ثبت ده‌ها مورد خشونت با خبرنگاران افغان در سال ۲۰۱۳

سازمان حامی رسانه‌های آزاد (نی) گزارش سالانه‌ی وضعیت خبرنگاران در افغانستان را منتشر کرد. در این گزارش آمده است که در سال ۲۰۱۳، 76 مورد خشونت با خبرنگاران صورت گرفته است. در این سال، سه خبرنگار کشته، هفت خبرنگار زخمی، شش خبرنگار بازداشت، ۳۴ خبرنگار لت و کوب و ۲۶ خبرنگار تهدید و توهین شده‌اند.
در گزارش نی، طالبان، کارمندان دولتی، شهروندان عادی و مسئولان بخش خصوصی عاملان این خشونت‌ها معرفی شدند. صدیق‌الله توحیدی، مسئول دیده‌بان رسانه‌ها در دفتر نی می‌گوید که موارد خشونت در سال ۲۰۱۲ در افغانستان ۶۹ مورد بود.
خبرنگاران قربانی در ۲۰۱۳
بانو سمانی دنیا ذاکری که در یکی از رسانه‌های محلی ولایت پروان کار می‌کرد، یکی از خبرنگاران قربانی در سال ۲۰۱۳ بوده است. نی می‌گوید که او به شکل مشکوکی به قتل رسید. خانواده‌اش می‌گوید که بر اثر گاز گرفتی خفه شده، اما همکارانش تأکید دارند، بانو سمانی برای ترک کار از سوی خانواده‌اش زیر فشار بوده است. پرونده‌ی قتل بانو سمانی تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است.
محسن‌هاشمی، کارمند رادیوی محلی کاپیسا، خبرنگار دیگری بود که توسط خانواده‌اش به قتل رسید‌ و جسدش از یک چاه به دست آمده است. در گزارش نی آمده که خانواده‌ی آقای‌هاشمی با کار او مخالف بودند. در دادگاه ابتدائیه دو برادر او مجرم شناخته شدند، اما در دادگاه بعدی آن‌ها تبرئه شدند. این پرونده نیز زیر بررسی مجدد قرار دارد.
آقای مزمل، خبرنگار رادیوی محلی شهر جلال‌آباد، سومین خبرنگار قربانی در ۲۰۱۳ بوده است. در گزارش نی آمده که او توسط افراد ناشناس ربوده شده و بیست روز بعد، جسدش در ولایت قندوز به دست آمده است. سازمان نی از مقام‌های عدلی و قضایی خواسته که به پرونده‌های قتل خبرنگاران به صورت جدی رسیدگی کنند.
خشونت در درون رسانه با کارمندان رسانه‌ها
بخشی از گزارش سازمان نی را خشونت مالکان رسانه‌ها با خبرنگاران تشکیل داده است. در گزارش آمده که مشکلات درونی رسانه‌ها در سال ۲۰۱۳ به‌شدت ادامه داشته و قراردادهای رسانه‌ها، به‌ویژه رسانه‌های تصویری در مغایرت با قانون کار افغانستان عقد گردیده‌اند.
برکناری خودسرانه و بی‌دلیل خبرنگاران، محرومیت از حقوق کارمندی و اعمال نفوذ غیرمعیاری صاحبان رسانه‌ها در کارهای خبرنگاری از مهم‌ترین مشکلات درونی رسانه‌ها خوانده شده‌اند. سازمان نی تأکید کرده که باید هر‌چه زودتر مقرره‌ی اشتغال تصویب شود و وزارت اطلاعات و فرهنگ در همچو موارد از حقوق خبرنگاران حمایت کند.
مشکلات قانونی رسانه‌ها در ۲۰۱۳
نی می‌گوید که تأثیرگذاری رسانه‌ها برای اصلاحات در سالی که گذشت، حدود دو تا سه درصد بوده و علت اصلی آن پردازش کم به گزارش‌های تحقیقی از سوی رسانه‌ها بوده است. مسئولان نی به این باور‌ند که تصویب نشدن مسوده‌ی قانون دسترسی به اطلاعات علت اصلی این کم‌کاری رسانه‌ها است.
هم‌چنان در گزارش نی از رسیدگی مستقیم دادستانی به قضایای خبرنگاران انتقاد شده و دلیل آن فعالیت غیرقانونی کمیسیون بررسی تخطی رسانه‌ای خوانده شده است. به اساس قانون جدید رسانه‌ها، شکایت از خبرنگاران و رسانه‌ها باید به کمیسیون رسانه‌های همگانی ارجاع شود و آن‌ها در صورت مشاهده‌ی مورد جرمی، آن را به دادستانی بسپارند.
نی برای حل این مشکل به عملی شدن قانون رسانه‌ها تأکید کرده است. کمیسیون بررسی تخطی رسانه‌ای در این قانون از بین رفته است. نی نوشته که با توجه به تعطیلی‌های زمستانی پارلمان، رییس جمهوری باید مسوده‌ی قانون دسترسی به اطلاعات را به شکل سند تقنینی توشیح کند و شورای ملی کشور باید این قانون را قبل از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری تصویب کند. در حال حاضر در افغانستان ۱۰۰ تلویزیون، ۲۰۰ رادیو، ۲۰۰ رسانه‌ی چاپی و ۱۲ خبرگزاری فعالیت دارند. «بی‌بی‌سی»