اېرکک طالبلر کوچلری زهرا نینگ قۉلیدن محکم اوشلب، اونی اوییدن آلیب چیقیب کېتگنیده، قۉشنیلر بو واقعهگه گواه بۉلگن. بو واقعهدن اوچ آی اۉتگن بۉلسه-ده، نهفقط حبسگه آلینیشی و بدنی نینگ تینتوو قیلینیشی حقیدهگی خاطرهلر، بلکه آدملرنینگ اونینگ «عزتی و آبروسی» حقیده گپیرهیاتگنلری هم اونی قیینهماقده.
مزار شریفده یشاوچی ایکّی عیال – زهرا و عایشه نینگ حکایهلری شونی کۉرسهتهدیکی، عیال پولیسلر نینگ یېتیشمسلیگی و اولر نینگ طالبلر پولیسی تیزیمیدهگی چېکلنگن رۉلی سببلی، عیبلنگن عیاللرنی حبسگه آلیش، تینتوو قیلیش، تېرگاو قیلیش و محکمه جریانلریده اېرکک کوچلر بیلن یوزمه-یوز قالدیریلماقده. بو حالت قۉرقوو و روحي باسیمدن تشقری، افغانستان نینگ عنعنوي جمعیتیده اولر اوچون اجتماعي عاقبتلرگه هم آلیب کېلماقده.
طالبان پولیسی نینگ اېرکک کوچلری، جملهدن، امر به معروف و نهی از منکر محتسبلری، زهرانی (مستعار) اوییده طومار یازیش و سِحرگرلیکده عیبلب حبسگه آلگن.
زهرا «اطلاعات روز» گزیتهسیگه بېرگن صحبتیده ایتیشیچه، حبسگه آلیش وقتیده هېچ بیر عیال پولیس حاضر بۉلمهگن و طالبلرنینگ اېرکک کوچلری اونینگ بدنینی هم تینتوو قیلگن.
او شوندهی دېدی: «طالبان اۉزینی دایما اسلام نینگ بیراقداری دېب تنیشتیرهدی، اما اصلیده اوندهی اېمس. مېن عیال اېدیم؛ عیال پولیسی بۉلمهسه، اولر اوییمگه کیریشگه حقلی اېمس اېدی. طالبان نینگ اېرکک کوچلری مېنی حبسگه آلگن پیتنی قۉشنیلریم هم کۉریشگن و حاضر مېنینگ عزتیم و آبروییم حقیده یامان گپلر ترقهتیشماقده. اگر عیال پولیس بۉلگنیده، نامحرم اېرکک مېنگه قۉل تېککیزیشی شرط اېمس اېدی. هر سفر اونینگ قۉلیمدن قندهی محکم اوشلب، مېنی سودرهب آلیب کېتگنی و حبسگه آلگنینی اېسلهسهم، ینه اۉشه قۉرقوو و اضطرابنی حس قیلهمن.»
زهرانینگ ایتیشیچه، طالبان کوچلری اونینگ اویی و بدنینی تینتوو قیلگن، اما سِحرگرلیککه دلیل بۉلهدیگن هېچ نرسه تاپه آلمهگن. آخر-عاقبت، اولر اونی تۉرت ساعت اوشلب تورگچ، آزاد قیلیشگن.
زهرا شوندهی دېدی: «عیالنی عیال پولیس حبسگه آلیشی یاکه بدنینی تینتوو قیلیشی کېرهک، اېرکک اېمس. بو گروه دایما اسلام حقیده گپیرهدی، لېکن اۉزی اونگه عمل قیلمهیدی.»
او اویلرنی تینتوو قیلیش، عیاللرنی حبسگه آلیش و اولر نینگ بدنینی تېکشیریش عیال پولیسچیلر تامانیدن عملگه آشیریلیشی کېرهکلیگینی تأکیدلهیدی. شونینگدېک، طالبان نینگ اېرکک کوچلری عیال پولیسلر اشتراکیسیز عیاللرنی حبسگه آلیش و تینتوو قیلیشگه کیریشمسلیگی کېرهکلیگینی ایتهدی.
تکسیده حبسگه آلینیشی
عایشه (مستعار)، مزار شریفده یشاوچی 35 یاشلی عیال، اېری تامانیدن عمکیبچهسی نینگ اۉغلی بیلن جنسي علاقهده بۉلگنلیکده عیبلنگن. اونینگ ایتیشیچه، مزار شریف شهر مرکزیدن اوییگه قَیتهیاتگنیده، او کېتهیاتگن تکسینی طالبان کوچلری تۉختهتگن و برچهسی اېرککلردن عبارت بۉلگن کوچلر اونی حبسگه آلگن.
عایشه «اطلاعات روز» گزیتهسیگه شوندهی دېدی: «شهردن تکسیده اوی تامان کېتهیاتگن اېدیم. ایکّی طالبان موترنی تۉختهتیب، ایچیگه چیقیشدی. مېنی تېرگاو قیلیب، حقارت قیلگنلریدن سۉنگ، اېریم مېن اوستیمدن اولرگه شکایت قیلگنینی ایتیشدی.»
اونینگ ایتیشیچه، ایکّی طالبان کوچی موتر نینگ ایکّی تامانیده اونینگ یانیگه اۉتیریب، قاچیب کېتیشیگه یۉل قۉیمهگن. اونی حبسگه آلیش وقتیده هېچ بیر عیال پولیس حاضر بۉلمهگن.
عایشه نینگ ایتیشیچه، طالبلرنینگ باشلنغیچ محکمه سی اونینگ عیبسیز اېکنلیگی حقیدهگی دعواسینی قبول قیلمهگن و اونی تۉرت آی قماق جزاسیگه حکم قیلگن. بو ایش آرتیدن اېری هم او بیلن اجرهشگن.
او شوندهی دېدی: «خوفسیزلیک بۉلیمیدن تارتیب محکمه و قماقخانهگچه بیز نینگ ایشلریمیز بیلن فقط اېرککلر شغللنهدی؛ بیز نینگ آوازیمیزنی اېشیتیب، بیزنی توشونهدیگن هېچ بیر عیال یۉق.»
عایشه عیال پولیسچیلر عیبلنگن عیاللرنی حبسگه آلیش، تېرگاو قیلیش و اولر نینگ ایشلرینی کۉریب چیقیش جریانیده کۉپراق اشتراک اېتیشلری کېرهکلیگینی تأکیدلهیدی. شونده عیاللر اۉز معمالری و حمایه دلیللرینی قۉرقمسدن بیان قیله آلیشلرینی ایتهدی.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه: «مېنی نامحرم اېرکک بیلن ناقانوني مناسبتده بۉلگنلیکده عیبلشدی. اما طالبلرنینگ اۉز اېرکک کوچلری مېنینگ بدنیمگه قۉل تېککیزیب، مېنی حبسگه آلسه، بونده هېچ قندهی معما یۉقمی؟ اولر مسلمان اېکنلیکلری حقیده گپیرر اېکن، اوّلا اۉزلری اسلامگه عمل قیلیشلری کېرهک.»
عنعنوي افغانستان جمعیتیده عیاللرنی، اینیقسه اېرکک کوچلر اولرنی آدملر کۉز اۉنگیده حبسگه آلگنیده، قۉلگه آلیش عیاللر و اولر نینگ عایلهلری اوچون کېنگ اجتماعي عاقبتلرگه آلیب کېلیشی ممکن.
عایشه شوندهی دېدی: «بیر-ایکّی کیشی حبسگه آلینهیاتگن پیتیمیزده طالبان نینگ اېرککلری بدنیمیزگه قۉل تېککیزهیاتگنینی کۉرهدی، کېین آرقهمیزدن مینگ خیل گپ ترقهتیشهدی: «آبروییم تۉکیلدی، نامحرم اېرکک اونگه قۉل تېککیزدی»، دېب ینه مینگ خیل یامان گپلر ایتیشهدی. طالبان اۉزی بیلن عیال پولیسلرنی آلیب یوریشی کېرهک، شونده بیز نینگ آبروییمیز تۉکیلمهیدی.»
عیال پولیسلر سانی نینگ کمهییشی
افغانستان جمهوریتی دوریدهگی بلخ پولیسی آماری معلوماتلریگه کۉره، بو ولایتده تخمیناً 200 نفر عیال پولیسی فعالیت یوریتگن. طالبلر حاکمیتگه قَیتگچ، بلخدهگی عیال پولیسلر سانی کېسکین کمهیگن.
بلخدهگی طالبلرنینگ محلي عملدارلری نینگ ایتیشیچه، حاضر بو ولایتده قریب 50 نفر عیال پولیسی فعالیت یوریتماقده. اولر ولایت پولیس قوماندانلیگیده، خوفسیزلیک بۉلیملریده، پاسپورت باشقرمه سیده و اَیریم تومنلرده خدمت قیلهدی. اوشبو ایکّی آماری معلوماتگه کۉره، بلخدهگی عیال پولیسلر سانی حاضر جمهوریت دوریدهگی نینگ تخمیناً چارک قِسمیگچه کمهیگن.
بلخدهگی طالبان پولیسی مطبوعات سۉزلاوچیسی عیسی واثق عیال پولیسلر سانی آشیریلیشینی و اولر نینگ ملَکهسینی آشیریش اوچون هم اۉقوو دستورلری تشکیل اېتیلیشینی دعوا قیلماقده.
او شوندهی دېدی: «عیال پولیسلر – بو ضرورت. چونکه عیاللر بیز بیلن بیرگه فعالیت یوریتسه، جنایتچینی آسانراق قۉلگه آلیشیمیز ممکن. شو سببلی بیز عیال پولیسلرنی مسلکی اۉقوو دستورلری آرقهلی درجهگه آلیب چیقیش و اولر نینگ صلاحیتینی آشیریشگه حرکت قیلماقدهمیز.»
بیراق بلخدهگی طالبان پولیس قوماندانلیگیدهگی ایشانچلی منبع، شخصی آشکار اېتیلمسلیگی شرطی بیلن، «اطلاعات روز» گزیتهسیگه ایتیشیچه، عیال پولیسلر اساسن اوشبو قوماندانلیک نینگ ایچکی بۉلیملریده ایشلهیدی و تشقی فعالیتده ثمرهلی رۉل اۉینهمهیدی.
منبع نینگ ایتیشیچه، عیال پولیسلر گماندارلرنی حبسگه آلیش و اویمه-اوی تینتوو اۉپراسیونلریده دایمي رۉلگه اېگه اېمس، اولردن فقط اَیریم چېکلنگن حالتلرده فایدهلنیلهدی. عیاللرنی حبسگه آلیش و اویلرنی تینتوو قیلیش بۉییچه قرارلر هم کۉپینچه طالبان نینگ اېرکک کوچلری قۉلیده بۉلهدی و عیال پولیسچیلر فقط اَیریم حاللرده جریانگه جلب قیلینهدی.
طالبان افغانستانده قَیته حاکمیتنی اېگهلهگنیدن بېری بېش ییل دوامیده اۉزی نینگ پولیس و حربي کوچلری سانینی آشیریشگه حرکت قیلدی. بیراق عیاللر نینگ اوشبو گروه نینگ خوفسیزلیک توزیلمهسیدهگی اشتراکی هنوز جوده کم و اساسن اداری بۉلیملرده ایشلش بیلن چېکلنگن.
بو حالت طالبان کوچلری اویمه-اوی تینتوو اۉپراسیونلرینی دوام اېتتیرهیاتگن، کۉپلب تینتوو و حبسلر اېسه اوشبو گروه محکمه لری نینگ قراریسیز عملگه آشیریلهیاتگن بیر پیتگه تۉغری کېلهدی. شونگه قرهمهی، طالبان سۉنگگی بېش ییل ایچیده تینتوو، حبسگه آلیش و تېرگاو عملیاتلریده عیاللر نینگ اشتراکینی آشیریش اوچون ثمرهلی چارهلر کۉرمهگن. نتیجهده، کوچلر اویگه کیریب، عیاللرنی حبسگه آلگن پیتدن باشلب، ایشنی کۉریب چیقیش، تېرگاو، قماقخانه و محکمه جریانیگچه اساسي وکالت و نظارت طالبانگه علاقهدار اېرککلر قۉلیده قالماقده. بو توزیلمه عیاللرنی خوفسیزلیک ادارهلریده اشتراک اېتیشدن چېتلهتیب، عیبلنگن عیاللرنی ایش نینگ برچه باسقیچلریده اولرنی حبسگه آلیش و سوددهگی تقدیرلری حقیده قرار قبول قیلهدیگن اېرککلر اختیاریده قالدیرماقده.
