باميانده‌گی تاریخی منطقه‌لرده ناقانونی قوریلیشلر کۉپیماقده

اطلاعات روز
Photo: @GDCMA_IEA


باميانده‌گی منبعلرنینگ بیلدیریشیچه، یونېسکو آگاهلنتیریشلریگه قره‌مه‌ی، سۉنگگی آیلرده اوشبو ولایت نینگ تاریخي حدودلری و قدیمي آبده‌لر محافظه‌ زونلریده تورر جای همده‌ تجارت بنالری قوریلیشی کۉپه‌یگن. منبعلرگه کۉره‌، بو قوریلیشلر محلي طالبلر اداره‌لری کۉمه‌گیده عملگه آشیریلماقده.

منبعلر تأکیدلشیچه، جاري قویاش ییلی‌نینگ باشیدن باشلب بودا هیکللری یقینیده‌گی قلعه‌ غمي حدودی کبی جایلرده قوریلیش ایشلری باشلنگن.

منبعلرنینگ ایتیشیچه، اوشبو منطقه‌لرده قوریلیش ایشلری‌نینگ آلیب باریلیشی تاریخي جایلرنینگ اۉزیگه خاص قیافه‌سی و توزیلیشیگه اۉزگریش کیریته‌دی.

منبعلر طالبلرنینگ باميانده‌گی اخبارات و مدنیت اداره‌سی باشلیغی سید مصطفی صالح همده‌ اوشبو گروه نینگ شهر حاکمی قاری یاسیرنی قدیمي آبده‌لر یقینیده قوریلیش آلیب باره‌یاتگن شخصلرگه یاردم بېریشده عیبله‌ماقده.

طالبلر صفیده‌گی اَیریم منبعلر اوشبو گروه نینگ باميانده‌گی صناعت و سودا اداره‌سی باشلیغی نورزی امین‌زادنی هم قوریلیشلرنینگ بیر قِسمی آرتیده تورگنلیکده عیبله‌ماقده.

منبعلرگه کۉره‌، او قرینداشلریدن بیری بیلن همکارلیکده بودا هیکللری و باميان موزیمیدن بیر نېچه‌ قدم نریده، تولواره حدودیده کتّه‌ سودا کاروانسرایینی قوردیرگن. منبعلر فکریچه، بو حرکت اوشبو ایکّی تاریخي یادگارلیک نینگ ویزول منظره‌سیگه ضرر یېتکزگن.

منبعلر طالبلرنینگ باميانده‌گی واليسی گُل حیدر شفقنی هم گروه نینگ یوقاری مرتبه‌لی رهبرلرینی رغبتلنتیریش آرقه‌لی تاریخي حدودلرنینگ محافظه‌ زونلریگه عاید سیاستنی اۉزگرتیریش اوچون شرایط یره‌تگنلیکده عیبله‌ماقده.

منبعلرنینگ ایتیشیچه، شفق اوشبو قوریلیشلرنی آقلش مقصدیده مدني میراث نینگ قیزیل و یشیل زونلرینی اوّلگی حکومت میراثی صفتیده تقدیم اېتیب، جمهوریت‌ حکومتی اته‌یلب اهالی نینگ اقتصادي فعالیتیگه تۉسقینلیک قیلگنینی دعوا قیلماقده.

منبعلر قاری گُل حیدر شفق عیناً شو دلیللر بیلن طالبلر باش وزیری نینگ اېسکی باميان بازاری لایحه‌سینی قَیته باشلشگه راضیلیگینی آلگنینی بیلدیرماقده.

طالبان ۲۰۲۲-ییل ۱-اگوستده باميانده‌گی بودا هیکلی نینگ غربي ارکه‌سی یقینیده اېسکی بازار قوریلیشینی باشله‌گن اېدی. بیراق خلق‌ارا تشکیلاتلرنینگ ناراضیلیگی و آگاهلنتیریشلری، شونینگدېک، یونېسکو لایحه‌ نینگ عملگه آشیریلیشیگه قرشی اېکنینی بیلدیرگنیدن سۉنگ، قوریلیش توخته‌تیلگن.

یونېسکو اوشبو لایحه‌ نینگ ارخیولوگیک حدود مرکزیده عملگه آشیریلیشی باميان نینگ جهان میراثی اۉبژېکتلرینی محافظه‌ قیلیش جریانیگه جدّي معمالر توغدیریشی ممکنلیگیدن آگاهلنتیرگن اېدی.

اوشبو لایحه‌ یوزه‌سیدن خواطرلر فقط اونینگ بودا هیکللریگه یقین جایلشگنی بیلن چېکلنمه‌یدی. چونکه‌ متخصصلرنینگ فکریچه، اېسکی بازار جایلشگن منطقه ارخیولوگیک جهتدن جوده‌ نازک و مهم‌ حدود حسابلنه‌دی. شونینگدېک، اېسکی بنالر آستیده کۉمِیلگن تاریخي یادگارلیکلر و قدیمي قالدیقلر موجود بۉلیشی احتمالی هم بار.

یونېسکونینگ ینگی آگاهلنتیریشلری و طالبان واليسی بیلن اوچره‌شوو
باميانده‌گی قوریلیشلر یوزه‌سیدن خواطرلر آرتیب باره‌یاتگن بیر پیتده، ۲۰۲۶-ییل ۲۵-اکتوبرده یونېسکو نینگ تخنیکي هیئتی طالبلرنینگ باميانده‌گی واليسی قاری گُل حیدر شفق بیلن اوچره‌شگنی حقیده خبر اعلان قیلیندی.

معلوم قیلینیشیچه، یونېسکونینگ افغانستانده‌گی تخنیکي هیئتی اعضاسی سارا ضیایی و ایتالیانینگ فلورانس بیلیم یورتی پروفیسوری مانفرد هینتس اوشبو اوچره‌شووده یونېسکو حمایه‌سیده‌گی تاریخي و ارخیولوگیک یادگارلیکلرنی محافظه‌ قیلیش همده‌ سقلش مسأله‌لرینی محاکمه‌ قیلگن.
مانفرد هینتس اوچره‌شوو دوامیده‌ طالبلر وکیللریگه باميان نینگ تاریخي و ارخیولوگیک یادگارلیکلری حقیده معلومات بېرگن همده‌ اوشبو تاریخي حدودلر نینگ ویران قیلینیشی ممکنلیگی یوزه‌سیدن آگاهلنتیرگن.

ایتالیا تشقی ایشلر وزیرلیگی ۲۰۲۶-ییل ۱۹-اکتوبرده باميان مدني لندشه‌فتینی محافظه‌ قیلیش و اونینگ برقرار رواجلنیشیگه قره‌تیلگن لایحه‌ یکونلنگنینی معلوم قیلدی. لایحه‌ اوشبو وزیرلیک تامانیدن مالیه‌لشتیریلگن، ایتالیانینگ ترقیات بۉییچه‌ همکارلیک اگېنتلیگی آرقه‌لی و فلورانس یونیورسیتیی تامانیدن عملگه آشیریلگن.

وزیرلیک معلوماتیگه کۉره‌، لایحه‌ دایره‌سیده‌گی فعالیتلر هرات و باميان شهرلریده شهرسازلیکنی رېجه‌لشتیریش، مدني میراثنی باشقه‌ریش و رواجلنتیریشگه قره‌تیلگن.

باميان یونېسکونینگ جهان میراثی رۉیخطیگه کیریتیلگن تاریخي مجموعه‌لردن بیریگه مېزبانلیک قیله‌دی.

طالبان ۲۰۰۱-ییلده، حاکمیت نینگ بیرینچی دوریده، میلادي ۶ عصرده بنیاد اېتیلگن «صلصال» و «شهمامه» ناملی اولکن بودا هیکللرینی ویران قیلگن اېدی.

طالبلرنینگ به‌ميانده‌گی سابق واليسی عبدالله سرحدی یقینده گروه نینگ افغانستانده‌گی بیرینچی حکمرانلیگی دوریده تاریخي بودا هیکللرینی اۉز قۉللری بیلن یۉق قیلگنینی تن آلگن.

یونېسکونینگ جهان میراثی رۉیخطیگه کیریتیلگن بودا هیکللری نینگ ویران قیلینیشی اۉشه‌ پیتده خلق‌ارا مقیاسده کېنگ ناراضیلیک و کېسکین عکسلعمللرگه سبب بۉلگن.

طالبلرنینگ بیرینچی حکومتی اغدریلگنیدن کېین افغانستان نینگ اوّلگی حکومتی و یونېسکو اوشبو هیکللرنی قَیته تیکلش اوچون بیر نېچه‌ بار حرکت قیلگن. بیراق آخر-عاقبت یونېسکو هیکللر قالدیقلریدن یېترلی مقدارده خام‌اشیا و بۉله‌کلر سقلنیب قالمه‌گنی سببلی اولرنی قَیته تیکله‌مسلیککه قرار قیلگن.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه