فارمهای غیرمعیاری مرغداری در ولایت فاریاب فارمداران را متضرر کرده است. باشندگان فاریاب به این نتیجه رسیدهاند که فارم مرغداری در این ولایت نتیجه نمیدهد. بعضی از فارمداران که بهخاطر این شغل بیش از حد قرضدار شدهاند، میگویند که دیگر نمیتوانند این شغل را رها کنند و باید قرضداریهایشان را از همین طریق بپردازند.
عبدالسلام، یکی از فارمداران در فاریاب است که چهار سال میشود فارم مرغداری دارد. او تا اکنون ۱.۵ میلیون افغانی از این شغل متضرر شده است، اما با آنهم در پی این کار است.
او در گفتوگو با روزنامه اطلاعات روز، دلیل ادامهی این شغل را قرضداری بیش از حد بیان میکند. بهگفتهی او، در جریان چهار سال گذشته دفعات محدودی توانسته از شغلش مفاد بدست آورد و حالا نیز در پی کسب مفاد است؛ اما هرباری که چوچه میانداز، نقص میکند.
وی میگوید آخرینباری که در فارماش چهار هزار جوجه انداخته است، حدود ۲۳۰ هزار افغانی نقص کرده که کمرشکن است و او توان پرداخت چنین قرض هنگفتی را ندارد.
عبدالسلام، دلیل بینتیجه بودن فارمهای مرغداری در این ولایت را نبود دارو و واکسین برای بیماری مرغها و بیکیفیت بودن دانه و خوراکهی مرغ عنوان میکند. او میگوید: «کارگرانی که در فارمها استخدام میشوند فنی نیستند و هوایی که جوجهها باید در آن نگهداری شوند را تنظیم نمیتوانند. دیگر اینکه با گذشت هر روز مواد خوراکهی مرغها بیکیفیت میشود. دانهی مرغ از بیرون از کشور به قیمت بلند خریداری میشود و داخل کشور بهدلیل قیمت بلند به مواد خوراکهی مرغ به اندازهی کم استفاده میکنند. از همین سبب جوجهها پیش از بزرگ شدن هلاک میشوند.»
حبیبالله در ولسوالی گرزیوان فاریاب فارم مرغداری دارد. او فارم مرغداری را در این ولایت مصیبت میداند و میگوید در گذشته که کشاورز بود وضع زندگیاش بهتر از حالا بود. او میگوید دو سال میشود که به شغل مرغداری رو آورده است و بهجای اینکه پیشرفت کند و اقتصادش خوب شود، با وضع مالی بدتری مواجه شده است.
وی به روزنامه اطلاعات روز میگوید که اکثر وقتهایی که به فارم جوجه میاندازد، جوجهها مریض میشوند و چون داروی مناسبی پیدا نمیشود، هلاک میشوند. او میگوید: «جوجهها اول تختخک میگیرند و بعد سینهبغل میشوند. همین که سینهبغل شد به مردن شروع میکنند؛ حتا به کارد نمیرسند. بهخاطر دارو به دیگر ولایتها و زونها هم میرویم اما داروها تأثیر نمیکند.»
متخصصان این بخش چه میگویند
متخصصان بخش فارم مرغداری در فاریاب میگویند که علت این همه تلفات جوجهها و نتیجه ندادن فارمها در این ولایت عدم آگاهی مردم از نحوهی فارمداری است.
نقیبالله، معالج امراض حیوانات و متخصص بخش فارمداری به روزنامه اطلاعات روز میگوید، فارمهای مرغداری باید از شهرها و از کنار خانههای مسکونی دور باشند و همچنان نزدیک به هم نباشند.
این متخصص میگوید در فاریاب فارمهای مرغداری نزدیک هم هستند. بیماریهای ویروسی از طریق باد و شببادها از یک فارم به دیگر فارم سرایت میکند و سبب هلاکت و بیماریهای مختلف به جوجهها در فارمها میشود.
بهگفتهی وی، اکثر فارمهای مرغداری در فاریاب معیاری نیستند. باید در فارمهای مرغداری برق باشد و هوای یک اتاق به اتاق دیگر سرایت نکند. او میافزاید: «یکی دیگر از مشکلات فارمداران در فاریاب جوجههای واردشده از پاکستان است. جوجهها از راه دور آورده شده و به فارمها انداخته میشوند که تندرست نمیمانند. نصف آنها به هلاکت میرسند و متباقی هم به بیماریهای گوناگون دچار شده و فارمداران را متضرر میکنند.»
متخصصان میگویند که اساسیترین چیز در بخش فارمداری مرغ، دانه یا مواد خوراکه است که بیکیفیت است. دانهها در داخل کشور تولید میشود که بیکیفیت است. لابراتواری هم وجود ندارد که بیکیفیت بودن آن را مشخص کند. از طرف دیگر، برای حیوانات بهویژه برای مرغها واکسینهای تجارتی و بیکیفیت وارد میشود که نتیجه نمیدهد.
سید ظاهر، مسئول مرغداری ریاست زراعت و مالداری طالبان در فاریاب علت متضرر شدن فارمداران مرغ در فاریاب را عدم آگاهی آنان از نحوهی فارمداری، بیکفیت بودن داروها و دانهها عنوان میکند.
بهگفتهی وی، در فاریاب مردم بهجای اینکه بیایند با این ریاست مشوره بکنند، خودسر دست به ایجاد فارم مرغداری میزنند که باعث تباهی و متضرر شدن خود میشوند.
مسئول مرغداری ریاست زراعت ولایت فاریاب در مورد بیکفیت بودن دارو و مواد غذایی حیوانی برای مرغها میگوید لابراتواری نیست که بتواند بیکیفیت بودن این موادها را ثابت بسازد. تجاران وارد میکنند و فارمداران میگیرند و در نتیجه باعث هلاکت مرغها و متضرر شدن سرمایهداران میشود.
او میافزاید: «مردم بهطور خودسر فارم ایجاد میکنند و به ما مراجعه نمیکنند که در واقع خودشان متضرر میشوند. فارمها باید از دهات و شهرها دور باشند. در مسیرهای شاهراهها زیادتر قرار داشته باشند که به آب و برق دسترسی داشته باشند.»
مرغداری بیشتر بهدلیل قیمت بودن گوشت مرغ در بازار در چند سال اخیر مورد توجهی مردم قرار گرفته است. بیشتر افرادی که توان مالی داشتند اقدام به ایجاد فارمهای مرغداری کردند؛ اما بهدلیل عدم آگاهی از نحوهی پرورش مرغ، ورشکست شده و ضررهای هنگفتی نمودهاند. فارمداران فاریاب با آنکه خسارات زیادی متقبل شدهاند، اما با آنهم از حکومت طالبان میخواهند که بهخاطر وارد نمودن واکسین و دانهی با کیفیت برای مرغها توجه جدیتری داشته باشد تا آنان بیشتر از این متضرر نشوند.
