بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ بالهلر جمغرمهسی (یونیسف) نینگ افغانستاندهگی نمایندهسی تاجالدین اویواله، مملکت بۉیلب بالهلر اۉرتهسیده تۉییب آوقتلنمسلیک کوچهییب بارهیاتگنی سبب شفاخانهلر بېمارلر بیلن تۉلیب کېتهیاتگنینی ایتدی.
یونیسف نمایندهسی بوگون، سهشنبه، 3-سنبله کونی جنیواده بۉلیب اۉتگن مطبوعات انجمنیده شوندهی دېدی: «حاضر شفاخانهلرگه جوده کتّه باسیم توشهیاتگنیگه گواه بۉلیهپمیز. جاري ییل باشیدن بویان یریم میلیوندن آرتیق باله اۉرتهچه درجهدهگی خوفلی آزغینلیک و آغیر آزغینلیک سبب دوالنگن و شفاخانهلرگه یاتقیزیلگن.»
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، افغانستانده ساغلیق بیلن باغلیق اسارتلر سبب شفاخانهلرگه یاتقیزیلگن بالهلردهگی آغیر اۉتکیر تۉییب آوقتلنمسلیک حالتلری سۉنگگی بیر ییل ایچیده اوچدن بیر قِسمگه آشگن. بوندهی حالتلر ۲۰۲۵-ییل جولاییده۶ مینگ نفر بۉلگن بۉلسه، ۲۰۲۶ییل جولاییده۸ مینگ کیشیگه یېتگن.
یونیسف نمایندهسی نینگ ایتیشیچه، آغیر آزغینلیک و ساغلیق بیلن باغلیق اسارتلر کوزهتیلگن بالهلرنینگ قریب ۴۰فایزینی شفاخانهلرگه یاتقیزیلگن آلتی آیلیکدن کیچیک چقهلاقلر تشکیل اېتهدی. آغیر اۉتکیر تۉییب آوقتلنمسلیک حالتلرینینگ۸۰فایزی اېسه ایکّی یاشگچه بۉلگن بالهلر حصهسیگه تۉغری کېلهدی.
تاجالدین اویواله، شونینگدېک، افغانستان جَنوبینینگ اَیریم حدودلریده بعضی شفاخانهلر موجود هر بیر اۉرین اوچون آغیر تۉییب آوقتلنمسلیکدن اذیت چېکهیاتگن اوچ یاکه تۉرت نفر بالهنی قبول قیلهیاتگنینی ایتدی.
او افغانستان شرقیدهگی ننگرهار و جَنوبدهگی قندهارگه قیلگن سفرلری دوامیده کیچیک یاشدهگی بالهلرنینگ تۉییب طعاملنمسلیک عاقبتیدهگی اسارتلر سبب شفاخانهلرگه یاتقیزیلگنیگه گواه بۉلگنینی ایتدی.
یونیسف وکیلی بو حالتلر افغانستان بۉیلب وضعیت بوندن هم کېنگراق و تشویشلی اېکنینی کۉرسهتیشینی تأکیدلهدی.
او، شونینگدېک، یونیسف تامانیدن اۉتگن آی نشر قیلینگن گزارشدهگی معلوماتلرگه اشاره قیلیب، افغانستاندهگی عایلهلر اوّلا تۉییملی آزیق-طعام استعمالینی کمهیتیرهیاتگنینی ایتدی. بالهلر کمراق توردهگی آزیق-طعاملرنی استعمال قیلماقده، طعام پارسيهلری کمهیماقده، اَیریم طعاملنیشلر بېکار قیلینماقده و آخر-عاقبت بعضی بالهلر آچ قالماقده.
یونیسف نمایندهسی نینگ ایتیشیچه، افغانستان بالهلرینینگ یرمی آزیق-طعام یېتیشماوچیلیگی نینگ آغیر شکلیدن اذیت چېکماقده. بو اولرنینگ کون دوامیده ایکّی یاکه اوندن کم آزیق-طعام گروهیدن فایدهلنیشینی انگلهتهدی.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، یونیسف تحلیلیگه کۉره، آغیر آزیق-طعام خوفسیزلیگی موجود عایلهلرده یشهیدیگن بالهلر تۉییب آوقتلنمسلیکنینگ اېنگ یوقاری دورلریده آزغینلیککه دچار بۉلیش خوفی آلتی برابرگچه یوقاری بۉلیشی ممکن.
یونیسف گزارشیگه کۉره، آزغینلیک تۉییب آوقتلنمسلیکنینگ اېنگ خوفلی شکللریدن بیری بۉلیب، باله بۉییگه نسبتاً حددن تشقری آزغین بۉلیب قالگنیده یوزهگه کېلهدی. بو کۉپینچه بالهنینگ یېترلیچه تۉییملی آزیق-طعام آلمهسلیگی، کسللیگی یاکه هر ایکّی عاملنینگ بیرگهلیکده موجودلیگی سببلی صادر بۉلهدی. اۉز وقتیده یاردم کۉرسهتیلمسه، بو حالت بالهنینگ حیاتیگه خوف توغدیریشی ممکن.
یونیسف وکیلی عینِ احتیاجلر آرتیب بارهیاتگن بیر پیتده مبلغلرنینگ قیسقریشی سببلی بالهلر اوچون خدمتلر کمهییب بارهیاتگنینی ایتدی.
اونینگ سۉزلریگه کۉره، ۲۰۲۵-ییل بیلن تققاسلهگنده، جاري ییلده منبعلر یېتیشمسلیگی سببلی آغیر آزغینلیکدن اذیت چېکهیاتگن بالهلرنی دوالاوچی۱۰۰ دن آرتیق مرکز یاپیلگن. بالهلر همده تۉییب طعاملنمهیاتگن حاملهدار و اېمیزیکلی عیاللرگه آزیقلنتیریش خدمتلرینی کۉرسهتیب کېلگن یوزلب باشقه مرکزلر هم مالیهلشتیریشدن محروم بۉلگن. بوگونگی کونده افغانستانده آزیقلنتیریش ساحهسی ضرور مبلغنی تأمینلشده ۵۷ فایزلیک کمآمدگه دوچ کېلماقده.
تاجالدین اویوالهنینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، یونیسف اوچون وضعیت ینه-ده آغیرراق. تشکیلاتنینگ افغانستاندهگی آزیقلنتیریش دستوریگه جاري ییلده قریب ۱۸۰میلیون دالر کېرهک، بیراق حاضرگچه اونینگ اتیگی۲۲ فایزی مالیهلشتیریلگن.
او شوندهی دېدی: «بیز بو بحراننی آلدیندن کۉریشیمیز ممکن. بیز بونی بالهلر استعمال قیلهیاتگن آزیق-طعامدن کۉریهپمیز. بونی تۉییب طعاملنمسلیکدن اذیت چېکهیاتگن جوده یاش بالهلر سانینینگ آرتیب بارهیاتگنیدن کۉریهپمیز. بونی شفاخانهلرنینگ گوجوم بۉلیملریده کۉریهپمیز – موجود هر بیر اۉرینگه اوچ یاکه تۉرت نفر کسل باله تۉغری کېلماقده.»
یونیسف نمایندهسی تأکیدلهدی: «بحراننی یوز بېریشیدن آلدین کۉریش، اونینگ ینه-ده یامانلشیشینینگ آلدینی آلیش اوچون امکانیتیمیز بارلیگینی انگلهتهدی. باله آغیر درجهده آزغینلشیب، شفاخانه تختیگه توشیشینی کوتیب، کېین ارهلشمسلیگیمیز کېرهک. بونینگ اوچون یونیسف و اونینگ همکارلریگه انچه کۉپراق، ماسلشووچن و برقرار مبلغ کېرهک.»
او افغانستانده بالهلر اۉرتهسیده تۉییب طعاملنمسلیکنینگ ینه-ده کوچهییشیگه یۉل قۉیمسلیک اوچون اېرته چارهلر کۉریشگه چقیردی و بوندهی چارهلر انسانلر حیاتینی سهقلب قالیشی ممکنلیگینی ایتدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ بالهلر جمغرمهسی بوندن اوّل هم افغانستانده بالهلر و عیاللر اۉرتهسیده تۉییب آوقتلنمسلیک درجهسی آشیب بارهیاتگنی حقیده آگاهلنتیریب، اونینگ کېنگ ترقهلیشینینگ آلدینی آلیش اوچون اۉز وقتیده یاردم کۉرسهتیشگه چقیرگن.
