۲۰۲۵- ییل ۲۹- نوامبر کونی «گالدن بریج» (GBI)تشکیلاتی شمالي کالیفورنيانینگ تریسی شهریده «یادمان فر و خرد» ناملی انجمن اۉتکزدی. اوشبو تدبیرده پروفیسور دوکتور محمد یوناس طغیان ساکایی نینگ علمي میراثی و اثرلری محاکمه قیلیندی. اوچرهشووده بیر قنچه ضیالیلر، کالیفورنياده فعال مدني تشکیلاتلر نمایندهلری، همده پروفیسور ساکایینینگ عایله اعضالری اشتراک اېتدیلر.
یونس طغیان ساکایی کابل بیلیم یورتی ادبیات فاکولتهسینینگ سابق استادی و تدقیقاتچی عالِم، شو ییلنینگ 4-اکتوبر کونی امریکا قۉشمه ایالتلریده وفات اېتگن اېدی.
بیر عمر علمي ایزلنیشدن قالگن حیاتي سبقلر
اوّل باشده، سید احمد احمدی استادنینگ ادبي ترجمهی حالینی ییغیلگنلرگه اۉقیب اېشیتتیردی. ترجمهی حال نینگ آخریده تأکیدلندیکی، استادنینگ حیاتیدن قالگن نرسه فقط اۉنلب ییللر دوام اېتگن درس بېریش و کۉپ سانلی تدقیقاتلر اېمس، بلکه او باسیب اۉتگن یۉل و اۉشه یۉلدن یرهتگن معنا هم دیر. اونینگ حیاتیدن آلینگن بېشته اساسي سبق قوییدهگیچه سنهب اۉتیلدی:
1(مغلوب بۉلگن آرزولر تجربهسیدن توغیلگن فکري یېتوکلیک و سیاستدن مدنیتگه اۉتیش.
2(ایدیولوژیدن خبردارلیک و آنگلی فکرلشگه اۉتیش ضرورتی.
3(اجتماعي عدالتنینگ مدني اۉزینی انگلشی بیلن باغلیقلیگی.
4(اونینگ یازمه اثرلریدن کۉره انساني میراثینینگ اوستونلیگی صحبت، بغری کېنگلیک و تعلیمگه بۉلگن ایشانچی.
5(اجتماعي عدالتگه اورغو بېریلگن حالده) اېتنیک تارلیکدن خلاص بۉلیش و قبیله چېگرهسیدن انسانیت افقیگه اۉتیش.
یۉل کۉرسهتووچی چیراق
استاد ساکایینینگ قیزی، نجمه ساکایی اۉز نطقیده آتهسینی «عایله حیاتینینگ یۉل کۉرسهتووچی چیراغی» دېب تعریفلهدی و ایتدیکی، او اوچون بیر وقتنینگ اۉزیده آته هم، آنه هم، اېنگ یقین دۉست هم بۉلگن. او بالهلیگی خاطرهلری و آتهسی نینگ کسللیک ییللری حقیده اېسلب، دوکتور طغیان ساکاینینگ نهفقط عایلهسی، بلکه بوتون جمعیت اوچون هم اېزگولیک و کتّه تأثیر منبعی بۉلگنینی تأکیدلهدی.
نجمه ساکایی ینه آتهسی نینگ هنر و هاوریجلیک هویتشناسی بارهسیدهگی سعی-حرکتلری جملهدن،«اهل سنت هزارهلرینینگ عمومی کېنگشی» نی تشکیل اېتگنی حقیده گپیردی. شونینگدېک، او آتهسی نینگ آنهسی حقیدهگی نشر قیلینمهگن عشقي شعرلر تۉپلمیگه هم اشاره قیلدی. نجمهگه کۉره، آتهسی هر قنچه بو دنیادن کېتگن بۉلسه-ده، دۉستلری نینگ قلبیده، کتابلریده و عایلهسی نینگ خاطرهلریده هنوز تیریک دیر.
ساکایی و «شهنامه»نی شرحلش صنعتی
گولدن بریج (GBI) تشکیلاتینینگ اجراچی رییسی سرور حسینی اۉز معروضهسینی «ساکایی و شهنامه شرحلش» موضوعسی بیلن تقدیم اېتدی. او «نېگه ساکایی یازیشگه مراجعت قیلدی؟» دېگن سوالنی اۉرتهگه تشلب، توشونتیردیکی، استاد ناتینچ و بحرانلی زمانده یازیشنی همده تدقیقاتنی مدني قرشیلیک نینگ بیر شکلی صفتیده تنلهگن اېدی. حسنینینگ ایتیشیچه، ساکایی اوچون شهنامه انسانگه اۉزلیگینی و قدر-قیمتینی قَیته انگلشگه یاردم بېرهدیگن خریطه بۉلگن؛ خودّی چینگیز اصطلاحسی دوریدهگیدېک، تصوف میراثی قندهی قیلیب روحلر اوستیگه قَیته نور ساچگن بۉلسه.
اونینگ نظریده، ساکایی تاریخي خاطره و تاریخي خرددن زمانهوي متن و حیاتگه یۉل آچیب، شهنامنی امیدنی اویغاتووچی و مدني قرشیلیکنی جانلنتیرووچی منبعگه ایلنتیرگن.
زمانهوي حیاتده افسانهلرنینگ اۉرنی
دوکتور اسمایل درمان، انجمننینگ باشقه بیر معروضهچیسی، جوزف کمبل نینگ قرهشلریگه تهیهنگن حالده توشونتیردیکی، افسانهلر فقط قدیمگی روایتلر اېمس، بلکه بوگونگی حیاتگه معنا بېرووچی اندازهلردیر. او فردوسينینگ «شهنامهسی»نی اوشبو میراث نینگ یارقین نمونهسی صفتیده تیلگه آلیب، ذال، رستم، سياووش، ضحاک و فریدون کبی قهرمانلرنینگ کمبلنینگ «قهرماننینگ سفریگه» تۉله ماس توشیشینی کۉرسهتدی. بو سیمالر عذاب، قولهش، قرشیلیک و اخلاق کبی توشونچهلرنی یاریتیب، بوگونگی انسان تجربهسی بیلن هماهنگ معنالر یرهتهدی.
درمان، استاد طغیان ساکایی افسانهلرنی عادي اېرتکانه روایتلر درجهسیدن جغرافیه، تاریخ و مدني اۉزلیک درجهسیگه کۉترگن عالِم اېدیت دېب تاکیدلهدی. اونینگ ایشلری شونی کۉرستهدیکی، افسانه افغانستان نینگ مدني اۉزلیگینی و مدني کېلهجگینی انگلش اوچون هنوز تیریک و ثمرهلی منبع دیر.
دوکتور طغیان ساکایینینگ علمي مقامی
عالِم لبیب، کابل و بلخ بیلیم یورتینینگ سابق استادلریدن بیری. او، اۉز نطقیده «دوکتور طغیاننینگ علمي اۉرنی» حقیده گپیردی. اونینگ فکریچه، ساکایی شهنامهنی فارسي زبان خلقلر نینگ، اینیقسه افغانستان خلقینینگ مدني اۉزلیگینی بېلگیلاوچی بیر «منشور» دېب بیلگن کم سانلی تدقیقاتچیلردن اېدی.
استاد لبیبنینگ ایتیشیچه، ساکایی فردوسينی اخلاق و حکمت استادیگه تېنگلشتیرر، و کۉرسهتیب بېرردیکی، شهنامه فقط جنگلر کتابی اېمس عدالت، معیار و عاقللیککه چارلهیدیگن مکتب دیر. لبیب توشونتیردی: ساکایی کۉپ فنلی یاندشوو آرقهلی اوستا روایتلری، ایراني افسانهلر و کتّه خراسان نینگ اېپیک عنعنهلری اۉرتهسیدهگی باغلیقلیکنی یاریتگن. اونینگ اعتقادیچه، رستم و سهراب کبی قهرمانلر افغانستان خلقلرینینگ عمومي مدني میراثی نینگ اجرهلمس بۉلهگی دیر.
او ینه قۉشیمچه قیلدی، فردوسي نینگ تیلی پاک و مستحکم فارسي-دری تیلی، ساکایینینگ نظریده تیل اۉقیتیش نینگ اېنگ تازه اندازهسی بۉلیب، افغانستانده اونی محلي تجربه و تاریخي کانتېکست اساسیده قَیته اۉقیش ضرور. لبیب نینگ سۉزلریگه کۉره، ساکایینینگ اېنگ مهم پیامی ترتیبسیزلیک زمانیده عقل و اخلاققه قَیتیشدیر.
استاد ساکایینینگ فکر و غایه تیزیمی
دوکتور ناصر رحمانی نطقیده «استاد ساکایینینگ فکر و غایه تیزیمی»نی انیق و عضوي طرزده تصویرلهدی. او تأکیدلهدیکی، ساکایی اۉز بیلیمینی شخصي آنگیده جانلی خبردارلیککه ایلنتیرگن؛ بو بیلیم نهفقط معلومات درجهسیده، بلکه انساني توشونچه و تربیه سطحیده شکللنگن اېدی. رحمانی ساکایینینگ فکر مۉدلینی اوچ قتلمدن عبارت دېب تعریفلهدی: تیل قتلمی: بو قتلمده استاد سۉزلرنی انیقلیک بیلن توشونتیریش آرقهلی فکرنی تیل آرقهلی آچیب بېرردی. مدني و سیویلیزاتسیان قتلمی: سۉزلر و توشونچهلرنی تاریخي و مدني ایلدیزلرگه باغلر اېدی. معنوي-اخلاقي قتلمی: بو قتلمده اونینگ قرهشلری جمعیتنی تربیهلش، فضیلتنی رواجلنتیریش و اخلاقي پاکلنیشگه قرهتیلگن اېدی.
او ینه قۉشیمچه قیلدی، فردوسي نینگ تیلی پاک و مستحکم فارسي-دری تیلی، ساکایینینگ نظریده تیل اۉقیتیش نینگ اېنگ تازه اندازهسی بۉلیب، افغانستانده اونی محلي تجربه و تاریخي کانتېکست اساسیده قَیته اۉقیش ضرور. لبیب نینگ سۉزلریگه کۉره، ساکایینینگ اېنگ مهم پیامی ترتیبسیزلیک زمانیده عقل و اخلاققه قَیتیشدیر.
استاد ساکایینینگ فکر و غایه تیزیمی
دوکتور ناصر رحمانی نطقیده «استاد ساکایینینگ فکر و غایه تیزیمی»نی انیق و عضوي طرزده تصویرلهدی. او تأکیدلهدیکی، ساکایی اۉز بیلیمینی شخصي آنگیده جانلی خبردارلیککه ایلنتیرگن؛ بو بیلیم نهفقط معلومات درجهسیده، بلکه انساني توشونچه و تربیه سطحیده شکللنگن اېدی. رحمانی ساکایینینگ فکر مۉدلینی اوچ قتلمدن عبارت دېب تعریفلهدی: تیل قتلمی: بو قتلمده استاد سۉزلرنی انیقلیک بیلن توشونتیریش آرقهلی فکرنی تیل آرقهلی آچیب بېرردی. مدني و سیویلیزاتسیان قتلمی: سۉزلر و توشونچهلرنی تاریخي و مدني ایلدیزلرگه باغلر اېدی. معنوي-اخلاقي قتلمی: بو قتلمده اونینگ قرهشلری جمعیتنی تربیهلش، فضیلتنی رواجلنتیریش و اخلاقي پاکلنیشگه قرهتیلگن اېدی.
او شونی کۉرستدیکی، کابل-یاکه «کاوال» شاهنامهده زال و رودابه نینگ حکایهسی نینگ کېلیب چیقیشی همده رستم نینگ پیدا بۉلگن مرکزي حدودلریدن بیری صفتیده تصویرلنگن.
صفا، یازووچی نینگ کابلگه بیرینچی تشریفی و شهرنینگ باستانی همده اېکالوگیک اېسکیریشی حقیده بېرگن آگاهلنتیریشلرینی اېسلهتدی. شونینگدېک، او جمهوریت دوریده کتابنی نشر اېتیشدهگی قیینچیلیکلرگه تۉختهلدی. کابلدهگی دینلر تاریخي اویغونلیگی مسألهسی هم بوگونگی اجتماعي بۉلینیشلرنی توشونیش اوچون مهم سوال صفتیده کۉتریلدی. معروضه خلاصهسیده، ساکایي کتابی اۉتگن کابلنی توشونیش، بوگونگی کابولنی تنقید قیلیش و کېلهجک کابلینی تیکلشگه چقیریق صفتیده بهالندی.
انجمن سۉنگیده، مهندس حسین اخلاقی استاد ساکایینینگ شعرینی اۉقیب بېردی و بیر قطار اشتراکچیلر استاد بیلن بۉلگن خاطرهلرینی بههم کۉردیلر.
