بین ما باشد

کشته شدن «ستایش»، دختر خردسالی از افغانستان، در ورامین تهران. چند روزی است این خبر دردناک سوژه‌ی رسانه‌ها و مخصوصاً فیس‌بوک است. رشته‌ی مشترک اکثر این گفت‌و‌گوها این است که ایرانی‌ها، و نه فقط قاتل ستایش، برای جان شهروندان افغانستان ارزشی قایل نیستند و این از نگرش بیگانه‌هراسانه، ضد افغان و راسیستی ایرانی‌ها مایه می‌گیرد.
فرض کنید این سخن درست باشد که همه‌ی ایرانی‌ها بدون استثنا بیگانه‌ستیزاند و به‌ویژه در برابر شهروندان افغانستان کینه و نفرتی فوق‌العاده‌ی نشان می‌دهند؛ این واقعیت، اگر چنین واقعیتی وجود داشته باشد، آن‌چه را در بین ما و در کشور خود ما جاری است پنهان نمی‌کند. در افغانستان، تقریباً هر روز ستمی در حد ستمی که بر ستایش خردسال رفت، دختران و زنان افغان را به کام فاجعه می‌فرستد. هر روز در گوشه‌یی از کشور دختری با دردناک‌ترین شیوه‌ها از حق بنیادین حیات و اساسی‌ترین و ساده‌ترین آزادی‌ها محروم می‌شود. آن‌وقت ما کجاییم؟ چرا قتل ستایش افغان در تهران خون ما را به جوش می‌آورد، اما نابود شدن هزاران ستایش دیگر در میان خود ما رگ غیرت ما را شور نمی‌دهد؟ علت‌اش روشن است: همان بیگانه‌ستیزی‌یی را که به مردم ایران نسبت می‌دهیم، خودمان صد برابر داریم. به‌همین خاطر، در پس ِ ذهن‌مان، در جایی از روان جمعی‌مان، حکم نهانی هست که می‌گوید: اگر زنان به دست طایفه و قبیله و خانواده‌ی خودمان نابود شوند، مسأله‌یی نیست؛ چرا که چنین چیزی یک امر داخلی و مربوط به تعاملات خصوصی میان قبیله و طایفه و خانواده است. فقط وقتی بیگانه‌گان پا را از گلیم خود درازتر می‌کنند و «حق ِ کشتنِ» اعطاشده به ما را زیر پا می‌کنند و در آن‌چه باید در انحصار خودمان بماند دست می‌برند، اعصاب ما خراب می‌شود. ما با زبان حال‌وقال پیوسته اعلام می‌کنیم: کشته شدن یک دختر، یا برباد رفتن عزت و آزادی‌اش، در میان «خود ِ ما» چیزی است و کشته شدن یک دختر، یا بر باد رفتن عزت و آزادی‌اش، به‌دست بیگانه‌گان چیزی دیگر. اولی مجاز و مشروع و قابل چشم‌پوشی است و دومی مستوجب خشم و ملامت و توبیخ. این واقعیت «بین ِ ما باشد.»