عفو بینالملل روز پنجشنبه اعلام کرد که جنگجویان طالبان پس از به دست گرفتن کنترل ولایت غزنی در ماه گذشته، ۹ مرد از قوم هزاره را قتل عام کردند.
محققان ضمن گفتوگو با شاهدان عینی در محل، دریافتند که بین ۴ تا ۶ جولای در روستای مندرخت، ولسوالی مالستان، قتلهای فجیعی رخ داده است. شش تن مورد اصابت گلوله قرار گرفته و سه نفر زیر شکنجه شدید کشته شدهاند. از جمله یک نفر که با دستار خود خفه شده و عضلات بازویش بریده شده است.
این قتلهای وحشیانه احتمالا بخش کوچکی از کل قربانیان طالبان تا به امروز است، زیرا این گروه خدمات موبایل را در بسیاری از مناطقی که اخیرا تحت تصرف درآورده، قطع کرده است، و عکسها و فیلمهایی که از این مناطق به اشتراک گذاشته میشود را کنترل میکند.
وحشیگری خونسردانه این کشتارها یادآور سابقه طالبان در گذشته و نشانه هولناکی از آنچه در پی حکومت طالبان بر افغانستان خواهد گذشت، است.
این کشتارهای هدفمند نشان میدهد که اقلیتهای قومی و مذهبی تحت حکومت طالبان در افغانستان به طور خاص همچنان در معرض خطر هستند.
عفو بینالملل میگوید: «ما از شورای امنیت سازمان ملل متحد میخواهیم تا قطعنامهای اضطراری صادر کند و از طالبان بخواهد به قوانین بینالمللی حقوق بشر احترام بگذارند و امنیت همه افغانها را بدون توجه به پیشینه قومی و اعتقادات مذهبی آنها تضمین کنند.»
«شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد باید یک مکانیسم تحقیق قوی برای مستندسازی، جمعآوری و حفظ شواهد جنایات جاری و نقض حقوق بشر در سراسر افغانستان راهاندازی کند. این امر برای اطمینان از تصمیمگیری آگاهانه از سوی جامعه بینالمللی و مبارزه با مصونیت از مجازات (این گروه) که همچنان به جنایات سنگین در کشور دامن میزند ، حیاتی خواهد بود.»
شکنجه و قتل در منطقه درگیری مسلحانه نقض کنوانسیونهای ژنو است و طبق اساسنامه روم دادگاه جنایی بینالمللی جنایات جنگی محسوب میشود، جنایاتی که در حال حاضر بررسی جنایات مربوط به درگیری در افغانستان را شامل میشود.
شکنجه و قتل شد
عفو بینالملل با شاهدان عینی مصاحبه کرد و شواهد و عکسهای پس از کشتار در روستای مندرخت را بررسی کرد.
در سوم جولای ۲۰۲۱، جنگ در ولایت غزنی بین نیروهای دولتی افغانستان و طالبان شدت گرفت. روستاییان به عفو بینالملل گفتند که آنها به سرپناههای قدیمی خود در کوه پناه بردند؛ سرپناههایی با امکانات اولیه که در تابستان، در فصل چرا، ازاستفاده میکردند.
غذای کمی برای ۳۰ خانوار فراری وجود داشت. صبح روز بعد، ۴ جولای، پنج مرد و چهار زن برای جمعآوری لوازم به روستا بازگشتند. در بازگشت دریافتند که خانههایشان غارت شده و جنگجویان طالبان در کمین آنها نشستهاند.
جنگجویان طالبان یکی از افراد به نام وحید قهرمان، ۴۵ ساله، را از خانه خارج و دستوپای او را شکستند و به پای راست او شلیک کردند، موهایش را کشیده و به صورتش با یک شیء محکم ضربه زدند.
مرد دیگری به نام جعفر رحیمی ۶۳ ساله را پس از پیدا کردن پول نقد در جیبش، متهم به کار با دولت افغانستان کرده و شدیدا مورد ضربوشتم قرار دادند. طالبان او را با دستارش خفه کردند. سه نفر که رحیمی را دفن کردند گفتند که بدن او کبود بود و عضلات بدنش بریده شده بود.
سید عبدالحکیم، ۴۰ ساله نیز از خانه بیرون کشیده و با چوب و قنداق تفنگ مورد ضربوشتم قرار گرفت. دستانش بسته شد و دو گلوله به ساق پا و دو گلوله به سینهاش شلیک شد. سپس جسدش را در کنار نهر مجاور رها کردند.
یکی از شاهدان عینی که در مراسم دفن حاضر بود، به عفو بینالملل گفت: «ما از طالبان علت این کار را پرسیدیم و آنها به ما گفتند: «وقتی زمان جنگ است، همه میمیرند، مهم نیست اسلحه داشته باشید یا نه. زمان جنگ است.»
اعدامهای سنگین
در جریان کشتار دو روزه، سه مرد دیگر، علی جان تاته، ۶۵ ساله، ضیاء فقیر شاه، ۲۳ ساله و غلامرسول رضایی، ۵۳ ساله، هنگام خروج از سرپناههایشان به قصد عبور از مندرخت و رفتن به خانههای خود در روستای نزدیک دره، گرفتار کمین طالبان شده و کشته شدهاند.
در مندرخت، آنها به یک پوسته تلاشی طالبان برده و در آنجا کشته شدهاند. علیجان تاتا از ناحیه سینه و رسول از ناحیه گردن مورد اصابت گلوله قرار گرفتهاند. به گفته شاهدان، قفسه سینه ضیاء فقیرشاه به خاطر تعداد زیاد گلولههای شلیک شده، قطعهقطعه شده بود. اجساد این افراد در کنار سیدعبدالحکیم به نهر پرتاب شده بود.
سه مرد دیگر نیز در روستای زادگاه خود بیرحمانه کشته شدهاند. شاهدان عینی به عفو بینالملل گفتند که سید احمد، ۷۵ ساله، باور داشت که طالبان به خاطر اینکه او یک پیرمرد است، به او آسیبی نمیرسانند و اصرار داشت که برای رسیدگی به گاوهای خود بازگردد. او با شلیک دو گلوله به سینه و یکی دیگر در پهلو کشته شده است.
ضیا معرفت، ۲۸ ساله، دچار افسردگی بود و بهندرت خانه خود را در مندرخت ترک میکرد. وی پس از تسلط طالبان بر روستا در سوم جولای از خروج امتناع کرد، اما سرانجام پس از اصرار مادر و دیگران که از او خواستند به خاطر امنیت خود فرار کند، از خانه خارج شد. با این حال، زمانی که به تنهایی به سمت سرپناهها میرفت، به اسارت طالبان درآمد و با شلیک گلوله به شقیقهاش کشته شد.
کریمبخش کریمی، ۴۵ ساله، که او هم از لحاظ روانی مشکل داشت، با بقیه روستائیان فرار نکرده بود. او نیز با شلیک به شقیقهاش کشته شده است.
اعلامیه ترحیم غلامرسول رضایی، ۵۳ ساله، یکی از نه مرد قوم هزاره که توسط طالبان در ولسوالی مالستان در ولایت غزنی در جولای ۲۰۲۱ کشته شدند.
پیشزمینه
طالبان در پی سقوط دولت در روزهای اخیر قدرت را در افغانستان به دست گرفتهاند. عفو بینالملل خواستار حفاظت از هزاران افغان در معرض خطر جدی قصاص است؛ از دانشگاهیان و روزنامهنگاران گرفته تا فعالان جامعه مدنی و زنان مدافع حقوق بشر.
