نعمتالله اورنگ
لیسهی عالی خصوصی احمدشاه درانی شعبهی هشتمش را سال گذشته ایجاد کرد. این لیسه سال گذشته با 250 دانشآموز فعالیتهایش را آغاز کرد اما اکنون در آغاز سال تعلیمی که روند ثبت نام هنوز جریان دارد 350 دانشآموز در این لیسه حضور دارند.
قدرتالله، رییس این لیسه افزایش متقاضیان و چالشهای فراراه مکتبهای دولتی را عامل گسترش مکتبهای خصوصی میداند. وی در مورد پایین بودن کیفیت در مکتبهای دولتی میگوید که در مکتبهای دولتی مسوولان بیشتر به بخشهای اداری توجه دارند و بخش کیفی کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
از طرفی هم پایین بودن معاش معلمان در مکتبهای دولتی تأثیرات منفی بر کیفیت مکتبها گذاشته است.
به گفتهی آگاهان عرصهی آموزش نبود استادان مسلکی یکی از جدیترین چالشهاست.
بسمالله یاوری -که در مکاتب مختلفی در شهر کابل آموزگار بوده- استخدام استادان در مکتبهای دولتی را چالشی عمده در عرصهی معارف میداند. به گفتهی وی استخدام استادان در مکتبهای دولتی بر اساس معیارهای لازم صورت نمیگیرد.
آقای یاوری میگوید که حضور استادان برای چندین سال در یک مکان مشخص آنها را خسته و بیانگیزه میسازد. وی این مورد را بیشتر در مکتبهای دولتی معمول میداند.
به باور آقای یاوری، وزارت معارف نیز در بررسی مکتبهای دولتی معیارها و قوانین معارف را در نظر نمیگیرد. وی دلیل این امر را زدوبندهای سیاسی و مراعات کردن رابطههای شناختی یا دوستی عنوان میکند.
آقای یاوری میگوید که هیأت وزارت معارف مکتبهای خصوصی را با جدیت و علاقهی بیشتری مورد ارزیابی قرار میدهد: «هیأت وزارت معارف میداند که در مکتبهای خصوصی راههای فساد اداری برای آنها بازتر است. و به این منظور نیز آنها به مکتبهای خصوصی بیشتر مراجعه میکنند.»
محمدرضا اکنون در صنف دهم لیسهی خصوصی احمدشاه درانی درس میخواند. او تا صنف نهم در مکتب دیگری بوده است و بهمنظور یافتن مکان بهتری برای آموزش خود را به لیسهی احمدشاه درانی تبدیل کرده است.
محمدرضا بهخاطر کیفیت خوب مکتبهای خصوصی اکنون پول میپردازد و درس میخواند.
لیسهی عالی خصوصی نسل فردا در سال 1392 به فعالت آغاز کرده است. مسوولان این لیسه میگویند که سال اول را با 270 دانشآموز به پایان رساندهاند، اما اکنون نزدیک به یکهزار و پنجصد شاگرد در این لیسه مصروف آموختن هستند.
محمدعارف کریمی، یکی از مدیران این لیسه تفاوت کیفی در مکتبهای خصوصی را یک امر واقعی میداند. وی میگوید که بعضی مکتبهای خصوصی در گام اول هدف تجارتی دارند.
پرداخت پول بهعنوان فیس مکتب برای اکثر فامیلها دشوار است. مهدی شاگرد صنف هشتم این لیسه میگوید که او ماهانه 9 صد افغانی به ادارهی این لیسه پول میپردازد.
پرداخت این مقدار پول هرچند برای پدر مهدی آسان نیست، اما سرنوشت پسرش او را وادار میکند که با دشواریهای اقتصادی مبارزه کند. «مجبور هستم بهخاطر بهتر بودن سرنوشت پسرم این مقدار پول را پرداخت کنم.»
از دید آگاهان عرصهی آموزش، مواد آموزشی در وزارت معارف کارشناسانه تهیه نشده است و کاستیهای زیادی در شکل ظاهری و محتوایی مواد آموزشی وجود دارد.
اما بسمالله یاوری عدم استخدام استادان نظر به نیازمندیها را چالش دیگری در عرصهی آموزش عنوان میکند. وی میگوید که وجود معلمان خیالی در کلانشهرها و نبود معلمان کافی در روستاهای دوردست تأثیرات منفی بر این عرصه گذاشته است.
به گفتهی وی هرگاه مسوولان وزارت معارف از وجود استادان خیالی در مکتبها جلوگیری کنند و بودجهی آن را به مناطق محروم و ولایتهای دوردست اختصاص دهند، تأثیرات خوبی در عرصهی آموزش رونما خواهد شد.
سیدشاهلالا بکاولی، مدیر لیسهی عالی حبیبیه -که نزدیک به 30 سال است این لیسه را مدیریت کرده است- میگوید که تفاوت در مکتبهای دولتی نیز بهگونهی چشمگیری وجود دارد. وی میگوید که در جریان سه روز روند جذب دانشآموزان نزدیک به 3 صد نفر را به این لیسه جذب کرده است. او میافزاید که بیشترین افراد جذبشده در دورهی متوسطه از مکتبهای خصوصی آمدهاند.
آقای بکاولی پایین بودن کیفیت در مکتبهای دولتی در ولایتها و روستاهای دوردست را میپذیرد و یکی از دلایل این امر را عدم نظارت دقیق و زیاد بودن ساعتهای درسی استادان در طول هفته میداند.
او میگوید که در ولایت کابل یک استاد در طول هفته 24- 26 ساعت درس میدهد، در حالیکه در روستاها و ولایتهای دوردست یک استاد 35-37 ساعت در هفته تدریس میکند.
ویس یکی از دانشآموزان -که دوسال قبل از لیسهی نسوان گذرگاه به این لیسه آمده است- لیسهی مذکور را مکان مناسبی برای خودش میداند. وی میگوید که در شرایطی که او و فامیلش قرار دارند، مکتبهای دولتی فرصت خوبی برای آموختن است.
ویس از مسوولان عرصهی آموزش میخواهد که نظارت و تلاششان را برای بهبود بخشیدن این عرصه بهخصوص در مکتبهای دولتی بیشتر سازند.
اکنون تنها در ولایت کابل حدود 1200 مکتب دولتی و خصوصی وجود دارد.
چرا دانشآموزان مکاتب خصوصی را ترجیح میدهند؟
با دیگران به اشتراک بگذارید
