مقامهای سازمان ملل، روسیه و طالبان در نشست امنیتی «شانگهای پلاس» در سمرقند از افزایش تهدیدهای «شاخه خراسان داعش» و استفادهی گروههای تروریستی از فناوریهای جدید، بهویژه پهپادها، هوش مصنوعی و شبکههای اجتماعی و افزایش مهاجمان فردی موسوم به «گرگ تنها» هشدار دادند.
نخستین نشست کارشناسی «گفتوگوی امنیتی شانگهای پلاس» روزهای پنجشنبه و جمعه (۱۴ و ۱۵ عقرب) با حضور ۳۳ هیأت از ۲۴ کشور و نمایندگان پنج سازمان بینالمللی، به ریاست بهادر قرباناف، رییس سرویس امنیت دولتی اوزبیکستان، برگزار شد.
شرکتکنندگان در این نشست بر ضرورت «همکاری فرامرزی، تبادل اطلاعات و توسعهی روشهای پیشگیرانه» برای مقابله با «تهدیدهای تروریستی در فضای دیجیتال» تأکید کردند.
الکساندر زویف، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور مبارزه با تروریسم، هشدار داد که «شاخه خراسان داعش» به تجهیزات پیشرفته، از جمله پهپادها، دست یافته و از هوش مصنوعی برای ترجمه و انتشار تبلیغات خود به زبان کشورهای آسیای میانه استفاده میکند.
او با اشاره به افزایش جذب نیرو از طریق اینترنت تأکید کرد که جامعهی جهانی باید به جای واکنش پس از وقوع حملات، برای پیشگیری از آنها اقدام کند.
عبدالحق وثیق، رییس ادارهی استخبارات طالبان در این نشست مدعی شد که داعش از تلگرام، تیکتاک و دیگر پلتفرمهای دیجیتال برای ارتباطات، تأمین مالی و انتشار تبلیغات استفاده میکند.
او از این شرکتها خواست برای شناسایی و مقابله با فعالیتهای داعش، با طالبان «همکاری اطلاعاتی و فنی» داشته باشند.
وثیق همچنین هشدار داد که داعش ممکن است از هوش مصنوعی برای یادگیری روشهای ساخت مواد زهری و اجزای سلاحهای مرگبار استفاده کند.
در بخش دیگری از نشست، میخائیل ماکسیموویچ، معاون رییس سرویس اطلاعات خارجی روسیه، از ظهور نوع تازهای از تروریستهای انفرادی موسوم به «گرگهای تنها» هشدار داد.
بهگفتهی او، این افراد ممکن است نه براساس مذهب یا ایدئولوژی مشخص، بلکه تحت تأثیر پوچگرایی (نهیلیسم) و میل به ویرانگری دست به خشونت بزنند.
ماکسیموویچ همچنین گفت: «سازمانهای تروریستی بینالمللی علاقهی فزایندهای به همکاری با اوکراین برای دستیابی به فناوریهای استفاده از پهپادها نشان میدهند.»
بهادر قرباناف، رییس سرویس امنیت دولتی اوزبیکستان اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ بیش از ۴۹ هزار منبع اینترنتی حاوی محتوای «افراطی و تروریستی» در این کشور شناسایی شده است.
او گفت که این رقم نسبت به سال گذشته ۱۴ درصد افزایش را نشان میدهد. قرباناف خواستار ایجاد یک «بستر بینالمللی برای تبادل اطلاعات و همکاری با شرکتهای فناوری» شد.
نولان یرمکبایف، دبیرکل سازمان همکاری شانگهای، نیز بر همکاری امنیتی و توجه به عوامل اقتصادی و اجتماعی تروریسم تأکید کرد و گفت: «امنیت از توسعه جداییناپذیر است و بدون رسیدگی به مسائل اجتماعی و اقتصادی نمیتوان امنیت پایدار را تأمین کرد.»
او خواستار گسترش همکاری کارشناسان در زمینهی امنیت سایبری، حفاظت از زیرساختهای حیاتی و مبارزه با جرایم سایبری شد.
رییس استخبارات طالبان در این نشست در حالی برای مقابله با داعش، خواستار همکاری اطلاعاتی شبکههای اجتماعی شد که طی پنج سال گذشته این گروه بارها بهصورت رسمی حضور و فعالیت داعش در افغانستان را انکار کرده است.
اما داعش همچنان از حضور و فعالیت در بخشهای مختلف افغانستان خبر داده و مسئولیت دهها حمله علیه طالبان و اهداف ملکی از جمله مراکز مربوط به شیعیان در افغانستان را بر عهده گرفته است.
در آخرین حملهها علیه مقامهای طالبان، داعش مسئولیت کشتن ذبیحالله امیری، رییس اطلاعات و فرهنگ طالبان در بدخشان و حبیبالرحمان منصور، شهردار این گروه در فیضآباد را به عهده گرفته است.