به دنبال به قدرت رسیدن طالبان، رسانهها و خبرنگاران بهشکل بیپیشنهای با تهدید و محدودیت مواجه شدهاند. در تازهترین مورد، مقامات طالبان در ولایت دایکندی فیصله کردهاند تا خبرنگاران محلی زبان پشتو یاد بگیرند و خبرهای منفی و تأیید ناشده نشر نشود.
مقامهای طالبان در اداره محلی دایکندی در جلسهی اداریشان فیصله کردهاند: «خبرنگاران رسانههای محلی باید زبانهای پشتو، دری و انگلیسی را بلد بوده و هرگاه خبرنگاران که به یکی از لسانهای مذکور بلدیت نداشته باشند، باید در جهت کسب لسان اقدام نمایند.»
در فیصله جلسه اداری آنها آمده است: «خبرهای منفی و تأیید ناشده از سوی خبرنگاران و رسانهها بیشتر نشر میگردد، بهتر است که خبرها ابتدا تأیید و سپس نشر گردد.»
در ماده ششم فیصله جلسه اداری مقامهای گروه طالبان تأکید شده است: «رسانهها از نشر خبرهای کذب وتأیید نشده که سبب تشویش اذهان میگردد، جدا خودداری نمایند و در تهیه و نشر خبر توجه و دقت بیشتر صورت گیرد.»
براساس فیصله آنها، به ریاست اطلاعات و فرهنگ دستور داده شده است تا لیست خبرنگاران و موضوع یادگیری لسانها بهخصوص زبان پشتو را در رسانههای محلی دایکندی پیگیری نماید.
با این حال، خبرنگاران دایکندی از وضع محدودیت بر رسانهها در این ولایت ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که رسانههای محلی دایکندی به بلندگوی گروه طالبان تبدیل شدهاند و هیچگونه موضوعات انتقادی و مشکلات مردم را برجسته کرده نمیتوانند.
محمد رجا یکی از خبرنگاران ولایت دایکندی به روزنامه اطلاعات روز میگوید: «برخورد طالبان با رسانهها از زمانی که در قدرت نبودند واضح و مشخص بود. دهها خبرنگار بر اثر حملات انتحاری و هدفمند آنها بهصورت مستقیم و غیرمستقیم کشته شدند.»
رجا تأکید دارد که طالبان از لحاظ ایدئولوژیک مشکل بنیادی با حقوق و آزادیهای دنیای معاصر دارند و میخواهند رسانهها را در راستای حمایت از خود و «سفیدنمایی حکومت خود» استفاده کنند. او مدعی است که طالبان با نشر گزارشهای تحقیقی، انتقادی و گفتوگوهایی که به ماهیت و عملکرد آنان اشاره شود، مخالفاند.
رجا علاوه کرد: «با حاکمیت طالبان وضعیت فعالیت رسانهای در دایکندی در آستانهی سقوط قرار گرفته است. خبرنگاران با نشر اندکترین موضوعات انتقادی، از سوی مقامهای طالبان احضار، تهدید و توهین میشوند.»
با این حال، سلطانعلی جوادی، نمایندهی کمیته مصونیت خبرنگاران افغان در ولایت دایکندی میگوید که با رویکار آمدن گروه طالبان نزدیک به ۳۰ خبرنگار و کارمند رسانهای بیکار و چهار رادیوی محلی در ولایت دایکندی مسدود شدند که در این اواخر یک تعداد از آن رسانهها دوباره فعالیتشان را از سر گرفتهاند، اما با چالشهای چون؛ سانسور، تهدید و تحقیر، عدم دسترسی به اطلاعات و مشکلات جدی اقتصادی مواجه اند.
او افزود: «با حاکمیت طالبان تمام بانوان خبرنگار در دایکندی بیکار شده و تا کنون هیچ یک از بانوان جرأت نتوانسته تا دوباره فعالیتهای رسانهای خویش را آغاز نمایند، بلکه همهیشان خانهنشین شده و با مشکلات جدی اقصادی روبهرو گردیدهاند.»
خبرنگاران دایکندی تأکید میکنند که اگر وضعیت کنونی بهبود نیابد، تمام رسانههای محلی دایکندی در آیندهی نه چندان دور از فعالیت باز خواهد ماند.
