روزنامه نیویورکتایمز گزارش داده است که پس از حملات امریکا و اسرائیل به ایران، حمایت از دستیابی این کشور به سلاح هستهای در میان قشر روحانی، چهرههای سیاسی و برخی کارشناسان افزایش یافته و موضعی که پیشتر در حاشیه بحثهای سیاسی قرار داشت، اکنون به یکی از موضوعات اصلی مناقشه و خواست عمومی در ایران تبدیل شده است.
این روزنامه در گزارشی که روز سهشنبه (۱۲ عقرب) منتشر شد، نوشته است که همزمان با افزایش این درخواستها، رهبران ایران برای جلوگیری از آغاز جنگ تازه، مسیر دیپلماسی را نیز دنبال میکنند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفته است که مقامها دربارهی «ادامه یا تغییر دکترین هستهای» کشور در صورت وقوع جنگ تازه، گفتوگو میکنند.
او در گفتوگو با صداوسیما تأکید کرده است که هنوز هیچ تصمیم تازهای برای تغییر کاربری برنامهی هستهای این کشور از صلحآمیز به نظامی، گرفته نشده است.
نیویورکتایمز نوشته است که قشر روحانی ایران بیشتر به سمت تجهیز قوای مسلح ایران به بمب هستهای، متمایل شده است.
محمدعلی شعبانی، سردبیر رسانه منطقهای «امواج مدیا» میگوید اظهارات روحانیان «مانع مذهبی» بحث دربارهی سلاح هستهای را کنار زده است.
ایران پیش از این بر «صلحآمیز» بودن برنامهی هستهای خود تأکید میکرد و علی خامنهای، رهبر پیشین ایران ساخت و استفادهی بمب هستهای را «حرام» اعلام کرده بود.
امامان جمعه در هفتههای اخیر به یکی از صداهای برجستهی حامی تغییر سیاست هستهای ایران تبدیل شدهاند.
علی سپهوند، امام جمعه کوهدشت در غرب ایران، در ویدیویی که بهطور گسترده منتشر شده، خواستار دستیابی ایران به سلاح هستهای برای مقابله با امریکا شده است.
محمدجواد حاجعلیاکبری نیز در نماز جمعه تهران، تغییر دکترین هستهای را «خواست ملی» توصیف کرده است. او در واکنش به شعار نمازگزاران در حمایت از انرژی هستهای گفته است که بحث از این موضوع فراتر رفته است.
همزمان با تمایل روحانیان به ساخت سلاح هستهای، حامیان خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای یا «انپیتی» نیز افزایش یافته است.
محمد قادری، کارشناس امور خارجی در تهران، گفته است: «این درخواست که پیشتر در میان مقامهای ایرانی دیدگاه اقلیت بود، اکنون به موضع اکثریت تبدیل میشود.»
امید معماریان، تحلیلگر گروه پژوهشی «داون» در واشنگتن، احتمال داده است که طرح بحث دستیابی به سلاح هستهای، «ابزاری برای افزایش فشار بر امریکا در مذاکرات» باشد؛ بهویژه در شرایطی که قطر میان تهران و واشنگتن میانجیگری میکند.
اما هزینهی داشتن بمب هستهای را رهبران دولت ایران درک میکنند، به همین دلیل بر صلحآمیز بودن برنامهی هستهای این کشور تأکید دارند.
نیویورکتایمز نوشته است: «با وجود افزایش این درخواستها، مسعود پزشکیان، رییسجمهور فعلی و حسن روحانی، رییسجمهور پیشین ایران، همچنان از دکترین هستهای صلحآمیز حمایت میکنند.»
کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران، در روزنامه اصلاحطلب «شرق» هشدار داده است که اظهارات حامیان ساخت سلاح هستهای میتواند تلاش مقامهایی را که خواهان جلوگیری از جنگ تازه هستند، تضعیف کند.
او در مقالهی خود استدلال کرده است که تلاش برای ساخت بمب هستهای، ممکن است پیش از دستیابی ایران به آن، زمینهی حملهی نظامی دیگری را فراهم کند.
سینا طوسی، از مرکز سیاست بینالملل در واشنگتن به نیویورکتایمز گفته است که عکس قضیه نیز صدق میکند. بهگفتهی او، «حملات بیشتر امریکا تأثیر متقابل دارد و میتواند استدلالها برای دستیابی به همان سلاحی را تقویت کند که واشنگتن میخواهد ایران از آن محروم بماند.»