روایت سرخِ سرخ‌کوتل

روایت‌ها انواع مختلف دارد. مثلاً روایت سفید، روایت سیاه، روایت سرخ، روایت سبز، روایت زرد، روایت ضعیف، روایت قوی…
این‌جا چند روایت را بررسی می‌کنیم و امیدواریم روایت‌های‌تان درد نگیرد و همه‌ی ما بتوانیم چند روز عمر باقی‌مانده را بسیار وحشت‌ناک مثبت زندگی کنیم.
روایت سیاه: منظور از روایت سیاه این نیست که برای تمام مردم سیاه باشد. روایتی که ما سیاهش می‌خوانیم، ممکن برای یک عده روایت سفید باشد. مثلاً خبر توافق حکومت وحدت ملی و حزب اسلامی را حتماً خبر شده‌اید. این روایت برای اشرف‌غنی و گروه مورد اعتمادش و برای طرفداران حزب اسلامی یک روایت سفید است. حالا اگر برای 90 درصد مردم افغانستان یک روایت سیاه باشد، بازهم خللی در مقدار سفیدی این روایت برای اشرف‌غنی و طرفداران حزب اسلامی وارد نمی‌شود. دلیلش هم خیلی ساده است. اشرف‌غنی فکر می‌کند که حکمتیار در زندگی بعد از صلح، حکمتیار سابق نخواهد بود. مرد جدیدی و شهروند جدیدی خواهد شد و تمام ارزش‌های نوپای دموکراسی را خواهد پذیرفت. به همین خاطر روایت صلح با حکمتیار برای او سفید است. اما مردم ممکن طوری دیگر فکر کند. این‌گونه که او در گذشته‌ها با هیچ حکومتی سازش نکرد، حتا زمانی‌که صدراعظم مملکت بود. به همین خاطر روایت بازگشت او، برای مردم روایت سیاه تلقی می‌شود، مخصوصاً که حکمتیار در صورت پذیرش تمام ارزش‌ها، به مقامی بهتر از مشاوریت اشرف‌غنی دست نخواهد یافت.
روایت سفید: حالا که قرار است بند سلمای ولایت هرات طی چند روز آینده با حضورداشت نخست‌وزیر هند رسماً افتتاح شود، ممکن مقامات هر دو کشور بگویند که از این بند برای توسعه‌ی زراعت و تولید انرژی آبی استفاده خواهد شد. این بند به افغانستان فرصت می‌دهد که کمی عمیق‌تر نفس بکشد. این روایت سفید است. روایتی است که در جامعه امید تزریق می‌کند. امیدوارم این بند از شر تروریستان پاکستانی و ایرانی در امان بمانند.
روایت سرخ: قصه از این قرار است که تعدادی از نیروهای امنیتی برای چند روز از سوی طالبان محاصره می‌شوند. آن‌ها به مقامات بالاتر، مثلاً در سطح ولایت و وزارت به تماس می‌شوند و درخواست کمک می‌کنند. چون اگرکمک نرسد، ده‌ها سرباز امنیتی به‌دست طالبان سلاخی می‌شوند. مقامات بالاتر تا زمانی‌که روایت گرفتاری آن‌ها از سوی رسانه‌ها نشر نشده و با فریاد جمعی مردم مواجه نشده‌اند، به آن‌ها فقط وعده‌ی کمک می‌دهند. اما زمانی‌که دیدند دیگر نمی‌شود سکوت کرد و کمک نفرستاد، طیاره می‌فرستند به منطقه و این طیاره «تایر برای سربازان قلاچ می‌کند» و «مهمات و آذوقه برای طالبان قلاچ می‌کند». بعدش همین مقامات که دیدند آن سربازان هنوز زنده‌اند، نیرو می‌فرستند و با متواری کردن (باید دقت کرد، متواری کردن طالبان از نابودی طالبان فرق دارد) طالبان آن‌ها را نجات می‌دهند. آن‌ها هم از نجات یافتن واقعیت‌های گرفتاری و بازی‌های مقامات بالاتر را روایت می‌کنند و روایت آن‌ها، روایت سرخ می‌شوند. از این روایت‌ها زیاد داریم، از جلریز میدان وردک گرفته تا اچین ننگرهار که آخرین مورد، روایت سرخِ سرخ‌کوتل ولایت بغلان است.
روایت زرد: این روایت انحصاراً مربوط سخنان پرمحتوای داکتر صاحب عبدالله‌عبدالله می‌شود. امیدوارم بقیه مقامات عالی‌رتبه‌ی دولتی از ما دق نشوند. مثلاً اگر دقت کنید داکتر صاحب گفته که حاضر است برای «منافع ملی» با حکمتیار روی یک سفره غذا بخورد. خاصیت روایات زرد این است که توضیح ندارد. مثلاً اگر همین حالا از جلالت‌مآب داکتر صاحب بپرسی که کدام منافع ملی؟ اگر خیلی هوشیار و سرحال باشد، می‌گوید صلح و توقف جنگ. به همین خاطر او هرگز آن انرژی خفته برای تخریب‌کاری و فتنه در وجود حکمتیار را نمی‌بیند و به همین دو کلمه اکتفا می‌کند. روزهای آینده هم پیشکش تفکرات حکمتیار!
روایت ضعیف: روایت ضعیف به روایتی گفته می‌شود که یا هیچ‌کسی آن را نمی‌پذیرد، یا اگر می‌پذیرد، تعداد محدودی می‌پذیرند. مثلاً اگر اشرف‌غنی امروز ادعا کند که ساختن جاده برای مناطق مرکزی در اولویت کاری‌اش قرار دارد، هیچ‌کسی در این حکومت نمی‌تواند آن را بپذیرد. همه از خود خواهند پرسید که آیا اشرف‌غنی دیوانه شده؟ بدی روایت ضعیف این است که خود راوی هم به آن اهمیت نمی‌دهد. ورنه اشرف‌غنی قبلاً از این روایات بسیار کرده و اگر حالا بگویی که این روایت خودت بود، می‌خندد ههههههههههه و می‌گوید من مناطق مرکزی را دوست دارم، من تمام افغانستان را دوست دارم.
روایت قوی: همین‌که افغانستان در رتبه‌ی سوم فاسدترین کشور دنیا قرار دارد، یک روایت قوی است. این روایت زمانی قوی‌تر می‌شود که مقامات حکومت برای این عنوان متأسف‌اند و آرزو می‌کنند که افغانستان دیگر بهترین کشور فاسد دنیا نباشد، اما در عین‌حال تمام فرصت‌ها و منابع را فدای منافع گروهی و قبیلوی می‌کنند. مثلاً تصور می‌شود که اشرف‌غنی از خطرهای احتمالی مسیر سالنگ برای واردکردن لین برق آگاه نیست، در حالی‌که او همه‌ی خطرها را می‌داند اما بازهم بر همین مسیر تاکید دارد و اجازه نمی‌دهد مسیر بهتری برای آوردن برق به افغانستان انتخاب شود. همین اجازه ندادن‌ها باعث می‌شود که افغانستان برای سال‌های‌سال در صدر کشورهای فاسد قرار گیرد.