توماس نیکلاسون، نماینده ویژه اتحادیه اروپا در امور افغانستان که در دهلی به سر میبرد، از پیشنهاد دولت هند برای ارسال کمکهای بشردوستانه ۵۰ هزار تُن گندم به افغانستان استقبال کرده است.
پیشنهاد حمایت هند در شرایطی است که شروع زمستان در افغانستان وضعیت را در این کشور جنگزده برای بسیاری از ساکنان بدتر میکند.
نیکلاسون در گفتوگو با سیدانت سیبال، خبرنگار دیپلماتیک روزنامه wion گفته است: «در مورد افغانستان میان هند و اتحادیه اروپا «همپوشانی بسیار قوی یا تحلیل بسیار مشابهی از وضعیت» وجود دارد و هر دو «به دنبال این هستیم که ببینیم آیا زمینههای مشخصی هست که بتوانیم کار کنیم یا خیر». در دهلی، فرستاده ویژه اتحادیه اروپا با هارش شرینگلا، وزیر امورخارجه هند و جیاس پای جیپی سینگ، دیدار کرد.
نیکلاسون از دوحه به دهلی آمده و در دوحه با هیأت طالبان به رهبری امیرخان متقی وزیر خارجه آن کشور گفتوگو کرده است. یکی از موضوعات کلیدی که اتحادیه اروپا در این نشست مطرح کرد، حقوق بشر، حقوق زنان، عدم همه شمولی دولت تحت رهبری طالبان و غیره بود.
وی در پاسخ به این سوال که آیا اتحادیه اروپا قصد دارد این رژیم را به رسمیت بشناسد، گفت: «ما در به رسمیت شناختن عجله نمیکنیم، ما رژیم طالبان، دولت موقت را به رسمیت نمیشناسیم. با این حال، ما نیاز داریم با آنها در تعامل باشیم.»
سیدانت سیبال: چه نوع گفتوگوهایی در دهلی با هارش شرینگلا، وزیر خارجه هند و جی اس پی جی پی سینگ داشتید؟
توماس نیکلاسون: ما روز چهارشنبه با وزیر امور خارجه و همچنین با وزیر مشترکی که در مورد افغانستان کار میکند و قبلا با او ملاقات داشتم، دیدار بسیار خوبی داشتیم. اساسا، هدف من از سفر این است که ذهن مقامات هندی را بکاوم، بهتر بفهمم آنها وضعیت را چگونه میبینند، در افغانستان چه چالشهایی را میبینند، چه راه حلیهایی میبینند، چگونه میتوانیم با هم کار کنیم و من خوشحالم که اساسا میبینیم میان برداشتهای ما از وضعیت موجود همپوشانی بسیار قوی یا تحلیل بسیار مشابهی وجود دارد و اکنون به دنبال این هستیم که ببینیم آیا زمینههای مشخصی وجود دارد که بتوانیم در آن کار کنیم.
سیدانت سیبال: این زمینههای مشخص که هند و اتحادیه اروپا میتوانند در مورد افغانستان کار کنند کدامند؟
توماس نیکلاسون: برای شروع، باید درک مشترکی از موقعیت موجود داشته باشیم. همچنین با توجه به انتظاراتی که از طالبان داریم، از جمله احترام به حقوق بشر، عدم تهدید دوباره افغانستان برای کشورهای دیگر، فراگیر بودن دولت و برخی مسائل دیگر، باید تلاش کنیم پیامهایی هماهنگ به دولت موقت منصوب شده توسط طالبان بفرستیم. و این چیزی است که ما میتوانیم روی آن کار کنیم، اما نه منحصرا بین اتحادیه اروپا و هند و من شاهد همگرایی بین شرکا در منطقه و فراتر از آن هستم. این همان چیزی است که ما میگوییم و این اقدام خوبی است.
سیدانت سیبال: در دوحه چه گفتوگوهایی با متقی وزیر خارجه طالبان داشتید و آیا قصد دارید دولت طالبان در کابل را به رسمیت بشناسید؟
توماس نیکلاسون: من با سئوال دوم شروع میکنم زیرا این سادهترین و کوتاهترین سئوال است. پاسخ منفی است، ما برای به رسمیت شناختن عجله نداریم، ما رژیم طالبان، دولت موقت را به رسمیت نشناختهایم. با این حال، ما نیاز به تعامل با آنها داریم و گفتوگوی آخر هفتهی ما در دوحه با سرپرست وزارت امور خارجه طالبان و هیئتی که از کابل آمده بود در همان زمینههایی بود که ذکر کردم. ما در مورد فراگیر بودن دولت، حقوق بشر، مبارزه با تروریسم، دسترسی به کمکهای بشردوستانه و مسیر امن صحبت کردیم که به معنای امکان خروج ایمن افغانهای در معرض تهدید، افرادی که باید از کشور خارج شوند، است.
سیدانت سیبال: اما به نظر شما آیا طالبان در مورد این مسائل مانند حقوق بشر، آموزش زنان جدی هستند؟
توماس نیکلاسون: ما در مورد موضوع دولت فراگیر بحث کردهایم و من به صراحت حرفهایم را بیان کردم، شما کاملا درست میگویید که هیچ زنی در سطح رهبری وجود ندارد، و ما در این مورد صحبت کردیم. در مورد فراگیری، جنبههای دیگری نیز هست، مانند قومیت، اگر میخواهند دولت توسط مردم خودشان به رسمیت شناخته شود، باید غیر طالبان و غیر پشتونها نقش قویتری داشته باشند. صحبتهای زیادی درباره به رسمیت شناختن بینالمللی وجود دارد، اما اینکه از سوی مردم خود به رسمیت شناخته شوند به همان اندازه مهم است یا به گفتهی برخی حتا مهمتر است. وقتی صحبت از حق زنان میشود، راه درازی در پیش است. ما در مورد آموزش صحبت کردیم و تعهد صریح و اعلام صریح وجود داشت که سیاست دولت موقت مبنی بر به مکتب رفتن زنان و دختران است. اما بدیهی است که این اتفاق نیفتاده است و ما باید ببینیم چه میشود، ما باید آنها را تحت فشار قرار دهیم و نظارت کنیم و اطمینان حاصل کنیم که دختران به آموزش دسترسی دارند. ما حتا میتوانیم کمک هزینهها را پرداخت یا از پرداخت آن حمایت کنیم تا معلمان تشویق به ارائهی آموزش شوند، اما این تنها در صورتی امکانپذیر است که دختران به تحصیل دسترسی داشته باشند.
سیدانت سیبال: هند مشتاق ارسال کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان است، اما موانعی وجود دارد.
توماس نیکلاسون: کمکهای بشردوستانه به افغانستان کاملا حیاتی است. اتحادیه اروپا وعده کمکهای بشردوستانه خود را از ۶۰ میلیون یورو به ۳۰۰ میلیون یورو افزایش داده است. کشورهای عضو ما ۴۰۰ میلیون یورو دیگر را متعهد شدهاند و ما از کمکهای دیگر کشورها قدردانی میکنیم و همچنین از پیشنهاد هند برای ارسال ۵۰ هزار تن گندم به افغانستان قدردانی میکنیم. در گفتوگوی ما اشارههایی شد که گفتوگوهایی برای حل مشکل هند و پاکستان در جریان است. من نمیدانم که این گفتوگوها چگونه پیش میرود، از جزئیات خاصی اطلاع ندارم، اما بدیهی است که به خاطر مردم افغانستان، ما بسیار امیدواریم که بتوان به سرعت راه حلی پیدا کرد.
سیدانت سیبال: پاکستان بر طالبان نفوذ دارد. وقتی صحبت از عمل کردن طالبان به تعهداتشان میشود، نقش دولت اسلام آباد را چگونه میبینید. به نظر شما بر طالبان نقش منفی دارد یا نقش مثبت خاصی دارد؟
توماس نیکلاسون: فکر نمیکنم تلاش برای گنجاندن کشورها در هر یک از این دستهها سازنده باشد. روابط افغانستان و پاکستان پیچیده و طولانی است و میتوان در مورد تاریخ و چگونگی آسیبهای کشورها صحبت کرد. پاکستان بهای سنگینی پرداخت کرده است. برای من کاملا واضح است که بسیاری از صداهای هندی نقش پاکستان را منفی میدانند، اما ما عناصر مثبتی را دیدهایم. از نظر اینکه این کشور چه تاثیری داشته،آنها سخاوتمندانه برای چندین دهه میزبان تعداد زیادی از پناهندگان افغانستانی با هزینهی بسیار بالا بودهاند. آنها اکنون نقش سازندهای در کمک به مردم افغانستان و شهروندان خارجی برای خروج از کشور ایفا کردهاند. بنابراین، من نمیخواهم تلاشی برای ترسیم ارزشی مشخص داشته باشم یا این کار را مفید نمیدانم. ما سعی میکنیم با کشورهایی از جمله هند و پاکستان کار کنیم و میببینیم که پیامها و نوعیت پیامهایی که باید برای طالبان ارسال کنیم بسیار مشابه است و همه ما باید از حرف به سمت عمل حرکت کنیم. بنابراین به جای تعیین اینکه شرایط چیست، چه کسی نقش منفی یا مثبت را ایفا میکند، باید به این فکر کنیم که چگونه هر یک میتواند به خاطر مردم و برای صلح و ثبات مفید باشد.
سیدانت سیبال: فکر میکنید بزرگترین چالش چیست، البته یکی از آنها کمکهای بشردوستانه است، و اتحادیه اروپا چه کاری میتواند در این مورد انجام دهد؟
توماس نیکلاسون: خیلی زود زمستان در افغانستان شروع میشود و چالشهای بشردوستانه در اولویت قرار دارد. ما در حال حاضر افرادی در کابل داریم، ما کارکنان بینالمللی بشردوست داریم که شبانه روز کار میکنند تا مطمئن شویم که وعدههای ۳۰۰ میلیون یورویی ما به دوا، غذا، پتو و لوازم حیاتی برای مردم تبدیل میشود. ما از طریق سازمانهای بینالمللی، از جمله سازمان ملل و سازمانهای غیردولتی کار میکنیم تا مطمئن شویم که این اتفاق میافتد و در حال وقوع است. ما شاهد پیشرفت سریع هستیم و چالشهای قابل توجهی در ورود منابع به کشور وجود دارد، نه فقط گندم هند، بلکه مشکل نقدینگی، اما پیام اصلی من این است که ما هرگز کمکهای بشردوستانه در افغانستان را متوقف نکردیم، ما بیش از ۲۰ سال با افغانستان کار کردهایم. و به هر کاری که میتوانیم برای کمک به مردم افغانستان ادامه میدهیم، زیرا تعهد ما نسبت به این هدف همچنان به قوت خود باقی است.
سیدانت سیبال: آیا تصمیمی مبنی بر گشودن نمایندگی از سوی تمام کشورهای اتحادیه اروپا در کابل دارید؟
توماس نیکلاسون: هیچ برنامهای برای گشودن نمایندگی به شمولیت تمام کشورهای اروپایی در کابل وجود ندارد. ما حضور بسیار چشمگیری داشتیم. ما سالانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون یورو کمکهای توسعهای ارائه میدادیم. این اتفاق نمیافتد؛ ممکن نیست. آنچه ما در نظر داریم این است که اگر بتوانیم تعداد بسیار کمی از همکاران را داشته باشیم، نه سفیر، نه رییس هیئت، بلکه فقط افراد کمی داشته باشیم که در مورد کمکهای بشردوستانه فعالیت کنند و دوما در مورد خروج امن افغانهایی که ما به آنها تعهد داریم و در برابرشان مسئولیتی بزرگ داریم کمک کنند. این بستگی دارد، اینکه ما بتوانیم این کار را انجام دهیم و چه زمانی بتوانیم آن را انجام دهیم، بستگی دارد به وضعیت امنیتی، چگونگی تکامل آن و به مکانیسمی که بتوانیم برای تضمین امنیت کارکنان خود ایجاد کنیم، که برای ما اولویت مطلق است. اما به شرطی که بتوانیم این مسائل را حل کنیم، این اتفاق میتواند دیر یا زود رخ دهد.
