شهیر نورستانی
در پی میانجیگری بزرگان قومی در مرز افغانستان و پاکستان، قرارگاههای نظامی پاکستان در ارتفاعات مسیر ولسوالیهای کامدیش و برگمتال نورستان، شلیک بر غیرنظامیان و کاروانهای حامل کالاهای اولیه را بهگونهی موقت متوقف کرده است. منابع محلی به «اطلاعات روز» گفتهاند که این توقف از روز دوشنبه (۲۴ حمل) اجرایی شده؛ بااینحال، نظامیان پاکستانی هشدار دادهاند که نیروهای طالبان و موترهای وابسته به آنان در این مسیر هدف قرار خواهند گرفت.
هرچند رفتوآمد غیرنظامیان در این دو ولسوالی از سر گرفته شده است، اما هیچ تضمینی وجود ندارد که نظامیان پاکستانی بار دیگر به مسدودسازی این مسیر که تنها راه ارتباطی ولسوالیهای کامدیش و برگمتال به شمار میرود، اقدام کنند.
نظامیان پاکستانی از حدود یکونیم ماه پیش تا روز دوشنبه (۲۴ حمل)، هر غیرنظامی که قصد عبور از این مسیر را داشت، با شلیک گلوله متوقف میکردند. این وضعیت باعث کمبود شدید مواد غذایی و دارو در ولسوالیهای کامدیش و برگمتال، معروف به نورستان شرقی، شده بود.
ولسوالیهای کامدیش و برگمتال راه مستقیم به «پارون»، مرکز نورستان، ندارند و به همین دلیل باشندگان آنها مواد اولیه خود را از ولایت کنر تأمین میکنند؛ مسیری که از سوی نظامیان پاکستانی مسدود شده بود.
یک منبع مردمی در نورستان به اطلاعات روز گفته است که پس از تشدید تنش میان حکومت طالبان و پاکستان، نظامیان طالبان سه پاسگاه خود را در نزدیکی مسیر این ولسوالیها که تحت آتش خمپاره و شلیک نظامیان پاکستانی قرار داشت، ترک کردهاند.
هارون (نام مستعار)، یکی از باشندگان ولسوالی کامدیش، به اطلاعات روز گفته است که نظامیان طالبان توان نظامی برای مقابله با نظامیان پاکستانی را ندارند: «پاکستانیها هر محموله یا فردی را که قصد عبور از مسیر را دارد، هدف قرار میدهند.»
او هشدار میدهد که اگر دوباره مسیر ولسوالیهای کامدیش و برگمتال از سوی نظامیان پاکستانی مسدود شود، باشندگان این مناطق در معرض قحطی قرار خواهند گرفت؛ «بیش از یک ماه از آغاز درگیری بین طالبان و نیروهای پاکستانی میگذرد. در ابتدا مردم و رانندگان میتوانستند در این جاده تردد کنند؛ اما بعدا نظامیان پاکستانی به هیچکس اجازه نمیدادند که از این جاده عبور کنند. هر وسیله نقلیه و یا شخصی که از این جاده عبور میکرد، مورد حملهی نیروهای پاکستانی قرار میگرفت و این مشکلات جدی برای ما ایجاد کرده بود.»
روایت از شلیک و محاصره
کمال (نام مستعار)، یکی از باشندگان ولسوالی برگمتال، به روزنامه اطلاعات روز گفته است که قرارگاه نظامی پاکستان در روزهای اخیر فشار بیشتری برای مسدود نگه داشتن مسیر منتهی به ولسوالیشان وارد کرده بود.
او گفت: «هرگاه کسی به ولسوالیهای کامدیش و برگمتال سفر میکرد، یک پوسته امنیتی نظامی پاکستان در بلندترین قله کوه ایجاد شده بود و به مردم شلیک میکرد. هیچکس نمیتواند که به این دو ولسوالی برود و یا از این دو ولسوالی خارج شود. مواد غذایی و دارو در اینجا آنقدر گران شده بود که هیچکس توانایی خرید آنها را نداشت.»
عبدالرحمان، از باشندگان ولسوالی «کامدیش»، نیز به روزنامه اطلاعات روز گفته است که نظامیان پاکستانی مجهز به سلاحهای سبک و سنگین هستند.
او گفت: «نظامیان پاکستانی به ما شلیک میکردند و به هیچکس اجازهی عبور از سرک را نمیدادند. مواد غذایی، دارویی و سایر اقلام ضروری در این ولسوالی کمیاب شده و قیمت آنها نسبت به قبل چندین برابر شده است.»
مردم محل این مشکل را بارها با مقامهای محلی طالبان در میان گذاشتهاند، اما طالبان تنها وعده دادهاند که مسیر بدیل برای وصل کردن ولسوالیهای کامدیش و برگمتال به «پارون» ایجاد میکنند، اما تاهنوز هیچ گامی در این راستا برداشته نشده است.
او مدعی شد که طالبان آنان را «فریب» میدهند و هیچ ارادهای برای بازگشایی مسیر یا ایجاد راه بدیل ندارند.
افزایش بیسابقهی قیمتها و خطر قحطی
باشندگان کامدیش و برگمتال به روزنامه اطلاعات روز گفتهاند که پس از مسدودشدن مسیر ارتباطی این دو ولسوالی از سوی نظامیان پاکستان، قیمت هر بوجی آرد از هزار و ۸۰۰ افغانی به هشت هزار افغانی و هر بشکه ده لیتری روغن از هزار و ۵۰۰ افغانی به سه هزار افغانی افزایش یافته بود.
آنان هشدار میدهند که در صورت مسدودشدن دوبارهی این مسیر، قیمت مواد اولیه باز هم افزایش خواهد یافت و توان خرید از مردم گرفته میشود.
وحیدالله (نام مستعار)، از باشندگان ولسوالی «کامدیش»، به روزنامه اطلاعات روز میگوید که برخی خانوادهها بهدلیل کمبود مواد غذایی به جیرهبندی روی آورده و مصرف غذایی خود را کاهش دادهاند.
او گفت: «در کامدیش و برگمتال، غذا و دارو آنقدر کم است که برخی از خانوادهها به جای سه وعده غذا، دو یا یک وعده غذا میخورند. کودکان بهدلیل کمبود غذا با سوءتغذیه مواجه هستند. طالبان به جای بازگشایی راه و یا ساخت مسیر دیگر، تنها وعده میدهند و با این وعدهها مشکلات مردم حل نمیشود.»
در کنار کمبود شدید مواد غذایی، کمبود دارو در مراکز درمانی ولسوالیهای کامدیش و برگمتال نیز نگرانی باشندگان را افزایش داده است. برخی منابع گفتهاند که شماری از اقلام دارویی در مراکز درمانی خصوصی و دولتی به پایان رسیده است.
وعدههای طالبان و تأخیر در یافتن مسیر بدیل
فریدون صمیم، سخنگوی والی طالبان در نورستان، گفته است که کار اعمار مسیر بدیل در منطقهی «پیروک» ولسوالی کامدیش بهدلیل بارش برف با مشکل مواجه شده، اما با بهبود وضعیت هوا ادامه خواهد یافت.
او گفت: «ما کار بر روی یک جاده جایگزین برای اتصال ولسوالیهای کامدیش و برگمتال را آغاز کردهایم. برخی کارها انجام شده است؛ اما بهدلیل باران شدید، کار به تأخیر افتاده است. ما در تلاش هستیم تا این جاده را در اسرع وقت بسازیم.»
بیش از پنج ماه میشود که سطح تنش میان حکومت طالبان و پاکستان افزایش یافته است. در این مدت، جنگندههای پاکستانی بخشهایی از افغانستان از جمله کابل را هدف قرار دادهاند و حملات راکتی در ولایتهای مرزی نیز ادامه داشته است.
هرچند هفتهی گذشته با میانجیگری چین، مذاکراتی میان هیأتهای طالبان و پاکستان در شهر ارومچی در ایالت سینکیانگ برگزار شد، اما دو طرف به توافق نرسیدهاند. پاکستان از حکومت طالبان میخواهد که تضمین دهند تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و دیگر گروههای ستیزهجو از خاک افغانستان برای انجام حملات در این کشور استفاده نکنند، اما طالبان بارها تأکید کردهاند که مسئول تأمین امنیت پاکستان نیستند.
پاکستان مدعی است که حملاتش در داخل خاک افغانستان برای هدف قرار دادن این گروهها انجام میشود، اما در برخی موارد این حملات تلفات سنگینی به غیرنظامیان وارد کرده است. در مقابل، حکومت طالبان نیز به حملات پهپادی در داخل خاک پاکستان، از جمله در اسلامآباد، و حملات راکتی در مناطق مرزی دست زده است.
در این میان، باشندگان ولسوالیهای کامدیش و برگمتال بیش از دیگر مناطق افغانستان از افزایش تنشها میان پاکستان و طالبان آسیب دیدهاند.
