بایدن در بیانیهای تلویزیونی با اعلام اخبار مربوط به عملیات تخلیه، آخرین رایگیری مجلس نمایندگان در زمینه طرح ۳.۵ تریلیون دالری ایجاد شغل، هزینههای اجتماعی، مرخصی خانوادگی و طرح مراقبتهای صحی را ستود و از آن سخن گفت.
بایدن گفت: «ما به سرمایهگذاری واقعی برای مردم امریکا یک گام نزدیکتر شدیم، اقتصاد خود را در مسیر رشد بلندمدت قرار میدهیم و امریکایی را میسازیم که بر بقیه جهان برتری داشته باشد.»
این شروع نگرانکنندهای برای سخنرانی درباره روندی از ابتدا آشفته برای پایان دادن به جنگی بود که زمانی نمونهای از ملتسازی در خارج از کشور به جای داخل بود؛ فرایندی که احتمالا تراژدیهای انسانی بیشماری برجای بگذارد.
اما بایدن بهوضوح اعلام کرد که با وجود خروج که در پی آن احتمالا هزاران افغان واجد شرایط برای ورود به ایالات متحده، و برخی از امریکاییها، تحت حاکمیت وحشیانه طالبان به دام خواهند افتاد، او معتقد است که اولویتهای امریکاییها و چشماندازهای سیاسی خودش در نهایت جای دیگری است.
این امر باعث برانگیختهشدن خشم و ناراحتی مخالفان سیاسی، کهنهسربازان، مأموران اطلاعاتی و سایرین خواهد شد که معتقدند امریکا تعهد خود نسبت به بسیاری از مترجمان افغان و دیگر کسانی که جان امریکاییها را در جنگ ۲۰ ساله نجات دادهاند، زیر پا خواهد گذاشت.
اما این رویکرد مطابق با محاسبات بایدن در مورد منافع ملی ایالات متحده است. محاسباتی که سیاست خارجی و خوانش او از روحیه ملی در بحبوحهی شیوع پاندمی، رکود اقتصادی طولانیمدت و دو دهه اقدامات نادرست ایالات متحده در جهان را تأیید میکند.
و این ارتباط تنگاتنگی با یک اصل اساسی دیگر دارد: اینکه او پسران و دختران امریکایی را به افغانستان یا هرجای دیگر نمیفرستد تا در عملیاتی که به اعتقاد او بیهوده است و تأثیر مستقیمی بر امنیت ایالات متحده ندارد، بمیرند.
رییسجمهور هفتهای پرتنش را پشت سر میگذارد و منتظر است تا ببیند آیا استراتژی وی موثر خواهد بود یا نه، و احتمالا به او این امکان را میدهد که از آسیبهای بلندمدت سیاسی در داخل کشور در امان بماند؛ آسیبهایی از بسیاری جهات در خارج از کشور بهعنوان یک معضل بزرگ شناخته شده است. هرگونه تلفات جنگی ایالات متحده یا حملات تروریستی جدی در میدانهوایی کابل، یک بحران سیاست خارجی را به یک گردباد سیاسی داخلی تمامعیار تبدیل میکند.
با در نظر گرفتن این موضوع، تعجبآور نیست که او بیصبرانه قصد خروج دارد.
عدم وجود اهرم فشار قوی، تهدیدهای تروریستی و الزامات سیاسی دست بایدن را میبندد
از آنجا که نیروهای امریکایی عملا در محیط امنیتی خصمانهای گروگان گرفته شدهاند، کاملا بعید است که بایدن با درخواست متحدان خود مانند بریتانیا و فرانسه برای تمدید عملیات فراتر از موعد مقرر خود و طالبان در ۳۱ آگست موافقت کند.
محدودیتهای سیاسی را که او بر خود تحمیل کرده را بر اهرم غافلگیرکننده طالبان بیفزایید؛ بایدن واقعا گزینه دیگری نداشت.
بهرغم درخواست برای تمدید کوتاهمدت مهلت خروج، ماندن بیشتر بایدن را وادار میکند با رویارویی علنی با طالبان، نیروهای ایالات متحده را درگیر خطری واقعی کند. برای بردن تمام افغانستانیهای دارای ویزای امریکا، بایدن باید نیروهای بیشتری برای حفاظت از میدانهوایی و حتا بازپسگیری کابل اعزام کند. در واقع او مجبور خواهد شد بعد از ۳۱ آگست، جان امریکاییها را برای نجات جان افغانستانیها به خطر بیندازد.
قرار نبود این کار را بکند. و معلوم نیست که مردم در صورت انجام این کار از او حمایت کنند یا نه.
بایدن در توضیح اینکه چرا به تاریخ خود پایبند بوده، بر تهدید تروریستی شدید و فزاینده برای ایالات متحده و نیروهای متحد تأكید كرد.
بایدن گفت: «هر روز که در آن منطقه هستیم، روز دیگری آغاز شده که میدانیم داعش به دنبال هدف قرار دادن میدانهوایی و حمله به نیروهای امریکایی و متحدانش و غیرنظامیان بیگناه است.»
سرپیچی از خواست طالبان پس از ۳۱ آگست تنها میتواند خطر را تشدید کند، به ویژه پس از آنکه ظاهرا ویلیام برنز، رییس سیا در مذاکرات محرمانه با رهبری طالبان نتوانست ضمانتی برای صبور بودن این گروه در برابر عملیات خروج ایالات متحده به دست آورد.
و به گفته روبرت بائر، افسر پرونده سابق سیا و تحلیلگر اطلاعات سیانان، تمام برگهای برنده در دست طالبان است.
بائر گفت: «در نتیجه، طالبان حمله میکنند. و هیچ کاری از ما ساخته نیست. اگر آنها میگویند ما باید تا ۳۱ آگست بیرون شویم، این همان کاری است که باید انجام دهیم، مگر اینکه بخواهیم دوباره به افغانستان حمله کنیم، که فکر نمیکنم چنین اتفاقی رخ دهد.»
پناهندگان پشت سر گذاشته خواهند شد
اکنون که طالبان میگوید که به شهروندان افغان اجازه خروج از کشور را نمیدهد، بایدن نمیتواند انتقال پناهندگان واجد شرایط و دارندگان ویزا را به ثمر برساند، مگر آنکه به سربازان امریکایی دستور جنگ دهد، اقدامی که او از انجام آن بیزار است.
بایدن با تصمیم خود برای پایان دادن به تخلیه هوایی تا ۳۱ آگوست زیر عنوان یک «انتخاب»، این حقیقت تحقیرآمیز را پنهان میکند که او یک رییسجمهور امریکایی است که عملا طالبان به او دیکته میکنند که چه کند؛ طالبانی که نیروهایشان بسیار سطح پایینتر از کسانی است که او فرماندهی میکند، اما از موقعیت استراتژیک برتری برخوردار است.
در طول این بحران، قویا تصور میشد که خشم امنیت ملی، جوامع سیاسی و روزنامهنگاری واشنگتن نسبت به رییسجمهور به خاطر سرنوشت افغانانی که با خطر احتمالی از سوی طالبان روبهرو شدهاند، چندان در میان مردم رسوخ نکرده باشد.
به همین دلیل است که بایدن، همانطور که در طول این درام گفته بود، دوباره تاکید کرد به جنگی پایان میدهد که به گفته وی بسیار طول کشیده و جان بسیاری از امریکاییها را پس از تحقق هدف سرکوب القاعده، گرفته است.
انتقال هوایی شتابزده، با استفاده از تعداد زیادی هواپیمای ترابری ایالات متحده و متحدانش، به احتمال زیاد بهعنوان یکی از سرسامآورترین و سریعترین عملیات تدارکات و خروج از میدان جنگ خارجی در تاریخ به پایان میرسد. این عملیات مسلما هزاران افغان را نجات میدهد و موفقیت در آن تا حدی فشارهای سیاسی را که بایدن به دلیل اشتباهات تیمش موجب آن شده، کاهش میدهد.
اما این مسأله هم هست که از یک طرف، با پایان یافتن عملیات در چند روز آینده نیروهای نظامی نیز میتوانند با امنیت خارج شوند، و از طرف دیگر، به احتمال زیاد ایالات متحده وعده حمایت از کسانی را که طی ۲۰ سال در این کشور از [ایالات متحده] پشتبیانی کرده بودند را نقض میکند.
کاخ سفید میگوید بایدن به تاریخ ۳۱ آگست پایبند میماند، زیرا «ما برای به ثمر رساندن ماموریتمان همچنان مسیر خود را ادامه میدهیم». اما اگر مأموریت او خروج همه متقاضیان ویزای مهاجرت ویژه به همراه خانوادههایشان باشد، شواهد زیادی خلاف آن را ثابت میکند. بسیاری از کهنهسربازان امریکایی، قانونگذاران، گروههای موقت و دیگران هنوز هم برای نجات رفقای سابق خود دیوانهوار کار میکنند.
گزارشهای متعددی وجود دارد که از رسیدن افغانها به میدانهوایی جلوگیری میشود. جنیفر هانسلر از سیانان به نقل از یک دیپلمات آشنا به اوضاع در کابل گفت که «بین واقعیت و سیاست» ارتباطی وجود دارد. این دیپلمات افزود که دهها هزار نفر به دلیل مهلت ۳۱ آگست پشت سر میمانند.
شامگاه دوشنبه، پس از یک جلسه محرمانه با مقامات اطلاعاتی، نماینده آدام شیف از کالیفرنیا، متحد دموکرات کاخ سفید، ادعاهای دولت را زیر سوال برد.
شیف به سیانان گفت: «من فکر میکنم این کار با توجه به تعداد امریکاییها، افراد تحت طرح اسآیوی، افراد عضو مطبوعات افغانستان، رهبران جامعه مدنی و رهبران زن بسیار بعید است. برای من سخت است تصور کنم که همه اینها از حالا تا پایان ماه خارج شوند.»
نماینده جمهوریخواه در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان، نماینده مایکل مک کال از تگزاس، در جریان مصاحبهای به بایدن حمله کرد و هشدار داد افرادی که برای ایالات متحده کار میکردند خواهند مرد.
مک کائول گفت: «وقتی آن در بسته شود، من همچنان بر گفتههای خود پابرجا میمانم: دستان او به خون آغشته خواهد بود. آنها پس خروج ما کشته خواهند شد.»
بایدن ممکن است چندان تحت تأثیر حملات جمهوریخواهان، حتا حمله مک کول قرار نگیرد، که با توجه به شواهد، انتقاد منصفانهای محسوب میشود، اما واکنشهای شدید علیه او، علاوه بر اظهارات ریاکارانه دونالد ترمپ، رییسجمهور سابق که جانشین خود را با مذاکره برای خروج پیش از موعد، در موقعیت دشواری قرار داد، مطمئنا در صورت کشته یا مجروحشدن سربازان امریکایی قبل یا بعد از ۳۱ آگست بازتاب بیشتری خواهد داشت.
با نزدیکشدن به خروج نهایی، بایدن شاید بتواند راهی برای خروج از خطرناکترین بحرانی که تاکنون در دوره ریاستجمهوری خود بهوجود آورده، طرح کند؛ بحرانی که سؤالاتی در مورد قضاوت و تدبیر استراتژیک دولت وی ایجاد کرده است.
اما در آن صورت، باز هم تاریخ لکهی ننگی بر میراث او ثبت میکند که با تشویق جناحی روزنامهنگاران لیبرال که به رسانههای ملی بهدلیل پوشش آشوب در کابل انتقاد کردند، پاک نمیشود.
با وجود اینکه بسیاری از افغانها در اسکان مجدد خود در ایالات متحده و کشورهای ثالث موفق خواهند بود، چند هفته اخیر تمثالی خواهد بود از بیارزشی زندگی مردم معمولی در مقابل نیروهایی با ژئوپولیتیک قویتر و این امر واقعیتِ کریه جنگ را برملا میکند. برای کسانی که پشت سر میمانند، عقبنشینی ایالات متحده انعکاس وعدههایی است که یک رییسجمهور در گرماگرم جنگ داده و نتوانسته یا نخواسته به آن پایبند بماند.
