حکومت طالبان پس از افزایش حملات چریکی مخالفان نظامی خود، فشار و سختگیری بر باشندگان پنجشیر را تشدید کرده است. باشندگان این ولایت به اطلاعات روز می‌گویند بازرسی‌های بدنی، تلاشی خانه‌ها و گوشی‌ها، حضور نظامیان در نزدیکی مناطق مسکونی و نظارت بر فعالیت‌ها و رفت‌وآمد مردم افزایش یافته است.
به‌گفته‌ی باشندگان پریان، رفت‌وآمد شبانه و رفتن به کوه ممنوع شده و طالبان با تبدیل مسجد محل به پاسگاه، روستا را شبانه‌روز زیر نظر دارند. یک نظامی پیشین نیز با رد ارتباط با مخالفان طالبان، از تلاشی خانه و تعقیبش خبر می‌دهد. به‌گفته‌ی یک باشنده، طالبان در نشستی با مردم، پنجشیر را «مرکز ناامنی» و «تهدید اصلی» علیه خود خوانده‌اند و اکنون همه‌ی باشندگان را «دشمن» و تهدید می‌بینند.
رحمت‌الله (نام مستعار)، از باشندگان ولسوالی پریان، روز پنج‌شنبه (۹ میزان) پس از حدود شش ماه، از کابل به پنجشیر برگشت. در منطقه‌ی «دالان سنگ»، دروازه‌ی ورودی پنجشیر، افزایش بازرسی‌های طالبان توجه او را جلب کرد. او به روزنامه اطلاعات روز می‌گوید نیروهای طالبان در ایست‌های بازرسی، مردم را از موتر پایین می‌کردند و مورد بازرسی بدنی قرار می‌دادند. گوشی‌های همراه شماری از جوانانی را هم که به آنان مشکوک می‌شدند، بازرسی می‌کردند. به‌گفته‌ی رحمت‌الله، این میزان فشار و سختگیری در ورودی پنجشیر، در مقایسه با چند ماه پیش کم‌‌سابقه بود.
رحمت‌الله در ادامه‌ی مسیر، موترهای باربری نظامی را نیز دیده بود که نیروهای طالبان را جابه‌جا می‌کردند. این موترها که در افغانستان به «انترنشنل» مشهور اند، به‌گفته‌ی او، در مسیرهای پنجشیر در رفت‌وآمد بودند؛ گویی نیروهای طالبان برای جنگ آماده می‌شدند.
او درباره‌ی این موترها گفت: «این موترها در منطقه‌ی بازارک به سمت بالای ولایت پنجشیر در حرکت بودند. افراد طالبان که در این موترها نشسته بودند، مجهز به سلاح‌های سبک و سنگین بودند و در هر موتر، حدود پنجاه نفر نشسته بودند.»
وقتی رحمت‌الله به خانه‌اش در ولسوالی پریان رسید، دید که طالبان مسجد محل را به پاسگاه نظامی تبدیل کرده‌اند. به‌گفته‌ی او، نیروهای این گروه با حضور شبانه‌روزی در مسجد، رفت‌وآمد و فعالیت‌های باشندگان روستا را زیر نظر گرفته‌اند.
او حضور طالبان در مسجد و تأثیر آن بر زندگی مردم را چنین شرح داد: «سی نفر از افراد طالبان در مسجد مستقر شده‌اند. بیست نفر آن‌ها به گزمه می‌روند و ده نفر آن‌ها در مسجد می‌باشند. خانم‌ها نمی‌توانند از خانه بیرون شوند. هر فردی را که تازه به روستا برگردد، مورد بازپرسی قرار می‌دهند. از طرف شب هیچ فردی نمی‌تواند از خانه بیرون شود. در مسجد، تعفن و بوی بد پاهای طالبان طاقت و حوصله‌ی نمازگزاران را می‌گیرد و همچنان اطفال از خواندن درس نزد امام مسجد بازمانده‌اند.»
بازرسی در کوچه، بازار و خانه‌ها
نورالله (نام مستعار)، یکی دیگر از باشندگان ولسوالی پریان، از افزایش محدودیت‌ها بر زندگی روزمره‌ی مردم می‌گوید. به‌گفته‌ی او، از دو ماه به این‌سو، سخت‌گیری‌های طالبان در این ولسوالی بیشتر شده است؛ مردم اکنون به‌هیچ‌وجه نمی‌توانند شب‌ها از خانه بیرون شوند و اجازه‌ی رفتن به کوه جهت چراندن موشی و یا تفریح را نیز ندارند.
او می‌گوید نیروهای طالبان مردم محل را در «کوچه، بازار و سر زمین‌ها» بازرسی بدنی می‌کنند و خانه‌های غیرنظامیان را نیز بدون مطرح کردن اتهامی تلاشی می‌کنند.
نورالله می‌گوید روزی برای حل این مشکلات با طالبان نشستی داشته‌اند. به‌گفته‌ی او، طالبان در پاسخ به باشندگان محل، پنجشیر را مرکز تهدید علیه خود معرفی کرده و گفته‌اند: «مرکز ناامنی و منطقه‌ی تهدید اصلی برای امارت اسلامی، ولایت پنجشیر است. جبهاتی که در دیگر ولایات فعالیت می‌کنند، رهبری‌کنندگان و جنگ‌جویان‌شان بیشتر از ولایت پنجشیر هستند و اگر در پنجشیر شورش شود، مانند سال‌های قبل، هم ما ناآرام می‌شویم و هم شما.»
این باشنده‌ی پریان، برخورد کنونی طالبان را با ماه‌های قبل مقایسه می‌کند و می‌گوید که قبلا به‌خاطر آشنا شدن نیروهای این گروه با باشندگان محل تنش‌ها، حداقل در بعضی جاها، تا حدی کاهش یافته بود؛ اما اکنون طالبان تمام مردم را دشمن و تهدید بالفعل می‌بینند.
نظامیان پیشین و ذره‌بین استخبارات طالبان
این نظارت بر رفت‌وآمد مردم، در روایت جمیل (نام مستعار)، عضو پیشین ارتش افغانستان، نیز دیده می‌شود. او که نمی‌خواهد نام اصلی و محل دقیق زندگی‌اش در ولایت پنجشیر در گزارش ذکر شود، می‌گوید طالبان در ماه‌های اخیر فعالیت‌های روزانه و رفت‌وآمدش را زیر نظر گرفته‌اند.
به‌گفته‌ی جمیل، او هنگام سقوط حکومت پیشین، سلاحش را به طالبان تسلیم کرده و به خانه برگشته بود، اما پس از آن دو بار از سوی استخبارات این گروه بازداشت شد؛ بار نخست به‌دلیل سلاح و بار دوم، به‌گفته‌ی خودش، بدون ارتکاب جرمی و تنها به‌دلیل نظامی پیشین بودن. او می‌گوید چندین ماه را در زندان طالبان گذرانده است.
جمیل می‌گوید اکنون برای آن‌که دوباره با مشکل روبه‌رو نشود، مراقب تمام رفت‌وآمدها و برنامه‌های روزانه‌اش است. با وجود این احتیاط، به‌گفته‌ی او، طالبان سه روز پیش خانه‌اش را تلاشی کرده و هنگام تلاشی، به او حرف‌های زشت و بی‌اساس زده‌اند.
او می‌گوید طالبان به او گفته‌اند: «شما نظامیان پیشین در هر حمله دست دارید. مردم ملکی در مورد ساخت بمب و دیگر جنگ‌افزارها معلومات ندارند. آن‌هایی که در جبهات هستند، عملا می‌جنگند و شما که در خانه هستید، تمویل و راهنمایی می‌کنید. تمام منافقت از دست شماست.»
جمیل همچنین از زندانی شدن شماری از هم‌سنگران پیشین خود خبر می‌دهد و می‌گوید آنان نیز در ماه‌های اخیر، بدون ارتکاب جرمی، از سوی طالبان بازداشت شده‌اند.
به‌گفته‌ی او، طالبان درباره‌ی رفت‌وآمدهایش از ملک روستا نیز پرس‌وجو می‌کنند: «ملک روستای ما هر روز به من می‌گوید که از ولسوالی در مورد من از او می‌پرسند که کجا رفته‌ام و چه کاری انجام داده‌ام. اگر برای کاری به کابل بروم، نیز از ملک روستا می‌پرسند که برای چه کاری به کابل رفته‌ام. وقتی از خانه بیرون می‌شوم و به بازار می‌روم، حس می‌کنم از سوی استخبارات طالبان تعقیب می‌شوم.»
این نظامی پیشین تأکید می‌کند که با هیچ‌یک از جبهه‌های مخالف طالبان ارتباط ندارد، اما محدودیت‌های این گروه تمام بخش‌های زندگی‌اش را دربر گرفته است. او زندگی در کشور را به ماندن در قفسی تنگ تشبیه می‌کند و می‌گوید از سر ناچاری در وطن زندگی می‌کند.
دست‌هایی که از ترس بالا رفتند
هم‌زمان با این محدودیت‌ها، والی و مقام‌های محلی طالبان در پنجشیر برای جلب رضایت مردم، نشست‌هایی را در مرکز و ولسوالی‌های این ولایت برگزار کرده‌اند. منابع روزنامه اطلاعات روز می‌گویند مقام‌های محلی در این نشست‌ها از باشندگان پنجشیر می‌خواهند آرامش را حفظ کنند و با گروه‌های مخالف همکاری نکنند.
احسان‌الله (نام مستعار)، از باشندگان مرکز ولایت پنجشیر، یکی از این نشست‌ها را روایت می‌کند. به‌گفته‌ی او، والی طالبان در پنجشیر با همکاری وزارت دفاع این گروه، روز ۱۳ میزان سال جاری نشستی را در مرکز ولایت برگزار کرد و علمای دین و شماری از باشندگان پنجشیر، از سوی ولسوالان به این نشست آورده شده بودند.
احسان‌الله می‌گوید محمدآغا حکیم، والی طالبان در پنجشیر، در این نشست از مردم خواست که از «امارت اسلامی طالبان» بدون کدام شک و تردید حمایت کنند و در کنار این حکومت بی‌ایستند.
او گفت: «از جوانان این ولایت می‌خواهیم که فریب گروه‌های مخالف را نخورند و از علمای کرام تقاضای ما این است که نظر به نقش و جایگاه علمای دین، جوانان را به حمایت از نظام‌شان تشویق کنند و نگذارند که جوانان این ولایت قربانی دسیسه شوند.»
به‌گفته‌ی احسان‌الله، خطیب مسجد پل‌خشتی کابل نیز که به این نشست دعوت شده بود، پس از سخنرانی طولانی در حمایت از نظام طالبان و رد اهداف مخالفان این گروه، در حضور والی، رییس استخبارات، فرمانده لوا و فرمانده امنیه، از مردم خواست دست‌های خود را بلند کنند و حمایت همه‌جانبه‌شان را از نظام طالبان نشان دهند.
احسان‌الله می‌گوید مردم از ترس و برخلاف میل خود، به اجبار دست‌های‌شان را بلند کردند.
