افغانستان کېتمه-کېت اوچینچی ییل باله‌لر اوچون دنیاده‌گی اېنگ یامان مملکت تانیلدی

اطلاعات روز
NARA & DVIDS Public Domain Archive

 ۲۰۲۶-ییلگی «باله‌لر حقوقلری ایندېکسی» گزارشیگه کۉره‌، افغانستان دنیانینگ۱۹۴ مملکتی آره‌سیده اېنگ قویی ا‌ۉریننی اېگه‌له‌گن و کېتمه-کېت اوچینچی ییل دنیاده‌گی باله‌لر اوچون اېنگ یامان مملکت دېب قید اېتیلگن.

هالند‌نینگ (باله‌لر حقوقلری) تشکیلاتی همده‌ روتردا‌مده‌گی اراسموس بیلیم یورتی همکارلیگیده تیارلنگن اوشبو گزارش تناوون‌ (چهارشنبه‌، 3-سرطان) اعلان قیلیندی.

گزارشده باله‌لرنینگ حیات درجه‌سی، ساغلیقنی سقلش و دوالنیش، تعلیم، حمایه‌، «امکانیتلرنی کېنگه‌یتیرووچی محیط» و اقلیم اۉزگریشی کبی کۉرستکیچلر بۉییچه‌ احوالی بهالنگن. افغانستان۰.۲۱۴ امتیاز بیلن دنیا و جَنوبي آسیاده‌گی باله‌لر اوچون اېنگ یامان مملکت دېب تاپیلگن.

افغانستان ۲۰۲۴-ییلده۰.۲۰۹، ۲۰۲۵-ییلده اېسه ۰.۲۰۶ امتیاز آلگن بۉلیب، هر ایکّی ییلده هم۱۹۴ دولت آره‌سیده باله‌لر اوچون اېنگ یامان مملکت صفتیده قید اېتیلگن اېدی.

۲۰۲۴-ییلده افغانستان گلوبل رېتینگده اېنگ پست پاغانه‌گه توشیب، اوندن اوّل تۉرت ییل کېتمه-کېت باله‌لر اوچون اېنگ یامان مملکت دېب تاپیلگن چاد اۉرنینی اېگه‌له‌گن اېدی.

جاري ییلده افغانستان‌دن کېین چاد، گینه، نیجریه، سودان جنوبی، افریقای مرکزی، السالوادور، ماداگاسکار، سیرالئون و اکوادور ترتیب اساسیده باله‌لر اوچون اېنگ یامان دولتلر صفتیده قید اېتیلگن.

 باشقه‌ تاماندن، لوکزامبورگ، آیسلند، موناکو، آلمان، ناروی، دانمارک، یونان، بلجیم، اسلوانیا و اتریش، دنیا بۉیلب باله‌لر اوچون دنیاده‌گی اېنگ یخشی مملکتلر دېب تاپیلگن.

گزارش‌ده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ باله‌ حقوقلری کمیته‌سی توصیه‌لریگه اشاره‌ قیلینیب، افغانستانده‌گی قیزلر جدّي جنسی کمسیتیشلریگه دوچ کېله‌یاتگنی و کمیته‌ اولرگه نسبتاً تېنگسیز مناسبت یوزه‌سیدن خواطر بیلدیرگنی قید اېتیلگن.

حساباتگه کۉره‌، افغانستان‌ده باله‌لر حقوقلری قانونچیلیک نینگ تورلی منبعلری (مدون، عرف-عادت و شریعت قانونلری) اۉرته‌سیده‌گی ضدیتلر سبب ضعیفلشماقده. شونینگدېک، باله‌ حقوقلری تۉغریسیده‌گی کانوانسیونگه ضد بۉلگن اَیریم قانونلر همان عملده قالماقده.

حساباتده ینه‌ افغانستان‌ده باله‌لرنینگ تورموش شرایطلریگه عاید معلوماتلرنی ییغیش نینگ یگانه‌ و کېنگ قمراولی تیزیمی موجود اېمسلیگی، قیزلر، کمبغل باله‌لر یاکه معلوللیگی بۉلگن باله‌لر بۉییچه‌ علیحده‌ ستاتیستیک معلوماتلر یۉقلیگی همده‌ تعلیم بودجه‌سی یېترلی اېمسلیگی تأکیدلنگن.

طالبلر حاکمیتنی قَیته اېگه‌له‌گنیدن بېری افغانستان هر ییلی «باله‌لر حقوقلری ایندېکسی»ده دنیاده‌گی باله‌لر اوچون اېنگ یامان مملکتلر قطاریدن جای آلیب کېلماقده.

طالبلر حاکمیتگه قَیتگنیدن سۉنگ قیزلرنینگ آلتینچی صنفدن یوقاری تعلیم آلیشینی تعقیقله‌گن. گروه نینگ سیاستی باله‌لرنینگ اۉز حقوقلریدن فایده‌لنیشی و اولرنی حمایه‌ قیلووچی حقوقي میکانیزملرنینگ ضعیفلشیشیگه آلیب کېلگن.

تخمیناً بیر آی اوّل طالبان «اېر-خاتینلرنی اجره‌تیش نظامی»نی اعلان قیلگن اېدی. اونده باله‌لر نکاحی بالواسطه‌ تن آلینگنی ایتیلماقده. بو اېسه افغانستانده‌گی باله‌لرنی اېرته‌ نکاح خوفی آستیده قالدیرگن.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
بو مقاله نی اوله شینگ
بدون دیدگاه