مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید که در سال ۱۴۰۴ خورشیدی ۲۰۷ رویداد نقض آزادی رسانهها و خشونت علیه خبرنگاران را در کشور ثبت کرده است.
این مرکز امروز (چهارشنبه، ۲۷ حوت) گزارش سالانهی خود در مورد «وضعیت آزادی رسانهها در افغانستان» را بهمناسبت «روز ملی خبرنگار» نشر کرده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است که رویدادهای ثبتشده شامل کشتهشدن دو خبرنگار، زخمیشدن یک خبرنگار، ۱۸۳ مورد تهدید علیه خبرنگاران و رسانهها و ۲۱ مورد بازداشت خبرنگاران و فعالان رسانهای است.
این مرکز افزوده است که مقایسهی رویدادهای نقض آزادی رسانهها در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ بیشتر از ۲۰ درصد افزایش را نشان میدهد.
براساس گزارش این مرکز، در سال ۱۴۰۳، ۱۷۲ رویداد از جمله ۱۲۲ مورد تهدید و ۵۰ مورد بازداشت خبرنگاران ثبت شده بود.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است: «در ۱۲ ماه گذشته، فشارهای ادارهی حاکم (طالبان) بر رسانهها به سانسور و خفقان بیشتری منجر شد. نشر اعترافهای اجباری خبرنگاران زندانی و یا جلوگیری از حضور زنان خبرنگار در نشستهای خبری مقامهای ارشد ادارهی حاکم و یا سانسور صدای زنان خبرنگار در کنفرانسهای زندهی خبری، نمونههایی از ترویج سیاست ترس و اختناق و تبعیض شدید جنسیتی است که تا کنون در کشور سابقه نداشته است.»
این مرکز افزوده است که محدودیتهای طالبان در سال جاری خورشیدی در حالی شدت پیدا کرد که «منابع اندک درآمد رسانهها از طریق نشر اعلانات و برنامههای تمویلشده و کمکهای بینالمللی نیز بهشدت کاهش یافته است».
طبق گزارش این مرکز، «این وضعیت باعث شده است تا رسانهها با کاهش برنامهها و کارمندان، تدابیر ریاضتی شدیدی را اجرا کنند».
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است که تأثیر این وضعیت بر رسانههای کوچک در ولایتها بسیار سنگین بوده است تا جایی که برخی از آنها بهگونهی وقفهای کار میکنند و یا زمانی که اعلان تجارتی و پروژه بهدست میآورند، دوباره فعالیتشان را از سر میگیرند.
این مرکز گفته است که با وجود این، طالبان با بهرهگیری از ساختارهای رسمی و غیررسمی، رسانههای دولتی و وابسته را به ابزارهای تبلیغاتی و پروپاگاندا بدل کردهاند.
بهگفتهی این مرکز، مقامهای طالبان همزمان با سرکوب رسانههای مستقل و آزاد و محدودیت شدید بر دسترسی به اطلاعات، ساختارهای آشکار و پنهان و پیچیدهای را در راستای سیاست «تکصدایی» و ترویج روایتهای یکطرفه و بدون صدای مخالف و بدنامی رسانهها و خبرنگاران مستقل مدیریت میکنند.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است این روند «به تضعیف بیسابقهی رسانههای مستقل و آزادی بیان منجر شده است و خبرنگاران زیادی را مجبور به ترک کشور کرده است».
مرکز خبرنگاران افغانستان با ابراز نگرانی عمیق در مورد تشدید روند سرکوب آزادی رسانهها و سانسور در افغانستان، نسبت به پیآمدهای آن به سلامت و آیندهی جامعه هشدار داده و از طالبان خواسته است که با درک وضعیت موجود به حقوق و آزادیهای بنیادی خبرنگاران و رسانهها احترام بگذارد تا بتوانند در فضای بدون ترس و اختناق کار کنند.
طالبان از زمان تسلط دوباره بر افغانستان، محدودیتهای گستردهای بر فعالیت رسانهها و خبرنگاران وضع کردهاند و بارها خبرنگاران و فعالان رسانهای را بازداشت و فعالیت رسانهها را متوقف کردهاند.
این گروه همچنین در قانون امر به معروف و نهی از منکر خود، نشر تصویر زندهجان را ممنوع کرده است و در پی اجرای آن رسانههای تصویری در بیش از ۲۰ ولایت یا فعالیت خود را متوقف کرده و یا تبدیل به رادیو شدهاند.
