تیارلاوچی: بالتهبای
کېینگی ییللرده اولوغ شاعر نینگ۱۰ و۲۰ جلدلی مکمل اثرلر تۉپلملری نشر اېتیلدی، حیاتی و ایجادیگه بغیشلنگن علمي مونوگرافلر، ادبي-بدیعي کتابلر، شونینگدېک، هیکلتراشلر، رسّاملر، بستهکارلر تامانیدن رنگ-برنگ اثرلر یرهتیلدی.
ینگی دور واقعلیگی علیشېر نوايینینگ خلقیمیز و جهان مدنیتی، علم-فنی رواجیگه قۉشگن بېقیاس حصهسینی ینه-ده کېنگ ترغیب اېتیش، اول ذاتنینگ ایجادی و معنوي میراثینی اصلیچه، ماهیتینی تېرن توشونگن حالده تدقیق، تلقین و ترغیب اېتیش بارهسیده یوزهگه کېلگن امکانیتلردن ایزچیل، ثمرهلی فایدهلنیشنی تقاضا اېتماقده.
بو بېچیز اېمس، البته. ذاتاً، نواییشناس عالِملریمیز حقلی اعتراف اېتگنلریدېک، نوايی میراثی جهان ادبیاتی نمایندهلری هامېر و دانته، رومي و حافظ، شېکسپیر و پوشکین میراثلری سینگری اولوغ دیر. شو باعث اۉز حیاتی و ایجادی بیلن مشرق و مغرب خلقلری مدنیتینی اۉز ارا یقینلشتیرگن بویوک شاعر و متفکرنینگ نایاب اثرلرینی دنیانینگ تورلی تیللریگه ترجمه قیلیش، نشر اېتیش، عاملشتیریش، بو بارهدهگی هر قندهی خیرلی تشبثلرنی قۉللب-قوّتلش تام معناده دور طلبیگه ایلندی.
بو حقده سۉز یوریتگنده، یقینده پولندده علیشېر نوايینینگ دلبر غزللریدن بیر تورکومی اۉزبېک و پولند تیللریده علیحده کتاب حالیده نشر اېتیلگنی اعتبارگه لایق معرفي واقعه بۉلگنینی تأکیدلش لازم.
تنیقلی ترجمان یونس کجیجاوسکي تامانیدن تیارلنگن اوشبو تۉپلمنینگ ایلک نسخهسی علیشېر نوايی نامیدهگی اۉزبېکستان ملي کتبخانهسیگه تقدیم اېتیلدی. بو ینگی کتاب و عموماً، نوايی اثرلری پولشه ملي کتبخانهسی کتلوگیدن جای آلگنی هم اعتبارنی تارتهدی.
بویوک اجدادیمیز اثرلرینینگ پولند تیلیگه ترجمهلری مؤلفی کجیجاوسکي پولشه طبیات اکادمیسیده و ورشوه یونیورسیتینینگ فیلولوژی فاکولتهسیده تحصیل آلگن. بېرلیندهگی گُمبالدت یونیورسیتییده فن دوکتوری علمي درجهسینی یاقلهگن.
عینِ وقتده یه.کجیجاوسکي ظهیرالدین محمد بابر نظم جواهرلریدن بیر شادهسینی هم پولند تیلیگه ترجمه قیلیب، علیحده کتاب حالیده نشر اېتتیردی. اوشبو تۉپلم۲۰۱۳ ییلی ورشوهده « Indo-Polish Cultural Committee» نشریاتی تامانیدن چاپ اېتیلگن. کتابنینگ کیریش قِسمیدن اولوغ شاه و شاعر ظهیرالدین محمد بابرنینگ حیاتی و فعالیتی، شونینگدېک، شعریتی تحلیل اېتیلگن مقالهلر اۉرین آلگن.
اېنگ مهمی، تۉپلمده بابر نظمی جواهرلریدن سره نمونهلر بېریلگنی تحسینگه سزاواردیر. نېگه دېگنده، شو پیتگه قدَر دنیاده اساسا «بابرنامه»نی ترجمه قیلیش همده تدقیق اېتیش، بابر و بابريلر سلالهسی تاریخینی اۉرگنیشگه اعتبار قرهتیلگنی حالده، بابر شعریتینی تورلی تیللرگه اۉگیریش و کېنگ ترغیب اېتیش مسألهسی اعتباردن بیر قدر چېتده قالیب کېلهیاتگنی سِر اېمس. پولندلیک ترجمان یه.کجیجاوسکي تامانیدن تقدیم اېتیلگن بابرنینگ پولندتیلیدهگی سرهلنگن شعرلر تۉپلمی بو بارهدهگی بۉشلیقنی تۉلدیریشده جدّي و مهم قدم دېسک، عینِ حقیقتنی ایتگن بۉلهمیز.
ینه بیر اهمیتلی جهت تۉپلمنی تیارلشده شرق شعریتی نینگ دېوان توزیش عنعنهلریگه رعایه قیلیشگه اینتیلیش کوزهتیلهدی. یعنی بابر نینگ نهفقط غزللری، بلکه باشقه شعري ژانرلرده بیتیلگن اثرلریدن هم نمونهلر پولند تیلیدهگی اوشبو تۉپلمگه معین ترتیب بیلن کیریتیلگن. خصوصاً، کتابدن بابر قلمیگه منسوب ۱۱۶ ته غزل،۱۴۶ته روباعی، ۵ت۹ قطعه،۱۶ ته فرد و۸ ته مثنوی، جمعی۲۹۱ ته شعري اثر ترجمهلری جای آلگن.
تۉپلم آخریده مختصر لغت هم علاوه قیلینگن. بو، اۉز نوبتیده، بابر نظمي اثرلریده قۉللنیلگن اېسکی اۉزبېک تیلیدهگی بعضی مرکّب سۉز و اتَمهلرنی، ملي ممتاز ادبیاتیمیز عنعنهلری، خلقیمیزنینگ آلیس تاریخی بیلن باغلیق اَیریم مهم توشونچه و اصطلاحلرنی بیلیش همده تۉغری تلقین قیلیشده پولندلیک کتابخوانلریگه یقیندن کۉمک بېرهدی.
دلبر شاعریمیزنینگ گۉزل شعرلری ترجمهلریدن جمعلنگن اوشبو نظمي گلدسته فقط پولندلیک کتابخوانلری اوچون عجایب تحفه بۉلیبگینه قالمهی، عینِ چاغده خلقیمیز معنوي حیاتیده هم مهم واقعهدیر. نېگه دېگنده، بابر شعریتینی اونینگ وارثلری بۉلگن بیز هم تام معناده اۉقیب-اۉرگنیشگه کیریشگنیمیزگه حلی کۉپ وقت بۉلگنی یۉق. چونکه مستبد شۉرالر زمانیده قنچهدن-قنچه معتبر اجدادلریمیزنینگ ناملرینی تاریخ صحیفهلریدن بوتونلهی اۉچیریب یوباریشگه حرکت قیلینمهدی، دېیسیز.
اۉزبېکستان مستقللیککه اېریشگنیدن سۉنگ خلقیمیزنینگ تاریخي خاطرهسی قَیته تیکلنه باشلهدی. اولوغ اجدادلریمیزنی یاد اېتیب، اولرنینگ معنوي میراثینی اۉزلشتیریشگه کیریشدیک. عیناً شو دورده اۉزبېک ممتاز ادبیاتینینگ ییریک وکیلی، بویوک شاعر، تاریخچی، جیوگراف، دولت اربابی، استعدادلی سرکرده، بابريلر سلالهسی اساسچیسی، تېموري شهزاده ظهیرالدین محمد بابر اۉز یورتیده حقیقي قدر- قیمتینی تاپدی.
شو معناده، پولندلیک ترجمانی یه.کجیجاوسکي نینگ و بو نادر کتابنی پولندلیک تیلیده علیحده تۉپلم حالیده نشر اېتیشگه علاقهدار باشقه برچه انسانلرنینگ اېزگو ایشلرینی یوکسک قدرلهگن حالده، دولتیمیز رهبری نینگ قوییدهگی سۉزلرینی کېلتیریش مقصدگه موافقدیر: «ظهیرالدین محمد بابر نامی بیلن هر قنچه فخرلنسک ارزيدی. اۉزبېک خلقینینگ داوروغینی دنیاگه ترهتگن اولوغ اجدادلریمیزدن بیری اۉلهراق، اول ذات بیزنی تاریخیمیزنی قدرلشگه، کېلهجککه بویوک ایشانچ بیلن قرهشگه اۉرگهتهدی. بابر میرزا بابامیزنینگ سیماسینی ابديلشتیریشگه قۉل اورگن انسانلرگه صمیمي منّتدارلیک بیلدیرهمن».
بوگونگی گلابللشوو زمانیده، شدّت بیلن اۉزگرهیاتگن، خلقلر، ملتلر، تورلی دین وکیللری اۉرتهسیده ایناقلیک، همجهتلیک و بغریکېنگلیک خصلتلری، افسوسکی، تاباره تنسیقلشیب بارهیاتگن مرکّب دنیاده علیشېر نوايی همده ظهیرالدین محمد بابر حضرتلرینینگ ملي و عمومانساني غایهلر ترنم اېتیلگن بای معنوي میراثی جهان مقیاسیده خلقلر دۉستلیگینی مستحکملش، بوتون یېر یوزیده تینچلیک و ترقیاتنی تأمینلش بارهسیده اولکن تربیوي اهمیتگه اېگه.
اولوغ ایجادکار بابالریمیزنینگ قلب گوهری و تفکر دردانهلری بۉلمیش باقي اثرلری زمانلر آشه یشب کېلهیاتگن اېکن، بو بویوک میراثدن بشر اهلینی قنچهلیک کۉپ بهرهمند اېتسک، آنه سیارهمیزده منعویتنی یوکسکلیککه کۉتریشده، انساني فضیلتلرنی کمال تاپتیریشده شونچهلیک قدرتلی معرفي قورالگه اېگه بۉلهمیز.
