کارشناسان سازمان ملل متحد از دولت پاکستان خواستهاند که اخراج آنعده از مهاجران افغانستان را که پس از بازگشت در معرض خطر شکنجه و سایر موارد نقض جدی حقوق بشر قرار دارند، متوقف کند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی شورای حقوق بشر ملل متحد در امور افغانستان و هفت کارشناس دیگر این سازمان روز جمعه (۲۷ سنبله) در یک بیانیهی مشترک نسبت به بازگرداندن اجباری مهاجران افغانستان توسط پاکستان ابراز نگرانی کردهاند.
کارشناسان سازمان ملل از دولت پاکستان خواستهاند که یک سازوکار شفاف ایجاد کند تا افراد در معرض خطر اعلام وضعیت کنند و از اخراج اجباری به افغانستان مصون بمانند.
آنان گفتهاند: «اولویت فوری، ایجاد سازوکاری شفاف و در دسترس است که از طریق آن افغانهای در معرض خطر بتوانند اعلام وضعیت کنند، بهصورت انفرادی ارزیابی شوند و در حین انجام این ارزیابی، از خطر اخراج مصون بمانند.»
کارشناسان سازمان ملل میگویند بدون چنین سازوکارهایی، افراد آسیبپذیر ممکن است همچنان پنهان بمانند و بهدلیل ترس از دستگیری، بازداشت یا اخراج، قادر به درخواست حمایت نباشند.
این در حالی است که وزارت خارجهی پاکستان در ۳۰ جولای سال جاری میلادی اعلام کرد که ۱۶ هزار نفر از مهاجران آسیبپذیر افغانستان شناسایی و ثبت شدهاند.
کارشناسان سازمان ملل از این روند استقبال کرده و گفتهاند که «تدابیری برای آگاهسازی مقامهای امنیتی» در مورد افراد آسیبپذیر اتخاذ و معیارها و رویههای بهکاررفته برای شناسایی این افراد نیز شفاف شود.
کارشناسان تأکید کردهاند که چنین سازوکارهایی باید به شهروندان افغانستان که ممکن است پس از بازگشت به کشورشان با آزارواذیت، شکنجه یا سایر آسیبهای جبرانناپذیر مواجه شوند، این امکان را بدهد که بدون ترس از بازداشت یا اخراج، اعلام وضعیت کنند، مورد ارزیابی فردی قرار گیرند و در صورت اقتضا، از حمایت موقت و دسترسی به وضعیت اقامتی امن برخوردار شوند.
پس از بازگشت طالبان در قدرت صدها هزار شهروند افغانستان که بهدلیل پیشینهی شغلی خود از انتقامجویی طالبان هراس داشتند، به پاکستان مهاجر شدند. هماکنون نیز دهها هزار نفر از آنان به امید اقامت موقت در آن کشور و یا به امید پذیرفتهشدن از سوی کشورهای اروپایی، امریکا، کانادا و استرالیا، در شهرهای مختلف پاکستان زندگی میکنند.
کارشناسان سازمان ملل میگویند این افراد شامل زنان و دختران، مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران و کارکنان رسانهای، قضات، دادستانها و وکلای سابق، نیروهای امنیتی و مقامهای دولتی پیشین، اعضای گروههای قومی و مذهبی یا عقیدتی خاص، دگرباشان جنسی و کسانی هستند که با طالبان مخالف اند.
دولت پاکستان طی دو سال اخیر بیش از یک میلیون نفر را اخراج کرده و این روند بدون استثنا قائل شدن به وضعیت افراد، همچنان ادامه دارد.
وزارت داخلهی پاکستان در ۲۸ جون سال جاری میلادی به مقامهای ایالتی دستور داد که کل شهروندان افغانستان را که فاقد مدارک اقامتی معتبر هستند، اخراج کنند.
براساس آمارهای سازمان ملل متحد، در فاصلهی ۱۰ جولای تا ۲۷ آگست، بیش از ۱۲۷ هزار نفر به افغانستان بازگشتند که بیش از ۱۴ هزار نفر آنان بنا به اجبار اخراج شده بودند.
از سوی دیگر، شورای پزشکی پاکستان هحدود سه هفته قبل حکمی صادر کرد که دانشجویان افغانستان که در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی تحصیل میکنند، اخراج شوند.
اگرچند این حکم از سوی دادگاه عالی لاهور و دادگاه عالی سند بهصورت موقت تعلیق شده، اما دادگاه عالی بلوچستان آن را تأیید کرده است.
کارشناسان سازمان ملل متحد میگویند این حکم حدود ۱۰۰ دانشجو، از جمله، ۲۰ تا ۴۰ دانشجوی دختر را متأثر میسازد.
کارشناسان از دولت پاکستان خواستهاند که اخراج شهروندان افغانستان، بهویژه زنان و کودکان بدون همراه را متوقف کند و به اصل «عدم بازگرداندن اجباری» متعهد باشد.
