بیرلشگن ملتلر: افغانستان‌ده عیال و قیزلرنینگ ساغلیقنی سقلش خدمتلریدن محروم بۉلیب قالیش خوفی آرتگن

اطلاعات روز
Photo: UN Women/Sayed Habib Bidell

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ بیر رسميسی افغانستانده‌گی ۲۲ میلیون عیال و قیزنینگ اوزاق مدتده ساغلیقنی سقلش خدمتلریدن محروم بۉلیب قالیش خوفی آرتیب باره‌یاتگنیدن آگاهلنتیردی.

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌ رسميلری نینگ ایتیشیچه، طالبلر چېکلاولری و انسانپرورلیک یاردمی اوچون اجره‌تیله‌یاتگن مبلغلرنینگ قیسقریشی عیاللر و قیزلرنینگ طبي خدمتلردن فایده‌لنیشیگه تۉسقینلیک قیلماقده.

اولر جمعه‌ کونی جینواده بۉلیب اۉتگن مطبوعات انجمنیده افغانستانده عیاللر و قیزلرنینگ حقوق همده‌ اېرکینلیکلریگه قرشی «هجوملر» کوچه‌ییب باره‌یاتگنینی، بو اېسه تاباره‌ کۉپراق عیال و قیزلرنینگ حیاتي مهم‌ طبي خدمتلردن فایده‌لنیشیگه تۉسقینلیک قیله‌یاتگنینی ایتیشدی.

طالبان ۱۰۰ دن آرتیق فرمان چیقریب، عیاللرنینگ اویدن تشقریده حرکتلنیشی، تعلیم آلیشی و ایشلش حقوقلرینی کېسکین چېکله‌گن.

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ جندر تېنگلیگی و عیاللر حقوقلرینی حمایه‌ قیلیش تشکیلاتی معلوماتیگه کۉره‌، انسانپرورلیک یاردمی فعالیتی اوچون اجره‌تیله‌یاتگن مبلغلر نینگ کېسکین کمه‌ییشی وضعیتنی ینه‌ده آغیرلشتیرگن.

او شونده‌ی دېدی: «کنر ولایتیده بیر عیال بیلن اوچره‌شدیم. او مېنگه طبي خدمتلردن فایده‌لنه آلمه‌گن حالده بیر نېچه‌ مرته‌ حامله توشیشینی باشدن کېچیرگنینی ایتدی. شونینگدېک، عیاللرنی قۉللب-قوّتلشگه تۉسقینلیک قیله‌یاتگن چېکلاولر حقیده گپیرگن اېرککلر بیلن هم اوچره‌شدیم».

او ینه‌ شونده‌ی دېدی: «اۉتگن ییلگی زلزله‌ عاقبتیده اویلرینی تشلب کېتیشگه و برچه‌ مال-ملکیدن اَیریلیشگه مجبور بۉلگن عیاللر بیلن اوچره‌شدیم. اولر حاضر اوی-جایلرینی ترک اېتگنیدن کېینگی ایکّینچی قیشنی باشدن کچیرماقده. اولر نینگ کۉپچیلیگی کېینچه‌لیک پاکستان بیلن یوز بېرگن تۉقنه‌شوولر یاکه سۉنگگی آیلرده‌گی کوچلی سوو تاشقینلری عاقبتیده هم ینه‌ باش‌پناه‌سیز قالگن».

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ معلوماتیگه کۉره‌، افغانستان‌گه کۉرسه‌تیله‌یاتگن یاردم مبلغلری‌نینگ قیسقریشی نتیجه‌سیده قریب۳۰۰ ته گومانیتار طبیات مرکزی یاپیلگن یاکه فعالیتینی توخته‌تگن. بو اېسه بیر میلیوندن آرتیق عیال و قیزگه تأثیر کۉرسه‌تگن.

شونینگدېک، جندر اساسیده‌گی زۉرآورلیکدن جبرلنگنلرگه یاردم کۉرسه‌ته‌دیگن ۱۹۳ دن آرتیق مرکز یاپیلگن. نتیجه‌ده بیر میلیوندن آرتیق عیال و قیز ضرر کۉرگن.

بوندن تشقری، یاردمگه محتاج قریب ۳.۴میلیون عیال و قیز اېندیلیکده‌ سوو تأمیناتی، کانالیزاسیون‌ خدمتلریدن فایده‌لنه آلمه‌سلیگی ممکن.

تشکلات‌نینگ ایتیشیچه، بو خدمتلر حیاتي اهمیتگه اېگه‌، بیراق اولر طالبان فرمانلری عاقبتیده عایله‌وي محیطده زۉرآورلیک و سوءاستعماللیکدن حمایه‌ قیلووچی میکانیزملرنینگ یۉق قیلینیشینی قاپله‌ی آلمه‌یدی.

کالتوف تأکیدله‌دی: «عیاللر یشب قالیش، عایله‌لریگه غمخۉرلیک قیلیش، بیر-بیرینی قۉللب-قوّتلش و امیدنی سقلب قالیش یۉللرینی ایزلشده دوام اېتماقده. اما بیز بو وضعیتنی عادتي حال صفتیده قبول قیله آلمه‌یمیز».

دنیاده‌گی عیاللر حقوقلری بیلن باغلیق اېنگ آغیر بحران

بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ عیاللر تشکیلاتی معلوم قیلیشیچه، قریب ۲.۶ میلیون قیز تعلیم آلیش امکانیتیدن محروم بۉلگن. بو حالت کېله‌جکده ینه‌ کۉپلب قیزلر نینگ باله‌لیک چاغیده مجبوري تورموشگه بېریلیشیگه و آنه‌لر اۉلیمی کۉرسه‌تکیچی نینگ آشیشیگه آلیب کېلیشی ممکن.

اوشبو تشکیلات‌نینگ افغانستانده‌گی مخصوص وکیلی سیوزن فرگیوسان افغانستانده‌گی وضعیتنی «دنیاده‌گی عیاللر حقوقلری بیلن باغلیق اېنگ آغیر بحران» دېب اته‌دی و افغان عیاللری حاضر «تیریک قالیش اوچون کوره‌شه‌یاتگنینی» ایتدی.

اونینگ توشونتیریشیچه، یاردم مبلغلری‌نینگ قیسقریشی گومانیتار تشکیلاتلرنی قَیسی عیاللر و قیزلرگه یاردم بېریش، قَیسیلرینی اېسه یاردمدن محروم قیلیش مسأله‌سیده نهایتده‌ آغیر و علاجسیز قرارلر قبول قیلیشگه مجبور اېتماقده.

فرگیوسان خانیم تأکیدله‌دی: «برچه‌ حکومتلر و باشقه‌ خلق‌ارا دونرلرنی بیز همده‌ افغانستان عیاللری و قیزلرینی قۉللب-قوّتلشگه چقیره‌من. اۉز یۉلینگیزده دوام اېتینگ و یاردمینگیزنی کمه‌یتیرمنگ، عکسینچه‌، آشیرینگ. بو عیاللرنی قۉللب-قوّتلنگ».

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه