مجلس نمایندگان از حکومت خواسته است، قبل از این که شرکتهای خارجی کشور را ترک کنند، مالیهی آنها را تصفیه حساب نماید. برخی شرکتهای خارجی به عدم پرداخت مالیات شان متهماند. کمیسیون اقتصادی مجلس نمایندگان گزارشی را بیرون داده است که براساس آن شماری از شرکتهای بزرگ خارجی که با ناتو و نیروهای امریکایی در بخشهای اکمالاتی همکاری دارند، میلیونها دالر از بابت عدم پرداخت مالیه، به حکومت خساره رساندهاند.
مقامهای حکومت گفتهاند، با وجودی که با خروج قطعات رزمی نیروهای بینالمللی از افغانستان، کار شماری از شرکتهای خارجی نیز به پایان میرسد، اما این شرکتها مکلفاند که قبل از ترک افغانستان، تصفیه حساب کنند. یکی از این شرکتها که در افغانستان مواد غذایی و سوخت برای ناتو میرساند، شرکت «سوپریم گروپ» است. به قول کمیسیون ترانسپورت مجلس نمایندگان، شرکت «سوپریم گروپ» تقریباً 150 میلیون افغانی پول مالیاتش را به حکومت تحویل نداده است.
دکتر عبیدالله کلیمزی، رییس کمیسیون ترانسپورت مجلس نمایندگان به خبرنگاران گفت که تا حال چندینبار برای رییس شرکت «سوپریم گروپ» و دیگر شرکتهای قرضدار به صورت کتبی این موضع را مطرح کردهاند، اما تا حال نتیجهای به دست نیامده است.
حکومت فعلاً برای برآورده شدن نیازمندیهای اقتصادیاش، روند جمعآوری مالیات را آغاز کرده است. برای شناخت مالیه دهندگان بزرگ، مقدار مالیه و چگونی پرداخت آن، گروههایی تعیین گردیدهاند تا در مورد این مالیه پردازان تحقیق کنند، مقدار مالیه را مشخص نمایند و بعداً به وزارت مالیه گزارش دهند.
چرا حکومت نمیتواند از شرکتهای خارجی مالیه بگیرد؟
مردم از حکومت شکایت دارند که تنها خانوادههای فقیر را مجبور به پرداخت مالیه میکند و در برابر مالیه پردازان بزرگ عاجز میماند. جان محمد، یکی از شهروندان کابل میگوید: «از مأمورین و خانوادههای فقیر مالیه سر وقت جمعآوری میشود. چرا حکومت نمیتواند از شرکتهای بزرگ مالیه بگیرد. این شرکتها حتا باید جریمه هم شوند».
براساس قوانین مالیات بر عایدات کشور، تاجران و سرمایهگذاران اگر به موقع پول مالیات خود را نپردازند، با گذشت هر روز 500 افغانی جریمه میشوند. گفته میشود که این کار نیز یکی از دلایلی است که بسیاری از شرکتها میلیونها افغانی قرضدار حکومت گردیدهاند.
اما سوال این است که چرا حکومت موفق نگردیده است از شرکتهایی که با ناتو یا نیروهای امریکایی همکاری دارند، مالیه جمعآوری کند. زلمی زابلی، رییس کمیسیون شکایتهای مجلس سنا به این نظر است که شرکتهای بزرگی چون «سوپریم گروپ»، که با امریکاییها همکاری دارند، به شکل مافیایی فعالیت دارند و به خواستههای حکومت اهمیت نمیدهد. او اضافه میکند: «شرکت «سوپریم گروپ» یک شرکت مافیایی است. این شرکت نه تکس میدانها را داده است و نه هم مالیه میپردازد. 47 فروند طیارهای که از تاجکستان آورده شدهاند، راجستر نگردیدهاند و براساس قوانین افغانستان هم پرواز داده نمیشوند».
ساختارهای جدید برای جلوگیری از فرار مالیات
وزارت ترانسپورت و هوانوردی نیز تأیید کرده است که قبلاً شماری از شرکتهای خارجی با وارد کردن فشار بالای حکومت، تلاش کردهاند که راه را برای خودشان هموار سازند، اما فعلاً بعد از مناقشهی زیاد، این فشارها کاهش یافتهاند. در این میان وزارت مالیه پذیرفته است که شماری از شرکتهای خارجی، در جریان سالهای گذشته از پرداخت مالیه فرار کردهاند. اما این وزارت با ایجاد یک نوع ساختار مالیاتی، موفق گردیده است جلو این خودسریها را بگیرد.
نجیب منلی، مشاور وزارت مالیه روز سهشنبه در یک صحبت تیلفونی به دویچه وله گفت که شماری از شرکتها به دادستانی نیز معرفی گردیدهاند. او افزود که تلاش میشود مالیات پرداخت ناشدهی شرکتهایی که کارشان تا سال 2014 میلادی در کشور به پایان میرسد، گرفته شود. «دویچه وله»
