بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ انسان حقوقلری کېنگشینینگ افغانستان بۉییچه مخصوص گزارشگری ریچارد بنت طالبلرنینگ چېکلاولری یاشلرنینگ تعلیمنی دوام اېتتیریش، ایش تاپیش، مالیوي مستقللیککه اېریشیش، عایله قوریش و جمعیتگه خدمت قیلیش بارهسیدهگی آرزو-امیدلرینی جدّي روشده چېکلهگنی یاکه بوتونلهی یۉققه چیقرگنینی ایتدی.
بنت دوشنبه کونی (۱۱ عقرب) بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ عمومی ییغیلیشینینگ اوچینچی کمیتهسی ییغیلیشی دایرهسیده اۉتکزیلگن «افغانستان یاشلری چارراههده: حقوقلر، آرزولر، معمالر و امکانیتلر» موضوعسیدهگی تدبیرده سۉزلهگن.
اونینگ تأکیدلشیچه، یاشلرنینگ تعلیم، بندلیک، رهبرلیک و قرارلر قبول قیلیش جریانلریدهگی اشتراکیسیز افغانستان برقرار تینچلیک و برقرارلیککه اېریشه آلمهیدی.
مذکور تدبیر افغانستاننینگ بیرلشگن ملتلر تشکیلاتیدهگی حضوریدهگی دایمي وکالتخانهسی تامانیدن رائول والنبرگ انسان حقوقلری و گومانیتار حقوق انستیتوتی همکارلیگیده، ایرلند و دنيانینگ دایمي وکالتخانهلری کۉمهگیده تشکیل اېتیلگن.
ریچارد بنت بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ اهالیشناسلیک جمغرمهسی معلوماتلریگه اشاره قیلیب، افغانستان اهالیسی نینگ قریب ۳۴فایزی، یعنی دېیرلی اوچدن بیر قِسمی ۱۰ یاشدن ۲۴ یاشگچه بۉلگنلر اېکنینی، مملکت اهالیسی نینگ اوچدن ایکّی قِسمی اېسه ۲۵ یاش یاکه اوندن کیچیک اېکنینی ایتدی.
او شوندهی دېدی: «افغانستان یاشلری عالي تعلیمنی دوام اېتتیریشنی، مضمونلی ایش تاپیشنی، مالیوي مستقللیککه اېریشیشنی، عایله قوریشنی، جماعت حیاتیده اشتراک اېتیشنی و اۉز جمعیتلریگه خدمت قیلیشنی ایستهیدیلر. اما بوگونگی افغانستانده بو امکانیتلرنینگ کۉپی جدّي روشده چېکلنگن یاکه بوتونلهی یۉق قیلینگن.»
بنت یاشلر نینگ تجربهسی، اوستوار یۉنهلیشلری و آرزو-امیدلری تورلیچه اېکنینی و اولر مستقل مسألهلر صفتیده اعتبارگه آلینیشی کېرهکلیگینی تأکیدلهدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ مخصوص معروضهچیسی طالبلر تامانیدن انسان حقوقلری نینگ تیزیملی روشده بوزیلیشی نهفقط بېواسطه ضرر یېتکزهیاتگنینی، بلکه افغانستان نینگ کېلهجک اولادلری تقدیریگه هم تأثیر کۉرسهتهیاتگنینی آگاهلنتیردی.
اونینگ ایتیشیچه، یاشلر کمسیتیش، تعلیم و ایش بیلن تأمینلنیشدن محروم بۉلیش، قشّاقلیک، اخبارات و سۉز اېرکینلیگیدن فایدهلنیش امکانیتلری نینگ چېکلنیشی همده قرارلر قبول قیلیش جریانلریدن چېتلشتیریلیش کبی اۉزارا باغلیق معمالرگه دوچ کېلماقده.
بنتنینگ تأکیدلشیچه، افغانستان نینگ برچه یاشلری طالبلر تامانیدن یرهتیلگن وضعیتدن بیر خیل درجهده ضرر کۉرمهیپتی. اولر نینگ تجربهسی جنسی، اېتنیک کېلیب چیقیشی، دینی، یشش جایی، اقتصادي احوالی، معلوللیگی و تعلیم درجهسیگه قرهب فرق قیلهدی.
اونینگ سۉزلریگه کۉره، یاش عیاللر و قیزلر جوده کوچلی و تیزیملی کمسیتیشگه دوچ کېلماقده. بونی «جندر اساسیدهگی تعقیب و تضییق» دېب اتش ممکن.
بنت یاش عیاللر و قیزلر نینگ احوالینی تشویشلی دېب بهالب، ۲۰۲۱ ییلدن بویان ۲.۶ میلیوندن آرتیق قیز اۉرته تعلیمدن محروم بۉلگنینی ایتدی.
او عیاللر و قیزلرگه نسبتاً کمسیتیشنی «جدّي و تیزیملی» دېب تعریفلب، یاشلر و کۉپلب محنت ساحهلریدن هم چېتلشتیریلگنینی بیلدیردی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ انسان حقوقلری کېنگشی نینگ مخصوص گزارشگری، شونینگدېک، یاش اېرککلر ایشسیزلیک، اقتصادي بېقرارلیک، شخصي اېرکینلیکلر نینگ چېکلنیشی همده تعلیم نینگ صفتی و مضمونی بارهسیدهگی خواطرلرگه دوچ کېلهیاتگنینی ایتدی.
ریچارد بنت شوندهی دېدی: «اکادمیک اېرکینلیک و تنقیدي فکرلشگه تاباره کوچهییب بارهیاتگن چېکلاولر، مفکوروي تعلیمگه اورغو بېریلیشی کېلهجک اوچون یخشی بېلگیدن درَک بېرمهیدی.»
اونینگ ایتیشیچه، یاشلر نینگ یېتکچیلیک کۉنیکمهلرینی رواجلنتیریش و قرارلر قبول قیلیش جریانلریده اشتراک اېتیش امکانیتلری هم جوده کم.
بنت خلقارا همجعیتنی افغانستان یاشلری اوچون عملي امکانیتلرگه سرمایه کیریتیشگه چقیردی. او تعلیم گرهنتلری، صفتلی آنلاین تعلیم، تخنیکي و کسبي تعلیم، رقملی کۉنیکمهلر، تدبیرکارلیک همده خلقارا ایش امکانیتلریدن فایدهلنیشنی قۉللب-قوّتلش ضرور بۉلگن یۉنهلیشلر قطاریده سنهدی.
او خلقارا همجعیتگه مراجعت قیلیب، طالبلر بیلن مناسبتلرده انسان حقوقلری مرکزي اۉرینده توریشی کېرهکلیگینی تأکیدلهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، بوندهی مناسبتلر «انیق تمایللر، اۉلچهب بۉلهدیگن مېزانلر و جوابگرلیک» اساسیده آلیب باریلیشی کېرهک، خلق نینگ اساسي حقوقلردن محروم اېتیلیشینی اېسه مقرر حالت صفتیده قبول قیلمسلیک لازم.
بنت طالباننی هم کمسیتووچی سیاستیگه برهم بېریشگه، قیزلر و عیاللر نینگ برچه درجهلرده تعلیم آلیشیگه رخصت بېریشگه همده عیاللر نینگ بندلیگی و اجتماعي حیاتدهگی اشتراکیگه قرشی چېکلاولرنی بېکار قیلیشگه چقیردی.
او، شونینگدېک، سۉز اېرکینلیگی و اخباراتدن فایدهلنیش حقوقینی حرمت قیلیشگه چقیریب، یاشلر «قۉرقیتیش یاکه جزالنیشدن قۉرقمسدن» اۉز قرهشلرینی اېرکین بیلدیره آلیشلری کېرهکلیگینی تأکیدلهدی.
