بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ افغانستان بۉییچه مخصوص گزارشگری ریچارد بنت خلقارا همجعیت طالبلرنینگ افغانستاندهگی تعبیض و تیزیملی کمسیتیش تیزیمی نینگ عادتي حال صفتیده قبول قیلینیشیگه یۉل قۉیمسلیگی کېرهکلیگینی تأکیدلهدی.
او بوگون تانگده (پنجشنبه، ۷ عقرب) بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ ییغینیدهگی نطقیده شوندهی دېدی: «طالبلر حاکمیتنی قۉلگه آلگنیگه بېش ییل بۉلگن بۉلسه-ده، بو گروه انسان حقوقلری نینگ تیزیملی روشده بوزیلیشیدن چېکینیشگه هېچ قندهی مایللیک کۉرسهتمهدی. عکسینچه، اولر اۉز تبعیضلرینی ینهده کوچهیتیریش و رسماً مستحکملشده دوام اېتماقده».
طالبلر حاکمیتگه قَیتگنیدن سۉنگ عیاللر و قیزلرگه نسبتاً کېسکین چېکلاولر جاري اېتدی. حاضرده افغانستان عیاللری و قیزلری تعلیم آلیش، ایشلش و اېرکین حرکتلنیش حقوقیدن محروم.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ مخصوص گزارشگرینینگ ایتیشیچه، طالبان نینگ سۉنگگی فرمانلری عیاللر حقوقلرینی ینهده ضعیفلشتیریب، اولرگه نسبتاً زۉرآورلیک قیلیش اوچون زمین یرهتگن.
اونینگ تأکیدلشیچه، طالبلرنینگ اېر-خاتینلرنی اجرهتیش حقیدهگی قانونی عیاللرنینگ زۉرآور مناسبتلردن چیقیب کېتیشینی دېیرلی امکانسیز قیلگن و بو قانون حتا بالهلر نکاحیگه هم یۉل قۉیگن.
بنت شوندهی دېدی: «خلقارا همجعیت افغانستان خلقی بیلن بیرگه توریشی، اولر نینگ حقوقلرینی حمایه قیلیشی و کېلهجگینی قۉللب-قوّتلشی کېرهک. عملدهگی حاکمیت — طالبلر بیلن ملاقات انسان حقوقلری ساحهسیده اۉلچهب بۉلهدیگن و مستقل روشده تصدیقلنگن یخشیلنیشلرسیز اولر نینگ لېگیتیملشتیریلیشیگه آلیب کېلمسلیگی کېرهک. شونینگدېک، بوندهی ملاقات حسابدارلیک، تېنگلیک یاکه عدالتنی اعتباردن چېتده قالدیریش عوضیگه بۉلمسلیگی لازم».
مخصوص گزارشگر طالبلر رهبری و اونینگ اوچ نفر منصبداریگه نسبتاً حبسگه آلیش قراری چیقریلگنینی آلقیشلب، شوندهی دېدی: «خلقارا جنایي محکمه تامانیدن طالبلر رهبرلریگه نسبتاً چیقریلگن تۉرتته حبسگه آلیش قراری حسابدارلیک یۉلیدهگی مهم قدمدیر».
او قۉشیمچه قیلدی: «دولتلرنی اوشبو محکمه و باشقه میکانیزملرنی، جملهدن، افغانستان بۉییچه مستقل تېرگاو میکانیزم اساسیدهگی ملي سودلاولرنی قۉللب-قوّتلشگه چقیرهمن».
بنت افغانستانگه قرشی خاتین-قیزلرگه نسبتاً کمسیتیش نینگ برچه شکللریگه برهم بېریش تۉغریسیدهگی کانوانسیون (CEDAW) اساسیده دعوا کیریتیش جریانینی باشلهگن دولتلرنی بو چارهلرنی تېزلشتیریشگه چقیردی.
شونینگدېک، او جنسی آپارتایدنی خلقارا جنایت صفتیده تن آلیش بارهسیدهگی سعی-حرکتلرنی کوچهیتیریش ضرورلیگینی تأکیدلهدی.
بنت شوندهی دېدی: «گزارشگرلیک مسوولیتلی شخصلرنی عدالت قرشیسیگه آلیب کېلیشنی تأمینلش اوچون برقرار سیاسي اراده، خلقارا همکارلیک و قطعي چارهلرنی طلب قیلهدی».
مخصوص گزارشگر طالبلر و پاکستان اۉرتهسیدهگی دوام اېتهیاتگن تۉقنهشوولرگه توختهلیب، هر ایکّی تاماننی خلقارا انسان حقوقلری قانونچیلیگی و خلقارا گومانیتار حقوققه تۉلیق رعایه قیلیشگه چقیردی.
او شوندهی دېدی: «افغانستان و پاکستان تینچ اهالینی حمایه قیلیش اوچون ضرور احتیاط چارهلرینی کۉریشی همده تینچ اهالیگه یېتکزیلگن ضرر بۉییچه مستقل تېرگاو اۉتکزیلیشی و جوابگرلیک تأمینلنیشیگه اېریشیشی کېرهک».
بنت شونینگدېک، خلقارا همجعیت انسان پرورلیک یاردم همده تعلیم، ساغلیقنی سقلش، ماینلردن تازهلش، عامهوي اخبارات واسطهلری و مدنی جماعهچیلیک خصوصاً، عیاللر باشچیلیگیدهگی تشبثلرنی اوزاق مدتلی قۉللب-قوّتلشنی دوام اېتتیریشگه چقیردی.
