چهارشنبه، ۴ قوس امسال، شلیک گلوله توسط رحمان الله لکنوال، شهروند افغانستان، به دو تن از اعضای گارد ملی آمریکا در واشنگتن، نام افغانستان و مهاجران افغان را بار دیگر به سرخط خبرهای ایالات متحده برد. این رویداد یک روز پیش از روز شکرگزاری رخ داد؛ روزی که خانوادههای آمریکایی معمولا گردهم میآیند و و به خاطر داشتههای مادی و معنوی خود شکرگزاری میکنند. این حادثه با موجی از نگرانی در میان مهاجران افغان در آمریکا روبرو شد و بسیاری از آنان این حمله را محکوم کردند.
اما اقدام رحمانالله لکنوال، شهروند افغانستان که درخواست پناهندگیاش از سوی دولت دونالد ترامپ پذیرفته شده بود و پس از سقوط حکومت افغانستان به دلیل همکاری با سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیای) به ایالات متحده منتقل شده بود، جامعهی مهاجر افغانستان را دچار «شوک بزرگی» کرد.
دونالد ترامپ که سیاستهای سختگیرانهی مهاجرتی را از محورهای اصلی کارزار انتخاباتیاش ساخته و اکنون گام به گام آن وعدهها را عملی میکند، در واکنش به این رویداد بار دیگر از افغانستان به عنوان «جهنم روی زمین» نام برد. او با انتشار مکرر عکسی از تجمع گستردهی شهروندان افغانستان در هواپیماهای نظامی پس از سقوط کابل تاکید کرد که بخش زیادی از مهاجران افغان بدون انجام بررسیهای امنیتی وارد آمریکا شدهاند.
ترامپ، یکشنبه ۹ قوس، هنگام بازگشت از فلوریدا به کاخ سفید گفت که تعلیق پذیرش درخواستهای پناهندگی «هیچ محدودیت زمانی ندارد». او خطاب به خبرنگاران افزود: «ما آن افراد (اشاره به پناهندگان) را نمیخواهیم. میدانید چرا؟ چون بسیاری از آنها به درد ما نمیخورند و نباید در کشور ما باشند.»
این سخنان، ترس و اضطراب زیادی در میان مهاجران افغانستانی ایجاد کرده است؛ افرادی که پس از سقوط حکومت افغانستان با ویزای پرول (بشردوستانه)، پناهجویی یا حتی از مسیرهای غیرقانونی از مرز مکزیک وارد آمریکا شدهاند. از میان دهها هزار مهاجری که پس از سقوط کابل به این کشور منتقل شدند، تنها شمار اندکی موفق به دریافت گرین کارت یا اقامت دایمی آمریکا شدهاند. بخش بزرگی تنها پذیرش پناهندگی دارند و برخی حتی این پذیرش را هم ندارند و اکنون در ترس و دلهرهی اخراج از ایالات متحده به سر میبرند.
همچنین هزاران شهروند افغانستان در فهرست انتظار ویزای مهاجرتی اسآیوی قرار دارند؛ افرادی که به خاطر کار با نهادهای آمریکایی، از جمله ماموریت نظامی ایالات متحده در افغانستان، در بیرون از افغانستان منتظر صدور ویزای آمریکا هستند. اما با شلیک رحمانالله لکنوال و پیامدهای سیاسی آن، وضعیت این افراد بیش از گذشته در بیسرنوشتی قرار گرفته است. آنان پس از سقوط کابل، از بیم حملات انتقام جویانه به دلیل همکاری با آمریکا، کشور را ترک کردهاند و اکنون راه بازگشت ندارند.
در همین حال، شماری از مهاجران افغان همچنان در کمپ نظامی ایالات متحده در دوحه به سر میبرند و در انتظار انتقال به آمریکا هستند. اما وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده است که روند صدور ویزا برای دارندگان پاسپورت افغانستان متوقف شده است. پس از نشر این خبر، شهروندان افغان مقیم این کمپ نظامی دست به اعتراض زدند و خواستار انتقال شان به آمریکا شدند، اما هنوز مشخص نیست که این افراد چه زمانی و آیا اصلاً منتقل خواهند شد یا نه.
مهاجران تحت فشار
وحید که به عنوان گارسون در یکی از رستورانتهای شیکاگو کار میکند، میگوید برای نخستینبار در چهار سال اقامتش در آمریکا احساس کرده است که هویت مهاجرتیاش از افغانستان باعث «شرمساری» او در محل کار شده است. او میافزاید که نگاه برخی از همکارانش پس از شلیک رحمانالله لکنوال به دو عضو گارد ملی آمریکا تغییر کرده و «سردتر» شده است.
او به روزنامه اطلاعات روز میگوید: «وقتی در محل کار لباس خود را بدل میکردم، یکی از همکاران لاتینتبار من پس از دیدن من با اسپانیایی به همکار دیگر ما در مورد افغانستان و افغانها میگفت. هر چند من اسپانیایی نمیدانم، اما از طرز گفتار آنها فهمیدم که در مورد حمله همان افغان به گارد ملی صحبت میکنند.»
وحید میگوید: «سپس این همکار آنها به دیگران گفت که من از افغانستان هستم و در آن لحظه خیلی شرمیدم و افسوس خوردم که از افغانستان هستم.»
او میافزاید که هرچند در روز شکرگزاری رخصت بود، اما روز جمعه، پس از بازگشت به کار، روحیهی بخشی از همکارانش نسبت به او تغییر کرده بود: «خیلی حس بدی داشتم، کاش هیچ سر کار نمیرفتم و همان روز رخصت میگرفتم. مردم آمریکا فکر میکنند که همگی ما آدم کش و تروریست هستیم. از ترس طالبان ما افغانستان را ترک کردیم و اینجا در آمریکا هم هموطنان ما قتل و کشتار به راه انداختند.»
محمد (نام مستعار)، یکی دیگر از مهاجران افغان، بیش از یک سال است که با دختری لاتینتبار و شهروند آمریکا در رابطهیعاشقانه قرار دارد؛ اما رویداد شلیک به دو گارد ملی در واشنگتن دیسی باعث شده است که تماس او با دوست دخترش قطع شود.
محمد میگوید که پس از این حمله، به احتمال زیاد دوست دخترش از او ترسیده و نخواسته است رابطه را ادامه دهد: «فکر میکنم که دوست دختر من از اینکه من هم از افغانستان هستم، ترسیده باشد. حق هم دارد، وقتی دو گارد ملی توسط یک افغان کشته میشوند، همگی از ما حس خطر میکنند. دوست دختر من هم از روز چهارشنبه تا حالا نه پیامهای من و نه هم تماس من را جواب داده است.»
محمد میگوید رویدادهایی مشابه تیراندازی به گارد ملی آمریکا میتواند فشار، سخت گیری و بدگمانی نسبت به مهاجران افغان را در آمریکا بیشتر کند و ادامه میدهد که اگر کسی نمیخواهد زندگی صلحآمیز داشته باشد، «میتواند که دوباره به افغانستان برگردد.»
محمد صابر، یکی از مهاجران افغان مقیم نیویورک، پس از سقوط افغانستان به دلیل همکاری با نهادهای آمریکایی با ویزای پیدو وارد ایالات متحده شده است و اکنون درخواست دریافت گرینکارت او در حالت تعلیق قرار دارد.
پس از حملهی رحمان الله لکنوال به دو گارد ملی آمریکا، محمد صابر از لغو پناهندگیاش و نیز احتمال اخراج به افغانستان نگران است و بیم دارد که رویدادهای مشابه دیگری نیز رخ دهد. او میگوید: «من با همسر و دو فرزند خود به خاطر طالبان به آمریکا مهاجر شدم و همین حالا ترس دارم که ترامپ ما را اخراج کند. من در این چند روز خیلی با ترس زندگی کردم و زندگی سخت است. کاش گرین کارت میداشتم که خیال من آسوده میشد اما ندارم.»
محمد صابر از دیگر مهاجران افغان میخواهد که اگر از «کدام رفتار مشکوک و خشونت آمیز» در جامعهی مهاجران مطلع میشوند، آن را به پولیس اطلاع دهند تا از وقوع رویدادهای خشونتبار جلوگیری شود.
هشدار وزارت امنیت داخلی ترامپ
بخش عمدهای از رسانههای معتبر ایالات متحده به شلیک مهاجر افغان به دو گارد ملی آمریکا پرداختهاند و خبرهای مرتبط با این واقعه در شبکههای اجتماعی نیز “وایرال” شده است. دولت دونالد ترامپ که طرفدار سیاست فشار حداکثری بر مهاجرت است، از این وضعیت برای تقویت دیدگاه مهاجرستیزانهی خود بهره برداری میکند.
وزارت امنیت داخلی آمریکا هویت شماری از مهاجران افغان را که به گفتهی این وزارت مرتکب جرم شدهاند، همگانی کرده است. این وزارت در پیامی در صفحه ایکس خود از انتقال شهروندان افغانستان به آمریکا توسط دولت بایدن انتقاد کرده و نوشته است که دولت بایدن «جوامع ما را با جنایت کاران، تروریستان و سایر تهدیدات پر کرد».
وزارت امنیت داخلی دولت ترامپ تصاویر و هویت هشت نفر از مهاجران افغان را نشر کرده و گفته است که «آنان تنها تعدادی از جنایت کارانی هستند که سخاوت امریکاییها را با خشونت پاسخ دادهاند». این وزارت افزوده است: «امریکاییها مجبور نیستند از خشونت افرادی که اصلا نباید این جا باشند، رنج ببرند. ما آنان را برمیگردانیم.»
در روزهای اخیر، ویدیویی از داوود الکوزی، مهاجر افغان در ایالت تگزاس، در شبکههای اجتماعی وایرال شده بود؛ او در یک ویدیوی زنده در تیک تاک از حملات انتحاری تمجید میکرد و حتی به انجام حملات در خاک آمریکا هشدار داد. وزارت امنیت داخلی آمریکا اعلام کرده است که این فرد در ویدیویی تهدید آمیز در تیکتاک ادعا کرده بود که در حال ساخت بمب برای هدف قرار دادن منطقه فورت ورث ایالت تگزاس است. در اطلاعیه این وزارتخانه آمده است که او توسط اداره ایمنی عمومی تگزاس و در عملیات مشترک با افبیآی بازداشت شده است.
انتشار چنین ویدیوهایی و تمجید از حملات انتحاری و موارد خشونت آمیز، فشار بر جامعهی مهاجران افغانستان در آمریکا را افزایش خواهد داد؛ جامعهای که بسیاری از اعضای آن راهی برای بازگشت به افغانستانِ تحت حاکمیت طالبان ندارند.
بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی، به ویژه افغانهای مقیم امریکا و اروپا، حمله به دو گارد ملی امریکا را به شدت محکوم کرده و با خانوادهی قربانیان این رویداد غم شریکی کردهاند. این کاربران تاکید دارند که جرم، یک عمل فردی است و نباید دیگر مهاجران افغان تحت تاثیر اقدامات افرادی قرار بگیرند که دست به خشونت و جرم میزنند.
از سوی دیگر، حضور هزاران مهاجری که پس از سقوط افغانستان به دست طالبان به امریکا و اروپا سفر کردهاند و بخش قابل توجهی از آنان مصارف خانوادههای خود در افغانستان را تامین میکنند، در شرایطی که کشور با بحران شدید اقتصادی روبرو است، منبع مهمی برای ورود پول و زنده نگه داشتن اقتصاد خانوادگی در افغانستان به شمار میرود. افزایش فشار بر مهاجران افغان و احتمال اخراج آنان از امریکا میتواند این بحران اقتصادی را تشدید کرده و خانوادههای بیشتری را در معرض فقر شدید قرار دهد.
