درگیری کامدیش؛ ادعای دفع حمله‌ی مخالفان حکومت طالبان

اطلاعات روزخالد محمدی
طالبان این افراد را به اتهام عضویت در جبهه‌های نظامی مخالف خود در کامدیش نورستان بازداشت کرده‌اند/شبکه‌های اجتماعی

به ادعای طالبان، بیش از ۱۰۰ نفر از نیروهای مربوط به جبهه‌های نظامی مخالف وارد ولسوالی کامدیش ولایت نورستان شده‌اند و این گروه حمله‌ی آنان را دفع کرده‌ است. اما این برای نخستین‌بار است که طالبان می‌پذیرند این شمار از نیروهای مسلح مربوط به جبهه‌های نظامی مخالف‌شان برای جنگیدن با آنان وارد افغانستان شده‌اند. طالبان شمار بیشتری از نیروهای نظامی خود را به کامدیش نورستان منتقل کرده‌اند و همچنین مدعی‌ اند که ورود مخالفان‌شان به افغانستان از مسیر چترال پاکستان انجام می‌شود.

«جبهه آزادی افغانستان» تحت رهبری جنرال یاسین ضیا، رییس پیشین ستاد ارتش افغانستان، درگیری با طالبان در کامدیش را تأیید کرده و مدعی وارد کردن تلفات به نیروهای این گروه شده است.

بااین‌حال، این‌که به ادعای طالبان، یکی از جبهه‌های نظامی مخالف این گروه توان بسیج‌سازی و مسلح‌سازی بیش از ۱۰۰ نفر را پیدا کرده است، چالشی جدی برای حاکمیت طالبان تلقی می‌شود. هرچند طالبان مدعی دفع این حمله شده‌اند، حاکمیت آنان طی دو ماه اخیر با حملات جبهه‌های نظامی مخالف‌شان در ولایت‌های بدخشان و نورستان با چالش مواجه شده است و مخالفان‌شان توانسته‌اند پس از پنج سال، فشار نظامی بر این گروه را بیشتر کنند.

روایت دوگانه‌ی کامدیش

وزارت دفاع طالبان در ۷ میزان اعلام کرد که عملیات نیروهایش علیه «فتنه‌گران شر و فساد و داعش» پایان یافته است. در اطلاعیه‌ی این وزارت‌خانه، حکومت پاکستان به حمایت از این افراد متهم شده است.

در این اطلاعیه آمده است که این نیروها از آن سوی «خط دیورند» به ولسوالی کامدیش در ولایت نورستان آمده بودند.

در این اطلاعیه ذکر شده است: «براساس معلومات، در جریان این عملیات ۴۱ نفر از فتنه‌گران شر و فساد و داعش کشته و ۶۲ نفر آنان نیز بازداشت شدند.»

حکومت طالبان در حالی مدعی شده است که نیروهای داعش در ولسوالی «کامدیش» علیه آنان جنگیده‌اند که تا هنگام نوشتن این گزارش، شاخه خراسان دولت اسلامی (داعش) مسئولیت هیچ حمله‌ای را در کامدیش به عهده نگرفته است.

این برای نخستین‌بار است که طالبان دو اصطلاح «داعش» و «شر و فساد» را در کنار یکدیگر به کار برده‌اند. حکومت طالبان از اصطلاح «شر و فساد» برای اشاره به جبهه‌های نظامی مخالف خود استفاده می‌کند.

طالبان دست‌کم از چهار ماه به این‌سو، برای جبهه‌های نظامی مخالف‌شان از اصطلاح «شر و فساد» استفاده می‌کنند. این در حالی است که به روایت فردوس کاوش، روزنامه‌نگار، طالبان در دوره‌ی نخست حاکمیت‌شان نیز اصطلاح «شر و فساد» را برای نیروهای مقاومت و دیگر نیروهای غیرطالب به کار می‌بردند.

در مقابل، «جبهه آزادی افغانستان» درگیری با طالبان در ولسوالی کامدیش ولایت نورستان و ولسوالی ناری ولایت کنر را پذیرفته است. در اطلاعیه‌ی این جبهه آمده است که در ضدحمله‌ی کماندوهای آن، چندین پاسگاه طالبان از وجود اعضای این گروه پاک‌سازی شده و مقدار زیادی از سلاح‌های سبک و سنگین به دست نیروهای این جبهه افتاده است.

در اطلاعیه‌ی این جبهه ادعا شده است که در این حملات، ۳۷ طالب کشته و ۲۴ طالب دیگر زخمی شده‌اند.

در این اطلاعیه ذکر شده است: «کماندوهای جبهه آزادی در روستاها و اراضی آزادشده ولسوالی‌های کامدیش و ناری، استحکامات و سنگرهای خود را حفظ کرده و از برخی پاسگاه‌های آسیب‌پذیر نیز به‌گونه‌ی موقت عقب‌نشینی کرده‌اند.»

طالبان مدعی‌ اند که این مرمی‌ها، موبایل‌ها، مخابره، دوربین دید در شب و کلدار پاکستان را در کامدیش کشف کرده‌اند/شبکه‌‌های اجتماعی

انتشار اعتراف‌ها و ادعای اجبار

رسانه‌های وابسته به حکومت طالبان ویدیوهایی از اعتراف افراد بازداشت‌‌شده در ولسوالی کامدیش منتشر کرده‌اند. در این اعتراف‌ها، همگی این افراد مدعی‌ اند که بدون جنگیدن با طالبان تسلیم شده‌اند. آنان همچنین می‌گویند که از ایران به پاکستان منتقل شده‌اند و سپس توسط نظامیان پاکستانی آموزش نظامی دیده‌اند.

واژه‌هایی که این افراد در اعتراف‌های‌شان استفاده می‌کنند، شبیه واژه‌هایی است که بیشتر مقام‌های طالبان به کار می‌برند؛ برای مثال، آنان برای اشاره به مرز از عبارت «خط فرضی دیورند» استفاده می‌کنند و ارتش پاکستان را «فوج» می‌نامند.

زین‌الدین، ساکن ولسوالی امام‌صاحب ولایت قندوز، مدعی است که تنها سه روز آموزش نظامی دیده و برای جنگیدن با طالبان اعزام شده است.

او گفت: «در ایران کار می‌کردم، کسی به اسم چوپان زنگ زد و گفت که جبهه برآمده است. برای من گفته شد که ۴۵۰ دالر داده می‌شود و دوباره گفته شد که ۵۰ هزار افغانی می‌دهند و به همین خاطر من را به چابهار آوردند و از آن‌جا به‌گونه‌ی قاچاقی تیر کردند و گوشی‌های ما را گرفتند و هیچ چیزی پیش ما نبود. ما را از بندر گوادر به سمت اسلام‌آباد آوردند و سه روز آی‌اس‌آی پاکستان ما را تعلیم داد و من ترجمان داشتم؛ وقتی اردو صحبت می‌کردند، به ما فارسی ترجمه می‌کردند.»

او مدعی است که به آنان وعده‌ی کنترل معادن بدخشان داده شده بود، اما آنان را به نورستان منتقل کردند؛ «ما را در مرز فرضی در نورستان بغل جال فلزی پیاده کردند و ما را مسلح کردند و طرف افغانستان روان کردند و برای ما گفتند که این‌جا نورستان است و ما اصلا آشنایی نداشتیم. ما تقریبا از مرز ۳۰۰ متر پایین آمدیم و بین ساعت‌های ۱۲:۰۰ یا ۱:۰۰ شب بود و تا صبح آن‌جا خوابیدیم. صبح ساعت هفت یک دفعه‌ای جنگ شروع شد.»

اما جاوید، یکی از باشندگان ولسوالی قیصار ولایت فاریاب، مدعی است که همراه با ۱۰۰ نفر دیگر از ایران به پاکستان منتقل شده و در چندین اردوگاه نظامی ارتش پاکستان، از جمله پیشاور، عبدالله، نوید و زاید، استفاده از کلاشینکف، پیکا، راکت‌انداز و دوربین دید در شب، مشهور به «بزبزک» را آموزش دیده است.

او گفت: «در کمپ نوید حدود ۱۵ روز بودیم و آن‌جا گروپ‌بندی شدیم و سمت چترال آمدیم و از آن‌جا موترهای فوج پاکستان ما را به سرحد انتقال دادند. حدود یک روز پیاده‌روی کردیم تا به سرحد رسیدم و در آن‌جا به ما سلاح توزیع کردند و گروپ‌بندی کردند و به خاک افغانستان انتقال دادند. آنان به ما گفتند که هم اکمال هوایی و زمینی از ما می‌شود. وقتی جنگ ساعت هفت صبح شروع شد، تا شش بجه شام جنگ بود. اندیوالان زیادی کشته و زخمی شدند و ما خود را به امارت اسلامی تسلیم کردیم.»

رسانه‌های وابسته به طالبان و همچنین حساب‌های کاربری این گروه، ویدیوهایی از این دست را به‌گونه‌ی گسترده منتشر کرده‌اند تا از این طریق، مدعی دفع حمله‌ی جبهه‌های نظامی مخالف خود شوند.

اما «جبهه آزادی افغانستان» گفت که طالبان درباره‌ی کامدیش «اخبار جعلی» منتشر کرده‌اند. در اطلاعیه‌ی این جبهه آمده است: «دستگاه تبلیغاتی طالبان با نشر اخبار جعلی و ویدیوهایی که با جبر و اکراه از افراد ملکی، مسافران و گردشگران داخلی ولایت نورستان تهیه کرده در تلاش است تا شکست‌های خود در میدان نبرد را توجیه کند و افکار عمومی را با نشر اطلاعات نادرست منحرف سازد.»

همبستگی جبهه‌ها و اختلاف مواضع

پس از این‌که نیروهای «جبهه آزادی افغانستان» با طالبان در ولسوالی کامدیش به درگیری پرداختند، «جبهه مقاومت ملی افغانستان» به رهبری احمد مسعود، همبستگی خود را با نیروهای این جبهه اعلام کرد.

در اطلاعیه‌ی این جبهه آمده است: «جبهه مقاومت ملی افغانستان با ادای احترام به پایداری و ایستادگی ملت بزرگ ما، از تمامی جریان‌های مبارز مدنی، جنبش‌های زنان، فعالان سیاسی و به‌ویژه مبارزان جبهه آزادی افغانستان که در راستای بازگرداندن آزادی و کرامت به کشور تلاش می‌کنند، قدردانی نموده و بار دیگر حمایت و همبستگی خود را با تمامی مبارزان راه آزادی و عزت افغانستان اعلام می‌دارد.»

این اطلاعیه‌ی «جبهه مقاومت ملی افغانستان» در حالی منتشر شد که عطامحمد نور، والی پیشین بلخ، در واکنش به درگیری کامدیش، در حساب ایکس خود نوشت: «لطفا به‌خاطر خوشی بیگانگان و کسب شهرت، با برنامه‌های عجولانه، جوانان محتاج، مهاجر و فرزندان مردم مظلوم ما را به کام مرگ نفرستید.»

او تأکید کرد که جنگ‌های چریکی باید با نگاه استراتژیک و برنامه‌ریزی مسئولانه و کشورشمول انجام شوند.

او گفت: «آزادی کشور تنها از مسیر اراده‌ی محکم، مستقل و اقدام جسورانه‌ی خود مردم می‌گذرد، نه با تبدیل شدن به نیروی نیابتی و پیاده‌نظام قدرت‌های خارجی. این دیدگاه، برخاسته از حس وطن‌دوستی و حاصل تجربه‌ی ۴۵ سال جنگ و مبارزه‌ی من است، نه از سر یک مخالفت بی‌اساس علیه شما.»

این‌ موضع‌گیری عطامحمد نور با انتقاد برخی از مخالفان طالبان مواجه شد.

شماری از نیروهای «جبهه آزادی افغانستان» در بدخشان/جبهه آزادی

اهانت به اجساد و نمایش بازداشت‌شدگان

وزارت دفاع طالبان عکسی منتشر نکرده است، اما رسانه‌های وابسته به طالبان و رسانه‌های تحت کنترل و نفوذ این گروه، عکس‌ها و ویدیوهای متعددی از بازداشت افرادی به اتهام عضویت در جبهه‌های نظامی مخالف طالبان در نورستان منتشر کرده‌اند. در چندین ویدیو، نیروهای طالبان با اجساد کشته‌شدگان با «بی‌احترامی» برخورد می‌کنند.

آنان حتا افراد بازداشت‌شده را در عقب موترهای ترک نشانده‌اند و در نورستان برای مردم به نمایش گذاشته‌اند. این اقدام با هدف هشدار دادن به کسانی انجام شده است که می‌خواهند علیه طالبان دست به اقدام نظامی بزنند.

اما در سوی دیگر، یکی از فرماندهان طالبان با بیش از ۲۰ فرد بازداشت‌شده در کامدیش دست می‌دهد و از آنان می‌خواهد خودشان را معرفی کنند و بگویند از کدام ولایت هستند. این ویدیو پس از آن منتشر شد که کاربران شبکه‌های اجتماعی به «اهانت و بی‌احترامی» به اجساد برخی از کشته‌شدگان در کامدیش اعتراض کرده بودند. طالبان ویدیوی دست‌دادن فرمانده‌شان با افراد بازداشت‌شده را به‌عنوان نمونه‌ای از رفتار نرم خود به نمایش گذاشتند.

از سوی دیگر، طالبان ده‌ها میل کلاشینکف، پیکا و راکت‌انداز، هزاران فیر مرمی و همچنین مخابره، دوربین دید در شب و واحد پول پاکستان، یعنی کلدار را به‌عنوان وسایلی که از نزد مخالفان‌شان در کامدیش به دست آورده‌اند، به نمایش گذاشته‌اند. البته بیشتر این سلاح‌ها نو هستند.

در رویداد کامدیش، نظامیان طالبان ویدیوها و عکس‌های متعددی از بازداشت‌شدگان و همچنین اجساد کشته‌شدگان ضبط و آن‌ها را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند. این در حالی است که براساس دستور ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، کارکنان اداره‌های دولتی، به‌ویژه نظامیان این گروه حق ندارند از گوشی‌های هوشمند استفاده کنند، اما در کامدیش این دستور رهبر طالبان نقض شده است.

اتهام حمایت پاکستان و پاسخ اسلام‌آباد

طالبان در حالی مدعی‌ اند که ده‌ها نفر از اعضای جبهه‌های نظامی مخالف‌شان را بازداشت کرده‌اند که تا چند ماه قبل، هر نوع مقاومت مسلحانه علیه خود را رد می‌کردند. اما اکنون فشار نظامی مخالفان طالبان بر این گروه افزایش یافته است.

حکومت طالبان مدعی است که مخالفانش از طریق پاکستان وارد افغانستان می‌شوند و پاکستان از آن‌ها حمایت می‌کند. به ادعای این گروه، این مخالفان از مسیر چترال پاکستان وارد ولسوالی کامدیش نورستان شده‌اند. طالبان مدعی‌ اند که نیروهای مخالف‌شان در چترال قرارگاه دارند و سپس به ولایت‌های مرزی نورستان و بدخشان حملاتی انجام می‌دهند.

اما وزارت اطلاعات و نشرات پاکستان ادعای وزارت دفاع طالبان را رد کرد و آن را «پوچ و بی‌اساس» خواند و افزود که هیچ مدرکی برای دخالت پاکستان در این درگیری وجود ندارد.

طالبان در حالی مدعی‌ اند که پاکستان از مخالفان نظامی‌شان حمایت نظامی می‌کند که این گروه در دوران نظام جمهوریت، از قلمرو پاکستان به‌عنوان عقبه استراتژیک علیه حکومت پیشین افغانستان استفاده می‌کرد و از حمایت پاکستان برخوردار بود.

بااین‌حال، روابط حکومت طالبان و پاکستان به‌دلیل تشدید حملات تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی)، هم‌پیمانان این گروه و دیگر ستیزه‌جویان در پاکستان و اقدام‌نکردن حکومت طالبان علیه تی‌تی‌پی، با وجود درخواست پاکستان، پرتنش شده است.

پس از حملات متعدد هوایی پاکستان به قلمرو افغانستان، حکومت طالبان مدعی است که از مخالفان نظامی‌اش حمایت می‌شود تا حملات‌شان را در افغانستان بیشتر کنند.

طالبان که سال‌ها از قلمرو پاکستان برای جنگ با حکومت پیشین افغانستان استفاده می‌کردند، اکنون همین کشور را به حمایت از مخالفان مسلح خود متهم می‌کنند. درگیری کامدیش نشان می‌دهد که این گروه، هم‌زمان با تنش با حامی پیشین خود، با افزایش فشار مخالفانی روبه‌رو است که حتا براساس روایت طالبان، توان بسیج و مسلح‌سازی بیش از ۱۰۰ نفر را یافته‌اند.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه