بیش از ۴۵ روز از از اقدام برای بازداشت حبیبالله غوریانی و عملیات سنگین نیروهای امنیتی در شهرک جبرئیل هرات میگذرد. رویدادی که خسارات جانی و مالی هنگفتی را برای باشندگان محل به بار آورد. از آن زمان تاکنون متضرران این حادثه مدعیاند که با هزینهی شخصیشان دورههای درمانشان را سپری کردهاند و همچنین تاکنون حکومت بابت تخریب خانههای مسکونی غرامت پرداخت نکرده است. حکومت برای ۳۴ تن از زخمیان این رویداد پول نقدی کمک کرده است، اما مردم شهرک جبرئیل میگویند که به شماری از زخمیان هیچ کمکی نشده است.
حبیبالله غوریانی در گفتوگو با روزنامه اطلاعات روز ادعا میکند که بررسیهای مردمی نشان میدهد که در جریان عملیات بازداشت او، بیشتر از ۵۰ میلیون افغانی به مردم خسارت رسیده است و حکومت در قبال پرداخت غرامت پاسخگو نیست: «وسایل و اموال مردم را نیروهای امنیتی دزدی کردهاند. خانههای مسکونی در جریان عملیات تخریب شده. نیروهای امنیتی سلاح، پول و اموال مردم را بردهاند.» آقای غوریانی میگوید که در جریان درگیری، ۶ تن کشته و ۱۴۱ تن دیگر زخمی شدهاند.
او میافزاید که تاکنون ۱۱ تن از زخمیان این رویداد در شهر مشهد ایران تحت درمان قرار دارند و پای یکی از زخمیان قطع شده: «حکومت هیچ کمکی به زخمیان در مشهد نکرده و آنان از یک موسسه خیریه و یا هم با ضمانت پول تداویشان را پرداخت کردهاند.»
خمشدن زیر بار قرض
برادر احمد جاوید، در عملیات بازداشت حبیبالله غوریانی دو مرمی بر بطناش برخورد کرد و بهدلیل شدت زخم به شهر مشهد ایران وی را منتقل کردهاند. او به روزنامه اطلاعات روز میگوید که تاکنون برای درمان نصرت، برادر ۲۸ سالهاش، ۳۲ میلیون تومان از جیب شخصیشان هزینه کردهاند.
نصرت دو فرزند دارد و در شهرک جبرئیل دکان پارچهفروشی کوچک داشته است. بستگانش روایت میکند که در هنگام رفتن به خانه، آماج شلیک مرمی قرار گرفته است.
احمد جاوید میگوید که تاکنون دو مرتبه شکم برادرش زیر تیغ جراحان قرار گرفته و حالا هم وضعیت صحیاش بهبود پیدا نکرده است: «وضعیت برادر من هیچ خوب نیست. حکومت برای ما هیچ کمک نکرده و طبق معلوماتی که از برادر خود گرفتم، تنها ۵ میلیون تومان دولت کمک کرده.»
او میگوید که با قرضکردن از بستگان و آشنایانشان هزینهی درمان برادرش را تأمین کردهاند، اما حالا نه پولی در بساط برای درمان برادرش دارند و نه هم برای رفع نیازمندیهای خانوادهشان: «برادر من غریبکار بود و در دکان پارچهفروشی خود یک لک (۱۰۰ هزار) افغانی سرمایه داشت. حالا او در ایران بیمار است و هزینهی درمانش سنگین و مصارف خانوادهاش نیز زیاد است.»
نجیبالله محبی، عضو شورای ولایتی هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید که ۱۹ تن از زخمیان رویداد شهرک جبرئیل جهت درمان به شهر مشهد ایران منتقل شده بودند که از این میان ۹ تن تاکنون دورههای درمانیشان را سپری کردهاند: «تمام مصارف درمان زخمیان را در مشهد حکومت پرداخته است. طبق معلومات من ۶۰۰ میلیون تومان مصارف درمانیشان از طریق مقام ولایت پرداخت شده است. شاید برخی از زخمیان از جیب شخصیشان برای درمانشان هزینه کرده باشند و ۱۰ نفر از زخمیان تا آخر هفتهی جاری به کشور برمیگردند.»
مشکلات روانی و ویرانی
مجتبا ۳۵ ساله با همسر و سه فرزندش در شب حمله بر خانهی حبیبالله غوریانی، در طبقهی اول خانهشان برای در امانماندن از باران مرمی و راکت پناه برده بودند، اما بیخبر از اینکه یک راکت به دروازهی خانهشان اصابت میکند و پوچک این راکت به راهپله خانهشان میرسد و باعث انفجار بالن گاز میشود.
انفجار بالن گاز، هرچند تلفات جانی در پی نداشت، اما مشکلات شدید روانی برای کودک دو ساله و پنج سالهی مجتبا به بار آورده است. او به روزنامه اطلاعات روز میگوید که با گذشت بیش از ۴۰ روز از شب وحشت در جبرئیل، کودکانش در شوک بهسر میبرند و به مشکل روانی شدید مبتلا شدهاند: «حتا اگر کمی با صدای بلند صحبت کنیم و یا دروازه خانه کمی محکمتر بسته شود، به گریه میشوند و برخی شبها تا صبح گریه میکنند. بهخدا قسم پول ندارم که فرزندانم را به داکتر روانشناس ببرم. این حمله ما را دربهدر کرد.»
مجتبا ادعا میکند که در آن شب کابوسبار پس از آتشگرفتن خانهشان بهدلیل انفجار بالن گاز، آنان سراسیمه برای نجات جانشان خانه را ترک کردند، اما وقتی برگشتند به ارزش ۱۶۰ هزار افغانی طلا و ۸۰ هزار افغانی پول نقدشان سرقت شده بود: «خانهی من حالا تخریب شده و بازسازی نمای آن ۸۰۰ هزار افغانی هزینه دارد و ترمیم دروازههای چوبی و داخل خانهها هم ۳۰۰ هزار افغانی هزینه دارد. حکومت نباید بر غیرنظامیان حمله میکرد و تا حالا یک روپیه کمک به ما نکرده است.»
پس از رویداد شهرک جبرئیل، نخست اسدالله سعادتی، معاون شورای عالی مصالحه ملی و پس از آن محمد محقق، مشاور ارشد رییسجمهور در امور سیاسی و امنیتی و رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان به شهرک جبرئیل رفتند، تا از تنش فزاینده میان مردم و حکومت بکاهند.
آقای محقق در ۱۲ حمل در جریان سخنرانی در میان مردم، خواستار بررسی جدی قتل غیرنظامیان در جریان عملیات نیروهای دولتی برای بازداشت حبیبالله غوریانی شد.
او گفته بود با رییسجمهور اشرف غنی و شورای امنیت ملی برای حل پروندهی آقای غوریانی صحبت کرده و منتظر فیصلهی آنها و طرفدار حل مسالمتآمیز قضیه است. این در حالی است که اداره محلی هرات، آقای غوریانی را به زورگیری، داشتن افراد مسلح، قاچاق مواد مخدر و اعمال خلاف قانون متهم کرده است. غوریانی اما این اتهامات را رد کرده است.
حبیبالله غوریانی میگوید که در انتظار عملیشدن قول محمد محقق است، تا لشکرکشی به جبرئیل پیگیری شود: «ما تلاش خود را برای حمایت از زخمیان میکنیم. ما به بزرگان نگاه میکنیم که چه میکنند و باید بزرگان قناعت ما را حاصل کنند.»
اداره محلی هرات حبیبالله غوریانی را به زورگیری، داشتن افراد مسلح، قاچاق مواد مخدر و اعمال خلاف قانون متهم کرده است. اما آقای غوریانی بار دیگر تأکید میکند که اگر پرونده در نهادهای عدلی و قضایی دارد، باید یک کمیتهی مشخص و بیطرفانه به پروندهاش رسیدگی کند.
او عملیات بازداشتاش از سوی سید عبدالوحید قتالی، والی هرات را زیر سوال میبرد و میگوید که چرا اداره محلی هرات براساس ادعایش، زندان شخصی از خانهاش پیدا نکرده است: «ادعای داشتن زندان شخصی کذب است و با تهمتزدن بر من جرم خود را پنهان میکنند. والی نمیخواهد که با من صلح کند. شاید والی هرات بخواهد که این منطقه [شهرک جبرئیل] به منطقه ناامن تبدیل شود.»
اداره محلی هرات در واکنش به این اظهارات حبیبالله غوریانی، سکوت کرده است.
توزیع کمک نقدی
مونسه حسنزاده، معاون والی هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید که براساس فهرست هیأت حکومت به رهبری احمدخان غوری، مشاور ارشد ریاستجمهوری، برای ۳۸ خانوادهی قربانیان و زخمیان رویداد شهرک جبرئیل که در شفاخانه حوزوی هرات ثبت شده بودند، کمک نقدی توزیع شده است.
او میافزاید که چهار تن از این افراد، بستگان قربانیان نیروهای دولتی در جنگ با افراد وابسته به حبیبالله غوریانی هستند: «به خانوادههای قربانیان و زخمیان، کمک نقدی ۵۰ هزار، ۲۵ هزار و ۱۵ هزار افغانی توزیع شده است.»
معاون والی هرات میگوید که در مرحله نخست به ۳۸ تن از افرادیکه نامشان را در شب رویداد شهرک جبرئیل در مراکز صحی دولتی ثبت شده بود، کمک نقدی دریافت کردهاند. خانم حسنزاده میگوید که فهرستی از سوی کمیسیون مردمی شهرک جبرئیل به حکومت سپرده شده، تا برای کشتهشدگان و زخمیان دیگر نیز کمک نقدی توزیع شود.
نجیبالله محبی، عضو شورای ولایتی هرات به روزنامه اطلاعات روز میگوید که تنها به دو تن از زخمیان رویداد جبرئیل ۲۵ هزار افغانی و برای دیگران ۵۰ هزار افغانی توزیع شده است. او از تأخیر در پرداخت کمک نقدی به آسیبدیدگان رویداد شهرک جبرئیل انتقاد میکند.
با این همه، برای ساکنان شهرک جبرئیل پرسش کلان این است که اگر حکومت قصد بازداشت حبیبالله غوریانی را نداشت، پس چرا با لشکرکشی عظیم کابوس مرگ و وحشت را برای آن بهوجود آورد؟
