هیچ چیز حتا در جریان یک همهگیری نمیتواند جلو هجوم تبلیغات روز ولنتاین را بگیرد. کادوها در آمدآمد این روز به شکل قلب در میآیند و غذاهای ولنتاینی با دستورپخت عاشقانه سرو میشوند. اما در اینروز وقتی پای ابراز علاقه به میان میآید، بسیاری عشاق به خوراکی اصلی ولنتاین رجوع میکنند، به شکلات.
رابطه بین شکلات و عشق یک رابطهی دیرینه است. کاکائو، مادهی اصلی شکلات برای اولینبار در «میسومریکا» ارزش اجتماعی پیدا کرد، جایی که از حدود ۲ هزار سال قبل، از این گیاه برای طعمدادن به غذا و تهیه نوشیدنی استفاده میشد. مایاها و آزتکها با کاکائو دادوستد میکردند. کاکائو در نذر و نذورات عنصر اصلی و در جوامع قدیم نماد باروری و عشق بود. نوشیدنیهای تهیهشده از کاکائو و طعم دادهشده با ادویه، عسل یا گلهای معطر، در مراسمهای مهم مانند شب خواستگاری مابین خانوادهی خواستگار و عروس احتمالی ردو بدل و سرو میشد.
استعمارگران اروپایی ابتدا نسبت به کاکائو بدبین بودند، اما در نهایت شیفتهاش شدند و دانهی آنرا در برگشت به وطن بردند. ابتدا شکلات خوراکی درباریان و سرآمدان بود. اما خیلی زود میان مردم عادی نیز رواج یافت و بسیاری به قدرت انرژیبخش شکلات باور پیدا کردند؛ که با توجه به وجود «تئوبرومین» و «کافئین»، دو مادهی محرک ملایم در کاکائو، بیدلیل نیست.
با اینحال این ویکتوریاییها بودند که مشخصا شکلات را به عنوان خوراکی عاشقانه، به ویژه برای روز ولنتاین، رواج دادند. مردم حتا در قرون وسطی نیز در این روزها به یکدیگر چیزهای شیرین میفرستادند، مانند «چارلز»، دوک اورلئان که اولین شعر عاشقانه ولنتاینی را در سال ۱۴۱۵ درحالی که در برج لندن زندانی بود برای همسرش سرود («از عشق بیمار گشتهام/یار مهربان من»).
اما کسی که روز ولنتاین را شیرین ساخت، «ریچارد کادبری»، بنیانگذار شرکت شکلاتسازی مشهور بریتانیا بود. در سال ۱۸۶۱ این ایده به ذهن کادبری رسید که اجناس شرکتش را درون جعبههای ولنتاینی به شکل قلب برای فروش در آستانه ۱۴ فبروری آماده کند. دوشیزگانِ دلباخته مدتها بعد از خوردن شکلات میتوانستند جعبههای مانده را با یادگاریهای یار شان (و هدایای شیرینتر از شکلات) پر نگه دارند.
در امریکا رابطه بین شکلات و عشق با تولید شکلاتِ برند معروف «کیس» متعلق به «شرکت هرشیز» مستحکم شد. اینروزها وعدههای غذایی ولنتاینی بدون «شکلات فوندانت» (یک دسر پیشنهادی خوب که دستاوردی در پخت استادانه به شمار میرود) کامل به نظر نمیرسد. (تا فراموش نکردم بگویم که همهگیری یک وجه مثبت ولنتاینی دارد: اینکه اکثر ما امسال به طور قانونی از رفتن پر ریخت و پاش به یک رستوران پر از زوجهای دستوپا چلفتی در امان خواهیم ماند.)
عشق به شکلات اما… زن و مرد دارد
عشق به شکلات همیشه یک رابطهی عاشقانه برابر نیست. در امریکا در روز عشق هم زنان و هم مردان برای یکدیگر شکلات میخرند، اما در جاپان این آقایان هستند که از خانمها انتظار دارند شکلات موردعلاقهشان را بخرند. ریشههای این سنت (بازهم) به قنادها باز میگردد. در دهه ۱۹۵۰ شکلاتهای قلبی شکل به عنوان هدیهای مخصوص برای بیان «کوکوهاکو» (اعتراف به عشق از جانب زن در جاپان، که در آنزمان گستاخانه تلقی میشد. البته مردان یک ماه بعد در «روز سفید» این فرصت را مییافتند که حرکت خودشان را بزنند) به بازار عرضه و تبلیغ شد.
با اینوجود شکلات، به عنوان خوراکی عشق امکان دارد عشق عمیقتری را در خودش پنهان داشته باشد. به تبلیغات شکلات با دقت نگاه کنید. میبینید که بیشترینشان یک زن را نشان میدهد که به تنهایی از طعم خوش شکلاتش لذت میبرد. گویی شکلات جایگزینی برای سایر لذتهای زمینی است. چه کسی به یک مرد (یا رابطه جنسی) نیاز دارد وقتی شکلات به همان شیرینی شیرین باشد؟
جوزی دلاپ، دبیر بینالمللی اکونومیست است و برای دوماهانه ۱۸۴۳ در مورد غذا مینویسد.
