افغانستانده بیر نېچه میلیون قیز تعلیم آلیشدن محروم اېتیلگن بیر پیتده، طالبلر مطبوعات سۉزلاوچیسی بو چېکلاونی تعلیم ساحهسیدهگی «اوزیلیش» دېب اتهدی و حاضر بو مسألهنی محاکمه قیلیش وقتی اېمسلیگینی ایتدی.
طالبلر مطبوعات سۉزلاوچیسی ذبیحالله مجاهد بوگون (یکشنبه، ۸-سنبله) کابلدهگی مطبوعات انجمنیده۶صنفدن یوقاری قیزلرنینگ تعلیم آلیشی حقیدهگی سوالگه جوابن، افغانستانده۱۰ میلیوندن آرتیق اۉقووچی تعلیم آلهیاتگنینی ایتدی. او «البته، بیر قِسمی حلی اوزیلیش حالتیده، اونی هم اوشبو (آمارگه) قۉشیشگه حرکت قیلهمیز»، دېدی.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه: «اما بو مسألهنی (قیزلرنینگ تعلیم آلیشی) حاضر محاکمه قیلیش بلکه اۉرینلی اېمسدیر. بو اوّل هم جواب بېرگن موضوعلریمیزنینگ عیناً اۉشه بیریدیر.»
طالبلر افغانستان اوستیدن قَیته نظارت اۉرنهتگنیدن سۉنگ، ۶-صنفدن یوقاری قیزلرنینگ تعلیم آلیشینی تعقیقلهدی. شونینگدېک، بیلیم یورتلر و طبیات انستیتوتلری اېشیکلرینی هم قیزلر اوچون یاپدی.
بو گروه اوشبو مسأله بۉییچه بېریلگن سواللرگه بیر نېچه بار قیزلرنینگ تعلیم آلیشی اوچون شرایط یرهتیشگه حرکت قیلهیاتگنینی ایتگن. بیراق آرهدن بېش ییلدن آرتیق وقت اۉتگنیگه قرهمهی، مکتبلر و بیلیم یورتلر همان قیزلر اوچون یاپیق قالماقده.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ تعلیم، علم و مدنیت تشکیلاتی (یونېسکو) معلوماتیگه کۉره، طالبان ۲.۵میلیون قیزنی تعلیم آلیشدن محروم قیلگن. بو رقم ۲۰۳۰-ییلگه باریب 4 میلیون نفرگه یېتهدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ بالهلر جمغرمهسی (یونیسف) هم گزارشیده آگاهلنتیریشیچه، اگر عیاللرنینگ تعلیم آلیشی و ایشلشیگه قۉییلگن تعقیق دوام اېتسه، افغانستان ۲۰۳۰-ییلگه قدَر ۲۰مینگ نفر ملَکهلی و اۉقیتیلگن عیال اۉقیتووچینی همده ۵ مینگ ۴۰۰نفر ملَکهلی و اۉقیتیلگن عیال طبیات خادیمینی یۉقاتهدی.
