی
منبعلرنینگ ایتیشیچه، اوشبو واقعهگه علاقهدار شخصلردن بیری ایکّی ییل اوّل هرات شهرینینگ «دروازه عراق» منطقهسیده اۉلدیریلگن. اطلاعات روز گزېتهسی 1402-ییل 26 جدی سنهسیده بو واقعه حقیده خبر بېریب، قاتلنی «ارباب حمید موریچاقي» دېب تنیشتیرگن و اونینگ بادغیس نینگ بلا مُرغاب تومنیدهگی نفوذلی قبیله آقسقاللریدن بیری بۉلگنینی یازگن.
منبعلرگه کۉره، ارباب حمید فعال و تأثیرلی شخص بۉلیب، صدیقهگه وکیل صفتیده یاردم بېرگن. اونینگ اۉلدیریلیش سببی حاضرگچه انیقلنمهگن. بو قاتللیک صدیقه ایشی بیلن باغلیق یاکه باغلیق اېمسلیگی هم حاضرچه نامعلوم. منبعلر نینگ ایتیشیچه، ارباب حمید اۉلدیریلگنیدن سۉنگ صدیقه قماققه آلینگن.
