طالبان در ولایت پنجشیر برای پررنگ نشان دادن مراسم پنجمین سالگرد سلطهی مجدد خود بر افغانستان، بخشی از باشندگان این ولایت، از جمله دانشآموزان خردسال مکاتب را به اجبار به مراسم تجلیل فراخواندند.
باشندگان پنجشیر میگویند طالبان با این اقدام تلاش کردند نشان دهند که در این ولایت پایگاه مردمی دارند؛ اما بخش بزرگی از مردم از وضعیت کنونی و فشار شدید نظامی در پنجشیر نگران اند و بهدلیل ترس از بازداشت و بازخواست، سکوت کردهاند.
طالبان همچنین دکانداران را مجبور کردند پرچم این گروه را با پول خود بخرند و بر دروازهی دکانهایشان نصب کنند تا زمینهی تهیه عکسها و ویدیوهای تبلیغاتی از مراسم پنجمین سالگرد سلطهی این گروه فراهم شود.
پرچم طالبان در دست دانشآموزان
حکومت طالبان از زمان بازگشت به قدرت، بارها کودکان و نوجوانان مکاتب پنجشیر را در فعالیتهای سیاسی و تبلیغاتی خود به کار گرفته و آنان را به اجبار به مراسم تجلیل از ۲۴ اسد، سالروز سقوط کابل، برده است.
منابع مردمی در پنجشیر به روزنامه اطلاعات روز گفتهاند که طالبان از دانشآموزان خردسال برای پرکردن چوکیهای مراسم و سردادن شعار در حمایت از نظام این گروه، بدون رضایت خانوادههایشان، استفاده کردهاند.
نوید (نام مستعار)، یکی از باشندگان پنجشیر، میگوید مسئولان مکتب برادرش با او تماس گرفتند و تأکید کردند که باید برادر خردسالش را روز ۲۴ اسد به مراسم طالبان بفرستد. نوید به روزنامه اطلاعات روز گفت که مدیر مکتب هشدار داده بود اگر برادرش را به این مراسم نفرستد، او دیگر حق رفتن به مکتب را نخواهد داشت.
او گفت: «مدیر مکتب برای من زنگ زد و گفت که برادرت را ساعت هشت صبح به مکتب روان کن. او را به مجلس تجلیل از سالروز پیروزی امارت اسلامی میبریم. من برای مدیر مکتب گفتم که روز شنبه رخصتی است و من نمیخواهم که برادرم به این محفل شرکت کند.»
بهگفتهی نوید، مدیر مکتب به او هشدار داده بود که این دستور ریاست معارف طالبان است و باید در تمامی مکاتب اجرا شود و هر کسی که با این تصمیم مخالفت کند، به استخبارات معرفی خواهد شد.
او افزود: «مدیر مکتب برای من گفت که اگر میخواهم که برادرم در مکتب درس بخواند، باید او را به مکتب روان کنم، تا در محفل تجلیل از پنجسالگی پیروزی امارت اسلامی شرکت کند. مدیر مکتب برای من گفت که اگر او نتواند که دانشآموزان را به این محفل ببرد، از وظیفهاش برکنار خواهد شد و فرد مخلص به امارت اسلامی به جایش استخدام خواهد شد.»
نوید گفت که طالبان برادر خردسالش را سوار قسمت عقب یک موتر نظامی موسوم به «اینترنشنال» کردند و او را به مراسم تجلیل از پنجمین سالگرد سقوط افغانستان بردند. آنان همچنین پرچم طالبان را به دست برادرش دادند.
او گفت: «برادرم و دیگر دانشآموزان شعار حمایت از امارت اسلامی سر دادند و بیرقهای طالبان را در اخیر مجلس تکان میدادند.»
تهدید به بازداشت
حضور اجباری در مراسم تجلیل از پنجمین سالگرد سلطهی طالبان تنها به دانشآموزان مکاتب محدود نماند. طالبان از باشندگان پنجشیر نیز خواسته بودند که در این مراسم شرکت کنند.
عبدالله (نام مستعار)، یکی از باشندگان ولسوالی حصه اول پنجشیر، به روزنامه اطلاعات روز گفت که خطیب مسجد در نماز جمعه از همهی باشندگان خواسته بود به این مراسم بروند و همبستگی و حمایت خود را از «امارت اسلامی طالبان» اعلام کنند.
عبدالله در ابتدا این درخواست را جدی نگرفت و به آن اعتنایی نکرد؛ اما پس از آن، ملک روستا به مردم هشدار داد که باید شماری از باشندگان در مراسم تجلیل از پنجمین سالگرد قدرت گرفتن طالبان شرکت کنند تا غیبتشان به معنای مخالفت با «امارت اسلامی طالبان» تلقی نشود.
عبدالله گفت: «وقتی از خطیب مسجد جامع و همچنین ملک روستا شنیدیم که باید به محفل طالبان شرکت کنیم، همگی ما مشوره کردیم و دل ما نمیخواست که به این محفل برویم. روز سقوط کابل روزی است که تمام آرزوهای ما به خاک یکسان شد و کار و آزادی را طالبان از ما گرفتند. حالا هم طالبان با مردم پنجشیر رفتار خصمانه دارند و با همهی اینها به اجبار مجبور به شرکت در مراسم طالبان شدیم.»
بهگفتهی عبدالله، ملک روستا بار دیگر به تمامی باشندگان تأکید کرد که در مراسم پنجمین سالگرد طالبان شرکت کنند تا از افزایش فشار این گروه بر مردم روستا جلوگیری شود.
او افزود: «ملک روستا به من گفت که از ولسوالی که به من زنگ زده بودند گفتند اگر کسی به مجلس حاضر نشد، به این معنا است که او مخالف نظام است و با آنان برخورد خواهد شد، رفتن ما از نرفتن ما بهتر است.»
عبدالله همراه با دهها نفر دیگر از باشندگان روستا مجبور شد در مراسم طالبان شرکت کند. طالبان از آنان خواستند هنگام رفتن شعارهای «زنده باد امارت اسلامی»، «زنده باد امیرالمؤمنین» و «استقلال مبارک» سر دهند؛ اما بهگفتهی عبدالله، تنها شمار اندکی از مردم از ترس طالبان این شعارها را تکرار کردند.
عبدالله از شرکت در این مراسم پشیمان است؛ اما میگوید هیچ گزینهی دیگری نداشته و نمیخواسته است طالبان او را به حمایت از مخالفان نظامی این گروه متهم کنند. بههمیندلیل، ناچار شده است در مراسم شرکت کند.
نصب اجباری پرچم طالبان
طالبان در پنجشیر به دکانداران دستور داده بودند که پرچم این گروه را بر دروازهی دکانهایشان نصب کنند و هشدار داده بودند هر دکانداری که این دستور را نادیده بگیرد، مجازات خواهد شد.
چندین منبع مردمی از ولسوالیهای عنابه و پریان پنجشیر به روزنامه اطلاعات روز گفتهاند که نظامیان طالبان یک هفته پیش از پنجمین سالگرد سقوط کابل، دکانداران را به نصب پرچم این گروه وادار کرده بودند.
الیاس (نام مستعار)، یکی از باشندگان ولسوالی پریان، به روزنامه اطلاعات روز گفت که نیروهای ارتش طالبان در بازار این ولسوالی به دکانداران هشدار داده بودند که صاحبان هر دکانی که پرچم این گروه را نصب نکنند، بازداشت و دکانهایشان مسدود خواهد شد.
او گفت: «موتر رنجر طالبان در بازار آمد. افراد این گروه -که تعداد آنان به پنج نفر میرسید- به سر خود دستار داشتند و سلاحهای امریکایی در شانههایشان بود. به من گفتند که بهخاطر تجلیل از پیروزی امارت اسلامی و احترام به پرچم امارت اسلامی یک بیرق را بالای دکان خود نصب کنم.»
الیاس نتوانست پرچم طالبان را برای خرید در ولسوالی پریان پیدا کند و از قبل نیز چنین پرچمی نداشت. بههمیندلیل، با هشدار نیروهای طالبان مواجه شد و آنان تصور کردند که او با «امارت اسلامی طالبان» مخالف است.
او گفت: «نیروهای طالبان به من گفتند که اگر تا فردا که دوباره به بازار میآیند، بیرقهایشان را نصب نکنیم، دکانهای ما را بسته خواهند کرد. نیروهای طالبان گفتند که اگر بیرقها را در بالای دکانها و خانههایی که در کنار سرک است بلند نکنیم، همهی ما را زندانی و مجازات خواهند کرد.»
الیاس در حالی که بلندکردن پرچم طالبان را «ننگ و مایه شرمساری» میداند؛ اما مجبور شده است این پرچم را بر فراز دکان خود نصب کند.
او تأکید کرد که یکی از دکانداران برای خرید پرچم طالبان به مرکز ولایت پنجشیر رفت و سپس پرچمها را به دیگر دکانداران فروخت تا با نصب آنها، مخالف نظام طالبان شناخته نشوند:
«همگی میدانند که ما طالب نیستیم و به زور طالبان بیرقها را نصب کردیم و چاره دیگری نداشتیم و از روی مجبوری و ترس این کار را کردیم.»
پنجشیر در پنج سال گذشته شاهد حضور سنگین نظامی طالبان بوده است. این گروه صدها پاسگاه، قرارگاه و ایست بازرسی در این ولایت ایجاد کرده و بخش بزرگی از نیروهای اعزامشده به پنجشیر نیز از طالبان متعلق به حوزه جنوبی افغانستان هستند.
فشار و سختگیری بر باشندگان پنجشیر و افزایش حضور نظامی طالبان، به رکود اقتصادی در این ولایت دامن زده و میزان فقر و گرسنگی را افزایش داده است. طالبان در پنج سال گذشته همچنین شماری از باشندگان پنجشیر را که در حکومت پیشین کار میکردند، بازداشت کردهاند. این فشارها سبب شده است که طالبان همچنان در میان بخش بزرگی از باشندگان پنجشیر پایگاه مردمی نداشته باشند.
