سوړ ژمی، یخې خېمې؛ طالبان د کونړ له زلزله ځپلو سره د مرستو په برخه کې پاتې راغلي



کونړ کې ګڼ شمېر زلزله ځپلي چې د مرستندویه بنسټونو او طالبانو له لوري ورته لنډمهالي پڼدغالي جوړ شوي له جدي ننګونو سر ټکوي. 

په دغو لنډمهالو پنډغالو کې څلور ماشومان چې د سختې یخنۍ له امله پر موسمي ناروغیو اخته شوي وو، څو ورځې وړاندې خپل ژوند له لاسه ورکړ.

زلزله ځپلي وايي، د درې نیمو میاشتو په تېرېدو لا هم طالبانو دوی ته د دایمي سرپناه په برخه کې عملي ګامونه نه دي پورته کړي، چې له امله له سختو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي. 

د کونړ د نورګل ولسوالۍ د مزار درې د شماش کلي اوسېدونکی صاحب ګل چې د طالبانو له وېرې خپل نوم مستعار یادوي، وايي د طالبانو او مرستندویه بنسټونو له لوري په جوړو شویو لنډمهالو پنډغالو کې له جدي ننګونو سره مخ دي. 

دی وايي، د سختې یخنۍ له امله په دې لنډمهالي پنډغالي کې څلورو ماشومانو خپل ژوند هم له لاسه ورکړ، خو بیا هم د طالبانو حکومت دوی ته د ژوند د ښه والي لپاره هېڅ ډول امکانات نه دي برابر کړي. 

صاحب ګل له اطلاعات روز ورځپاڼې سره په خبرو کې وویل: «په خېمو کې سخته یخني وي، ماشومانو پرېږده چې د لویو خلکو ساعت هم پکې نه تېرېږي او له سختو ستونزو سره مخ دي. د سختې یخنۍ له امله څلور ماشومان مړه شول، خو طالبانو په خېمو کې د ګرمولو سېستم لپاره هېڅ ډول عملي ګام نه دی پورته کړی.»

د کونړ د نورګل ولسوالۍ د مزار درې په «پتڼ» سیمه جوړ شوی لنډمهالی پنډغالی چې زلزله ځپلي پکې د امکاناتو له کمښت شکایت کوي/ خواله رسنۍ

د نورګل ولسوالۍ د مزار درې اوسېدونکی اول نواز بیا نیوکه کوي، چې طالبانو له دوی سره د دایمي سرپناه په برخه کې خپلې ژمنې نه دي پوره کړي. 

دی وايي، له همدې امله دوی، کوچني ماشومان، مېرمنې یې او د پاخه عمر کسان یې له ګڼو ناروغیو او جدي ستونزو سره مخ دي، خو د دوی له پرله پسې شکایتونو سره ـ سره د طالبانو حکومت د دوی غږ ته مثبت ځواب نه دی ورکړی. 

نوموړی له اطلاعات روز ورځپاڼې سره په خبرو کې وايي: «طالبانو او موسېساتو راسره وعدې وکړې چې دایمي سرپناه به درته جوړوو، خو په شمار څو کورونه یې جوړ کړي، نور یې د چا غم نه دی کړی، هره زلزله ځپلې کورنۍ له سختو مشکلاتو سره مخ ده او باید طالبان دې برخه کې پر خپلو کړیو ژمنو عمل وکړي او د خلکو له تېر ویستلو لاس واخلي.»

دا هغه زلزله ځپلي دي، چې له یوه لوري یې د خپلو کورنیو ګڼ کسان په مرګونې زلزله کې له لاسه ورکړي او له بل لوري یې ابادې مېنې وېجاړې شوي او تر اوسه د طالبانو حکومت له دوی سره د دایمي سرپناه په برخه کې کړې ژمنې نه دي عملي کړې/ خواله رسنۍ

زلزله ځپلي وايي، څو ورځې وړاندې د سختې یخنۍ له امله یې کوچنیو ماشومانو د خپل ځان لپاره په کېږدۍ کې د خپل ځان د تودولو لپاره اور بل کړی و، چې کېږدۍ اور اخېستی و او له امله یې دوه ماشومان مړه شوي وو.

د معلوماتو له مخې دا اورلګېدنه د نورګل ولسوالۍ د مزار درې په «مسودو» کلي کې د ماشومانو د بې احتیاطۍ له امله را منځته شوې وه، چې د مړینې ترڅنګ یې د کور ټول وسایل په بشپړ ډول سوځېدلي وو. 

د مزار درې اوسېدونکي نواز اطلاعات روز ورځپاڼې سره په خبرو کې زیاته کړه: «په خېمو کې سخته یخني وي، ټول ماشومان مو په موسمي ناروغیو اخته شوي، کوچنیو ماشومانو د ځان د تودولو لپاره اور بل کړی و، چې اور پراخ او درې ماشومان وسوځېدل، سوځېدلي ماشومان مو د ننګرهار صحت عامې ته انتقال کړل چې دوو د ژورو ټپونو له امله ساه ورکړه او یو بل هم په کوما حالت کې و.»

دا د کونړ د نورګل ولسوالۍ د مزار درې اړوند سیمه ده چې د تېرې زلزلې له امله په کې سلګونه استوګنیز کورونه وېجاړ شوي وو، خو د درې نیمو میاشتو په تېرېدو لا هم طالبانو له دوی سره د سرپناه د برابرښت په برخه کې خپلې ژمنې عملي کړې نه دي/ خواله رسنۍ

زلزله ځپلي د طالبانو د حکومت ترڅنګ له نړۍوالو او کورنیو مرستندویه بنسټونو غوښتنه کوي چې تر هر څه ژر دې دوی ته د سرپناه غم وخوري.

دوی زیاتوي چې په تېره مرګونې زلزله کې یې د مرګ ـ ژوبلې سربېره د کور ټول شته له لاسه ورکړي او که مرستندویه بنسټونه یې لاسنیوی ونه کړي ژوند به یې لا پسې سخت شي.

د کونړ د څوکۍ ولسوالۍ د دېوه ګل درې زلزله ځپلی فضل کریم له اطلاعات روز ورځپاڼې سره وویل: «زما د کورنۍ د ښځو او ماشومانو په شمول ۱۴ کسان په تېره زلزله کې شهیدان شوي، کور مې مکمل ړنګ شوی، اوس دلته د خاص کونړ په کیمپ کې دېره یم، مونږ ته باید حکومت [طالبان] او خیریه ادارې د سرپناه غمه وکړي؛ ځکه په دې یخ ژمي کې ماشومان خو پرېږده چې آن ځوانان او د پاخه عمر کسان ورځې ـ شپې نه شي سبا کولی.»

د کونړ په خاص کونړ ولسوالۍ کې د زلزله ځپلو لپاره د جوړ شوي پنډغالي یوه برخه چې د زلزلې اغېزمن پکې ژمی تیروي/ خواله رسنۍ

اخوا د کونړ لپاره د طالبانو ځايي چارواکي وايي، د زلزله ځپلو لپاره یې لسګونه استوګنیز کورونه جوړ کړي او د سلګونه نورو د جوړولو لپاره د بنسټ ډبره اېښودل شوې. 

کونړ کې د طالبانو والي مرستیال عبدالله حقاني رسنیو ته ویلي: « د نورګل ولسوالۍ په مزار دره کې ۸۰ کورونه جوړ شوي او زلزله ځپلو ته سپارل شوي دي. د نورو د جوړولو لپاره مو هم هم کار روان کړی او چې کله کورونه جوړ شول، نو زلزله ځپلو ته به یې ور وسپارو. مونږ هڅه کوو چې د زلزله ځپلو ټولو ستونزو ته رسېدنه وکړو.»

د معلوماتو له مخې، نورګل ولسوالۍ کې زلزله ځپلو ته جوړ شوي ۸۰ کورونه د «قبا» په نوم  د یوه کورني مرستندویه بنسټ له لوري جوړ شوي او زلزله ځپلو ته سپارل شوي، خو طالبان داسې ښکاره کوي، چې ګواکې دا هرڅه دوی کړي دي.

دا د خاص کونړ ولسوالۍ په اړوند سیمه کې د زلزله ځپلو لپاره د کورونو د جوړولو د بنسټ ډبرې اېښودل دي، چې د زلزله ځپلو په وینا طالبانو تر اوسه خپلې کړې دغه ژمنې نه دي عملي کړې/ خواله رسنۍ 

شاوخوا درې نیمې میاشتې وړاندې په ختیځو ولایتونو کې مرګونې زلزله وشوه، چې یوازې په کونړ ولایت کې یې د ښځو او ماشومانو په ګډون دوه زره، ۲۰۵ تنه مړه او درې زره، ۶۴۰ نور ټپیان شوي وو. 

دغه راز په دې زلزله نږدې ۷ زره استوګنیز کورونه په بشپړ او نیمه بشپړ ډول وېجاړ او ۵۰۰ هکټاره ځمکه چې رسېدلی فصل پکې ولاړ و له منځه تللی و. 

د کونړ زلزله ځپلو لپاره د کورنیو مرستندویه بنسټونو سربېره ګڼو ګاونډیو او بهرنیو هېوادونو او نړۍوالو سازمانو مرستې وکړې، خو د ملګرو ملتونو پرمختیايي شورا ویلي چې یوازې د کونړ زلزله ځپلو لپاره شاوخوا ۱‍۴۰ مېلیونه ډالرو ته اړتیا ده چې د زلزلې اغېزمنو ته دایمي استوګنیز کورونه او د نورو ستونزو د حل لپاره ترې ګټه واخېستل شي.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
دا مقاله شریکه کړئ
بدون دیدگاه