دفتر سیفالاسلام قذافی، پسر معمر قذافی، دیکتاتور سابق لیبیا، در بیانیهای تأیید کرده است که او در جریان «رویارویی مستقیم» با چهار مرد مسلح ناشناس که به خانهاش در شهر زنتان در غرب لیبیا حمله کرده بودند، کشته شده است.
دفتر دادستان کل لیبیا اعلام کرد که بازرسان و پزشکان قانونی جسد سیفالاسلام را معاینه کرده و تشخیص دادهاند که او براثر جراحات ناشی از گلوله جان باخته است. دادستانی گفته است که در تلاش برای شناسایی مظنونان است.
سیفالاسلام ۵۳ ساله، در زمان حکومت پدرش، در حالی که هیچ سمت رسمی نداشت، بهعنوان قدرتمندترین چهره در لیبیا، کشور نفتخیز شمال آفریقا، شناخته میشد.
سیفالاسلام سیاستها را شکل میداد و در مأموریتهای دیپلماتیک حساس و مهم میانجیگری میکرد.
او مذاکراتی را در مورد کنار گذاشتن سلاحهای کشتار جمعی لیبیا رهبری کرد و در مورد غرامت برای خانوادههای کشتهشدگان بمبگذاری پرواز ۱۰۳ پان امریکن بر فراز لاکربی اسکاتلند در سال ۱۹۸۸ مذاکره کرد.
او که مصمم بود لیبیا را از وضعیت منفور خود رها کند، با غرب وارد تعامل شد و خود را بهعنوان یک اصلاحطلب معرفی کرد و خواستار قانون اساسی و احترام به حقوق بشر شد.
او که در مدرسهی اقتصاد لندن تحصیل کرده و به زبان انگلیسی مسلط بود، زمانی توسط بسیاری از دولتها بهعنوان چهرهی قابل قبول دیده میشد.
اما هنگامی که شورشی علیه حکومت طولانی معمر قذافی در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، سیفالاسلام بلافاصله وفاداری به خانواده و قبیلهی خود را بر دوستیهای فراوان خود ترجیح داد و معمار سرکوب وحشیانهی شورشیانی شد که آنان را موش مینامید.
او در زمان شورش در مصاحبه با رویترز گفت: «ما اینجا در لیبیا میجنگیم، ما اینجا در لیبیا میمیریم.»
او هشدار داد که رودخانههای خون جاری خواهد شد و دولت تا آخرین مرد و زن و گلوله خواهد جنگید.
او در حالی که در یک برنامهی تلویزیونی انگشت خود را به سمت دوربین تکان میداد، گفت: «تمام لیبیا نابود خواهد شد. ما به ۴۰ سال زمان نیاز داریم تا در مورد نحوهی ادارهی کشور به توافق برسیم، زیرا امروز همه میخواهند رییسجمهور یا امیر باشند و همه میخواهند کشور را اداره کنند.»
سیفالاسلام در سال ۲۰۱۵ توسط دادگاهی در طرابلس به جرم جنایات جنگی به اعدام با جوخهی آتش محکوم شد.
او همچنین توسط دادگاه جنایی بینالمللی لاهه تحت تعقیب بود که حکم بازداشت او را به جرم «قتل و آزارواذیت» صادر کرد.
باید به آرامی برگردی
سیفالاسلام قذافی پس از آزادی توسط شبهنظامیان در سال ۲۰۱۷ تحت قانون عفو، سالها را در زنتان بهصورت مخفی گذراند تا از ترور در امان بماند.
مصطفی فتوری، تحلیلگر لیبیایی که با حلقهی نزدیک سیفالاسلام در ارتباط است، گفت: «از سال ۲۰۱۶ به او اجازه داده شد تا با افراد داخل و خارج از لیبیا تماس بگیرد.»
سیفالاسلام تقریبا هر هفته ملاقاتکننده داشت و در مورد سیاست و وضعیت کشور بحث میکرد. گاهی اوقات هدایا و کتاب دریافت میکرد.
او در سال ۲۰۲۱ با لباس سنتی لیبیا و عمامه، در شهر جنوبی سبها حاضر شد تا نامزدی خود را برای انتخابات ریاستجمهوری ثبت کند.
انتظار میرفت که او با نوستالژی ثبات نسبی لیبیا پیش از سرنگونی پدرش بازی کند. پدرش در قیام تحت حمایت ناتو در سال ۲۰۱۱ سرنگون شد و پس از آن لیبیا سالها درگیر هرجومرج و خشونت شد.
بااینحال، نامزدی او بحثبرانگیز بود و بسیاری از کسانی که از حکومت پدرش رنج برده بودند، با آن مخالفت کردند.
گروههای مسلح قدرتمندی که از جناحهای شورشیای که در سال ۲۰۱۱ قیام و ظهور کردند، آن را کاملا رد کردند.
با شروع روند انتخابات در اواخر سال ۲۰۲۱ بدون هیچ توافق واقعی بر سر قوانین، نامزدی سیفالاسلام به یکی از نکات اصلی اختلاف تبدیل شد.
او بهدلیل محکومیتاش در سال ۲۰۱۵ رد صلاحیت شد، اما وقتی سعی کرد به حکم اعتراض کند، شبهنظامیان دادگاه را مسدود کردند.
تلاش او برای شرکت در روند انتخابات به فروپاشی روند انتخابات و بازگشت لیبیا به بنبست سیاسی منجر شد.
سیفالاسلام در مصاحبهای با مجلهی نیویارکتایمز در سال ۲۰۲۱ استراتژی سیاسی خود را مورد بحث قرار داد و گفت: «من ۱۰ سال است که از مردم لیبیا دور بودهام. شما باید آرامآرام برگردید؛ مثل یک رقص برهنه. شما باید کمی با ذهن آنان بازی کنید.»
جلیل حرچاوی، یکی از نویسندگان اندیشکده مؤسسه سلطنتی خدمات متحد بریتانیا، گفته است: «پس از آزادی سیفالاسلام چند سال پیش، او ثابت کرد که قادر به سخنرانی یا تولید بیانیههای عمومی از طریق مطبوعات یا رسانههای اجتماعی نیست. بااینحال، اهمیت نمادین او همچنان قابل توجه بود. این جایگاه نمادین یکی از عوامل اصلی جلوگیری از برگزاری انتخابات ۲۰۲۱ بود.»
حرچاوی گفته است: «اکنون که او کشته شده است، اکثر جناحهای طرفدار قذافی هم روحیه و هم خشم خود را از دست خواهند داد. در عین حال، یکی از موانع برگزاری انتخابات در لیبیا از بین رفته است.»
