انسان حقوقلری تشکیلاتینینگ معلوم قیلیشیچه، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ اداری و بودجه مسألهلری بۉییچه مصلحت کمیتهسی «افغانستان بۉییچه مستقل تېرگاو میکانیزمی» نینگ بودجه و خادملر سانینی قیسقرتیریشنی پشنهاد قیلگن. مذکور میکانیزم طالبلر، شونینگدېک، افغانستانده خلقارا جنایتلرنی صادر اېتیشده مسوول بۉلگن باشقه شخصلر و گروهلرنی جوابگرلیککه تارتیش بارهسیدهگی سعی-حرکتلرنی قۉللب-قوّتلش مقصدیده تشکیل اېتیلگن.
اوشبو تشکیلات گزارشیگه کۉره، مذکور پیشنهاد بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ بودجه بۉییچه قرارلر قبول قیلیش اوچون مسوول بۉلگن عمومی ییغین نینگ بېشینچی کمیتهسیگه تقدیم اېتیلگن.
مصلحت کمیتهسی ۲۰۲۷-ییلده افغانستان بۉییچه مستقل تېرگاو میکانیزمی نینگ جمعی ۱۷ ته شتات بیرلیگیدن یېتّیتهسینی قیسقرتیریشنی تکلیف قیلگن. بو قیسقرتیریش تېرگاوچیلر، حقوقشناسلر، خوفسیزلیک خادملری و اداری خادملر لوازملرینی اۉز ایچیگه آلهدی.
انسان حقوقلری تشکیلاتینینگ تأکیدلشیچه، اوشبو تکلیف بۉییچه جوده کم ایضاح بېریلگن. جملهدن، میکانیزم خوفسیزلیک خدمتلرینی بمت نینگ باشقه بۉلیملریگه تهیهنیش آرقهلی تأمینلشی ممکنلیگی توصیه اېتیلگن.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، مذکور قیسقرتیریش پشنهادی دستلبکی بودجه لایحهسی هم بمتگه اعضا دولتلرنینگ تشکیلاتدهگی مالیوي انقراضگه اعتباری و اوشبو میکانیزمنی تشکیل اېتیش بۉییچه مذاکرهلر جریانیده، سوريه و میانمار اوچون تشکیل اېتیلگن شونگه اۉخشش میکانیزملر بودجهگه نسبتاً انچه کم مقدارده بېلگیلنگن بیر پیتده ایلگری سوریلگن.
انسان حقوقلری تشکیلاتینینگ جینوادهگی وکیلینینگ ایتیشیچه، مصلحت کمیتهسینینگ افغانستان بۉییچه تېرگاو میکانیزمی علاقه، خوفسیزلیک و اداری خدمتلرنی اۉز خادملری آرقهلی اېمس، بلکه بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ باشقه بۉلیملریگه تهیهنیب تأمینلشی حقیدهگی تکلیفی اوشبو تشکیلات مستقللیگیگه پوتور یېتکزیشی ممکن. حالبوکه، مستقللیک هر قندهی جنایي تېرگاو نینگ اساسي خصوصیتلریدن بیری حسابلنهدی.
او قۉشیمچه قیلگن:
«اوشبو میکانیزم نینگ عملیاتلری مستقللیگی اونینگ فعالیتینینگ انیقلیگی، ایشانچلیلیگی و مخفيلیگینی تأمینلش، شونینگدېک، خادملر، گواهلر و جبرلنووچیلر خوفسیزلیگینی حمایه قیلیش مقصدیده کۉزده توتیلگن. مذکور تشکیلات تېرگاولرینینگ نازک خصوصیتی و سیاسي ارهلشوو خوفینی حسابگه آلگن حالده، بو مستقللیکنی سهقلب قالیش حیاتي اهمیتگه اېگه».
انسان حقوقلری وکیلی نینگ ایتیشیچه، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتیگه اعضا دولتلر اوشبو پنهادنی رد اېتیشی و بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی باش کاتبی سۉرهگن دستلبکی چېکلنگن بودجهنی تصدیقلشی کېرهک. اونینگ تأکیدلشیچه، باش اسّمبلېیه اوّل هم شوندهی قرارلر قبول قیلگن.
اونینگ قید اېتیشیچه، اوشبو دولتلر بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ انسان حقوقلری کېنگشینینگ قرارینی حرمت قیلیشی همده افغانستان بۉییچه مستقل تېرگاو میکانیزمی اۉز تېرگاولرینی باشقه کېچیکیشلرسیز، خوفسیز، ایشانچلی و ثمرهلی شرایطده باشلشینی تأمینلشی لازم.
«افغانستان بۉییچه مستقل تېرگاو میکانیزمی» ۲۰۲۵-ییل اکتوبر آییده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ انسان حقوقلری کېنگشی تامانیدن افغانستانده انسان حقوقلرینینگ بوزیلیشی و انسانیتگه قرشی جنایتلر اوچون جوابگرلیکنی تأمینلش مقصدیده تشکیل اېتیلگن.
بوندن اوّل بیرلشگن ملتلر تشکیلاتیباش کاتبی انتانیو گوتېریش هم بودجهنی تېجهش مقصدیده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ افغانستاندهگی یاردم ادارهسی (یوناما) توزیلمهسیدهگی بیر نېچته شتات بیرلیگی قیسقهرتیریلگنینی معلوم قیلگن اېدی.
