- حمیده میرزاد
اشاره: انجمن صلصال برای دومینبار جشنوارهی شعر صلصال را در شهر اوپسالای سویدن برگزار کرد. این جشنواره برای اولینبار پارسال راهاندازی شد و قرار است هرساله با حضور شاعران مهاجر برگزار شود. این یادداشت را خانم حمیده میرزاد، از شاعران دعوتشدهی این جشنواره برای روزنامه اطلاعات روز فرستاده است.
نوستالژی در فرهنگ آکسفورد به معنای احساس رنج و حسرت یا شادی سکرآور نسبت به چیزی است که گذشته و از دست رفته است و با مرور این خاطرهی از دسترفته، حس غم یا شادی در فرد زنده میشود. قبلا این واژه در روانشناسی کاربرد داشت و عنوان یک بیماری روحی بود که سربازانِ دور از خانه دچارش میشدند. بعدها این واژه به حوزهی هنر و ادبیات هم راه پیدا کرد. انجمن صلصال هرساله حس نوستالژی شبهای شعر کابل و دورهمیهای عارفانه را در ذهن تعدادی از شاعران و دوستداران ادبیات زنده میکند. جشنوارهی شعر صلصال امسال با شکوهتر از سال گذشته در شهر اوپسالای سویدن برگزار شد.
در این جشنواره 22 تن از شاعران مهاجر اهل افغانستان در اروپا و یک شاعر سویدنی دعوت شده بودند: بصیر آهنگ، محبوبه ابراهیمی، مریم احمدی، شهباز ایرج، عاصف حسینی، داود حکیمی، فریبا حیدری، مژگان ساغر، محمدشریف سعیدی، فرید سلطانی، فرنگیس سوگند، زهرا سوراسرافیل، سهراب سیرت، تانیا عاکفی، ضیا قاسمی، نیلوفر لنگر، حمیده میرزاد، عبدالله نایبی، عزیزالله نهفته، مختار وفایی، هارون یوسفی، داوود سرخوش و شاعر مهمان سویدنی Magnus Dahlerus (مگنوس دالهروس).
عکس: انجمن صلصال
این شاعران رنگینکمان قومیتهای مختلف افغانستان بودند. در انتخاب شاعران برابری جنسیتی بهخوبی رعایت شده بود و بانوان شاعر در جشنواره خوش درخشیدند. اهمیت این جشنواره از این جهت بیشتر میشود که همهساله تعدادی از پدیدآورندگان آثار فاخر ادبی و موسیقی جمع میشوند و آثار تازهیشان را برای مشتاقان ادبیات روز در یک فضای معنوی و صمیمی معرفی میکنند. علی رضایی دبیر انجمن صلصال میگوید: «ما شاعران خوشقریحه بسیار داریم و متاسفانه نمیتوانیم همزمان میزبان تمام این عزیزان باشیم. در انتخاب مهمانان ویژهی جشنواره دقت میکنیم و ضمن بررسی کارکردها و میزان توانایی شاعر، قومیت و برابری جنسیتی را نیز در نظر میگیریم. امیدواریم که در دورههای بعدی بتوانیم میزبان تعداد بیشتری از این عزیزان باشیم.»
جای خرسندی است که بیشتر شعرهایی که دکلمه شد، نسبتا قوی و قابل تأمل بودند و حس نوستالژی توأم با درد و غربت را در شنونده زنده میکرد. برای نمونه میتوان به شعر بیوطنی از سهراب سیرت اشاره کرد.
اشعار طنزگونهی هارون یوسفی آبی بود بر آتش. او بهصورت طنزگونه به معضلات اجتماعی میپردازد و صدای دکلمهاش با صدای قهقههی حاضرین در سالن ادغام میشد؛ زهرخندهایی که یادآور دردهای جامعهایست درگیر جنگ، خشونت، قومگرایی و چندقطبی. در جشنوارهی امسال بصیر آهنگ، شاعری که تا حالا چندین جایزهی ادبی در ایتالیا کسب کرده، به زبان ایتالیایی، بانو محبوبه ابراهیمی و مهمان سویدنی به زبان سویدی شعر خواندند.
سیدضیا قاسمی میگوید: «انجمن صلصال در نظر دارد که در سالهای آینده میزبان تعداد بیشتری از شاعرانی که به زبانی غیر زبان مادری خود میسرایند، نیز باشد.»
در پایان برنامه رنگهای زیبای شعر افغانستان گرد هم آمدند و عکس یادگاری گرفتند تا تفرقه و جنگ را به تمسخر گرفته باشند و با وجود تمام نابسامانیها اعلام همبستگی کنند.
عکس: انجمن صلصال
