خلق‌ارا «مولانا: تینچلیک اوچون جهاني آواز» انجمنی مولانا جلا‌ل‌الدین محمد بلخي‌نینگ تولدیگه ۸۱۹ ییل تۉلیشی مناسبتی بیلن امریکانینگ جورج واشنگتن بیلیم یورتی‌‌ده اۉتکزیلدی.
اوشبو دستور جمعه کونی (۱۰ میزان) «مولانا اویی» و جورج واشنگتن بیلیم یورتی تامانیدن تشکیل اېتیلدی.
تدبیرنینگ مقصدی مولانانینگ فکري، ادبي و معنوي میراثی تینچلیک، بیرگه یشش، بهغریکېنگلیک و انسان قدر-قیمتی حقیده ملاقات قیلیش اوچون قنده‌ی امکانیتلرگه اېگه اېکنینی اۉرگنیشدن عبارت اېکنی ایتیلدی.
مولانا اویی باشلیغی و افغانستان نینگ سابق معارف وزیری میرویس بلخي نزاعلر نینگ ایلدیزلری و اولرنینگ انسان‌نینگ ایچکی حالتی بیلن باغلیقلیگی حقیده گپیریب، «تینچلیک» فقط «اوروش‌نینگ یۉقلیگی» یاکه تشقی ماجرانینگ توگه‌شی اېمسلیگینی، بلکه تشقی نزاعلرنینگ بیر قِسمی انسان ایچیده‌گی حل اېتیلمه‌گن ضدیتلردن کېلیب چیقیشینی تأکیدله‌دی.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، مولانانینگ معرفتی انساننی اوّلا «اۉزینی انگلش»، کېین اېسه «باشقه‌لرنی توشونیش» سری یېته‌کله‌یدی. شو نقطهٔ نظردن، تینچلیک انسان‌نینگ ایچکی اۉزگریشیدن باشلنه‌دی و کېینچه‌لیک اونینگ باشقه‌لر همده جمعیت بیلن مناسبتلریگه تأثیر کۉرسه‌تیشی ممکن.
افغانستان‌نینگ بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌ده‌گی دایمي نماینده‌لیگی سرپرستی نصیر احمد فایق مولانا پیامی‌نینگ عموم‌انساني خصوصیتیگه همده انساننی آزاد اېتیشده بیلیم و معرفت‌نینگ رۉلیگه اورغو بېردی.
او مولانا میراثی بیرار جیغرافیه حدود، ملت، تیل یاکه مدنیت بیلن چېکلنمسلیگینی، بلکه «برچه انسانلر اوچون ساوغه» اېکنینی ایتدی.
فایق‌نینگ ایتیشیچه، مولانا «بیلیم»نی انسان یۉلینی یاریتووچی کوچ صفتیده کۉره‌دی و او انساننی جهالت و ظلمتدن انگلش همده آزادلیک سری یېته‌کلشی ممکن.
افغانستان‌نینگ مشهور خواننده‌سی فرهاد دریا مولانانینگ نظمي اثرلریده‌گی موسیقه‌‌نینگ اۉرنیگه توخته‌لیب، «اونینگ شعریت توزیلیشیده موسیقه موجود بۉلیب، سۉز، آهنگ و معنا بیر-بیری بیلن چنبرچس باغلنگن»، دېدی.
دریا، شونینگدېک، مولانانینگ چېکلاوچی قالبلر و چېگره‌لردن آزاد بۉلیشگه اینتیلگنینی تأکیدلب، او انسانلر اۉرته‌سیده مصافه پیدا قیله‌دیگن و «مېن» بیلن «باشقه»نی بیر-بیریگه قره‌مه-قرشی قۉیه‌دیگن چېگره‌لرنی بوزیشینی ایتدی.
مولانا تفکریده تینچلیک
امریکاده یشاوچی اېرانلیک عالِم دوکتور محمد فغفوري مولانا پیامینی ینه‌ده چوقورراق انگلش ضرورلیگینی تأکیدلب، اونینگ تینچلیک حقیده‌گی قره‌شلرینی توشونیش اوچون فقط مشهور سۉزلر و ایقتیباسلرگه ته‌یه‌نیب بۉلمسلیگینی، بلکه اونینگ فکرلش طرزی و تفکری‌نینگ چوقور قتلملریگه اعتبار قره‌تیش کېره‌کلیگینی ایتدی.
اونینگ نطقیده‌گی اساسي موضوعلردن بیری «فرقلیلیک» بۉلدی.
فغفوري فکریچه، فرقلیلیک دنیا و انسان حیاتی‌نینگ بیر قِسمیدیر. تورلی اعتقاد، قره‌ش و تجربه‌گه اېگه انسانلر نینگ موجودلیگی اۉز-اۉزیدن ماجرا کېلتیریب چیقرمه‌یدی. معما انسان باشقه نینگ فرقلیلیگینی توشونه آلمه‌ی، اونی عداوتگه ایلنتیرگنیده باشلنه‌دی.
او مولانا تفکریده تینچلیککه اېریشیش یۉلی فرقلرنی یۉق قیلیش یاکه انسانلرنی بیر خیل قیلیش اېمس، بلکه «فرقلرنی توشونیش و قبول قیلیش» اېکنینی ایتدی.
فغفوري قۉشیمچه قیلیب، بو قره‌ش تینچلیک توشونچه‌سینی «کېلیشماوچیلیک‌نینگ یۉقلیگی» توشونچه‌سیدن اجره‌تیشینی تأکیدله‌دی: «انسانلر تورلیچه فکرلشلری و تورلیچه بۉلیب قالیشلری ممکن، اما شو بیلن بیرگه بیرگه یشش قابلیتیگه هم اېگه بۉلیشلری ممکن.»
تدقیقاتچی، مولانا شناس و امریکاده‌گی بیلیم یورت پروفیسوری دوکتور سید حسن اخلاق مولونانی یوزه‌کی و فقط رومانتیک طرزده تلقین قیلیشدن واز کېچیش، اونینگ اثرلریده‌گی چوقورراق فکري و معنوي اساسلرنی اۉرگنیش ضرورلیگینی تأکیدله‌دی.
اخلاق «اۉزینی انگلش، اۉزینی قبول قیلیش و خیلمه-خیللیکنی قبول قیلیش» مسأله‌لریگه اورغو بېریب، انسان‌نینگ باشقه‌لر بیلن مناسبتی اونینگ اۉزینی قنده‌ی انگلشیدن اجره‌لمسلیگینی ایتدی. اونینگ فکریچه، اۉزینی چوقورراق انگله‌گن انسان دنیا و باشقه آدملر بیلن باشقه‌چه مناسبت اۉرنه‌ته آله‌دی.
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، مولانا تفکریگه کۉره، باشقه‌نی قبول قیلیش شونچه‌که «باشقه‌چه بۉلگن انساننی طاقت بیلن قبول قیلیش» اېمس، بلکه انساني خیلمه-خیللیکنی تن آلیش و عیناً شو فرقلر آره‌سیده بیرگه یشش امکانیتینی تاپیشدیر.
اخلاق، شونینگدېک، مولانانینگ بارلیققه بۉلگن معنوي قره‌شلریگه توخته‌لیب، بو قره‌شده انسان‌نینگ باشقه‌لر و دنیا بیلن مناسبتی منفعت و قره‌مه-قرشیلیک درجه‌سیدن یوقاریگه کۉتریلیشینی ایتدی.
انجمن دایره‌سیده «هنرسالار» جماعه‌سی تامانیدن رسّاملیک و خطاطلیک کبی صنعت اثرلری کۉرگزمه‌سی هم تشکیل اېتیلدی. شونینگدېک، مولانا شعرلری‌نینگ اجراسی و موسیقي چیقیشلر هم دستوردن ا‌ۉرین آلدی.
