کوتاهی دوامدار در پشتیبانی نیروهای امنیتی

کوتاهی دوامدار در پشتیبانی نیروهای امنیتی

طالبان صبح دیروز جمعه موفق شدند ولسوالی جلریز ولایت میدان وردک را سقوط دهند. ظاهرا طالبان توانسته که کنترل مرکز این ولسوالی را به‌شمول ساختمان فرماندهی پولیس و تمام ملحقات آن‌را به‌دست بگیرند. وزارت دفاع کشور نیز سقوط این ولسوالی را تأیید کرده است، اما به‌دنبال سقوط این ولسوالی، وزارت دفاع از آغاز عملیات پاکسازی خبر داده است. برپایه‌ی گفته‌های وزارت دفاع هنگام عملیات پس‌گیری به طالبان تلفات جانی نیز وارد شده است. به‌نظر می‌رسد با سقوط این ولسوالی طالبان به امکانات جنگی زیادی دست یافته است. منابع تأیید می‌کنند که به‌رغم افتادن جنگ‌افزارهای زیادی، ده‌ها سرباز نیروهای امنیتی نیز به‌دست طالبان اسیر شده‌اند.

ظاهرا آنچه در ولایت میدان وردک اتفاق افتاده یک فاجعه امنیتی است. گفته می‌شود دلیل اصلی سقوط این ولسوالی نرسیدن حمایت به‌موقع به نیروهای گیرافتاده بوده است. مهدی راسخ، نماینده ولایت میدان وردک در مجلس گفته است که آنچه در ولسوالی جلریز اتفاق افتاده مشکوک است. او گفته به‌رغم فشارهای زیاد و زمینه‌ی حمایت به‌موقع سربازان گیرافتاده، وزارت‌های دفاع و داخله کاری نکرده‌اند و در نتیجه این فاجعه امنیتی رخ داده است. اولین بار نیست که به‌دلیل تعلل در حمایت از نیروهای گیرافتاده در میدان جنگ مراکز ولسوالی‌ها و ساحات تحت کنترل نیروهای امنیتی سقوط کرده است. این سناریو در افغانستان تکراری و فاجعه‌بار بوده است. بارها در حالت اضطرار به تکرار سربازان گیرمانده در جنگ درخواست کمک کرده‌اند، ولی کسی صدای آن‌ها را نشنیده و گاهی فاجعه انسانی خلق شده است. مواردی اتفاق افتاده که رهبری نیروهای امنیتی از طریق میکانیزم رسمی به درخواست‌های مکرر برای حمایت از نیروهای گیرافتاده در میدان جنگ در مدت چندین روز پاسخ نداده و از سر ناگزیری سربازان دست به دامن شبکه‌های اجتماعی شده‌اند.

این روزها نیروهای امنیتی افغانستان با امکانات اندک، اما روحیه بالا بار سنگین جنگ را به دوش می‌کشند. فرزندان مردم که در صفوف نیروهای امنیتی شب و روز برای دفاع از کشور می‌جنگند، از هیچ فداکاری دریغ نمی‌کنند. آن‌ها با کم‌ترین امکانات صادقانه مأموریت‌شان را انجام می‌دهند. اما ضعف مدیریت، فساد و سهل‌انگاری در سطوح مدیریتی به چنین فاجعه‌هایی می‌انجامد. این مشکل سبب شده است که در جنگ‌ها هماهنگی نیروها در سطوح استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی از بین برود و سربازان زیادی را به کام مرگ فرستاده‌ شوند.

شاید به اندازه این روزها برای افغانستان، به‌ویژه نیروهای امنیتی هیچ دوران سخت‌تر نبوده است. طالبان پس از شروع خروج نیروهای بین‌المللی، همزمان در چندین ولایت بر شدت جنگ افزوده‌اند. مهم‌‌ترین هدف طالبان دست‌یافتن به مناطق بیشتر و رسیدن به آرمان سقوط جمهوری اسلامی است. هرچند در یک ماه گذشته در مقایسه به آنچه طالبان در سر داشتند، این گروه در میدان جنگ دست‌آوردی چندانی نداشته است. اما در هفته‌های اخیر اتفاق‌هایی رخ داده که قابل نگرانی است. دیروز ولسوالی جلریز سقوط کرد. قبل از آن، در هفته‌های اخیر چهار ولسوالی در ولایت‌های میدان‌وردک، بغلان و لغمان سقوط کرده است. چندی پیش ولسوالی‌های بُرکه‌ی بغلان و نرخ میدان‌وردک و به تعقیب آن، روز پنج‌شنبه هفته پیش ولسوالی دولت‌شاه ولایت لغمان به‌دست طالبان سقوط کرد. همچنان در یک ماه گذشته، در ولایت‌های غربی کشور چندین قرارگاه و کندک نیروهای ارتش یا تخلیه شده یا طالبان آن‌ها را سقوط داده‌اند.

هم از نظر استراتژی نظامی و هم از منظر سیاسی، حمایت به‌موقع از نیروهای امنیتی و جلوگیری از سقوط مراکز و مناطق تحت حاکمیت دولت، برای حکومت کم‌هزینه و به‌صرفه است. از نظر نظامی پس‌گیری مناطق سقوط داده‌شده هزینه‌ی بیشتری روی دست حکومت می‌گذارد. وقتی یک ولسوالی سقوط می‌کند، امکانات جنگی فراوان به‌دست دشمن می‌افتد. سربازان زیادی یا جان‌های‌شان از دست می‌دهند یا اسیر طالبان می‌شوند. از نظر سیاسی نیز وقتی مرکز یک ولسوالی یا یک قرارگاه ارتش سقوط می‌کند، طالبان یک قدم بیشتر روایت جنگ را به نفع‌شان تغییر می‌دهند؛ حتا اگر دوباره این مناطق از دشمن پس گرفته شود. اگر نیروهای امنیتی خط مقدم به‌موقع و به‌درستی اکمال و جنگ مدیریت شود، سقوطی اتفاق نمی‌افتد.

یکی از شاخص‌ها که برتری طرف‌های یک جنگ را تعریف می‌کند، وسعت قلمرو است. طالبان به همین دلیل و در آستانه‌ی نشست استانبول می‌کوشند مناطق بیشتری را در اختیار بگیرند. این امر تأثیر بزرگی در میز مذاکره و تحولات سیاسی فردای افغانستان می‌گذارد. اگر صلحی اتفاق نیفتد، جنگ طالبان تا آخرین نفس، برای وسعت قلمرو گامی در جهت تحقق روایت سقوط جمهوری اسلامی افغانستان است. سرقومندان اعلی افغانستان باید درک کند که جنگ با شعار نمی‌شود. باید عوامل سقوط به‌درستی شناسایی و مدیران ارشد که کوتاهی کرده‌، مجازات شوند. بازی سیاسی با بخش‌های امنیتی و چشم‌پوشی از چنین خطاهای فاحش امنیتی، فاجعه‌بار است. زیرا نیروهای امنیتی افغانستان آخرین سنگر و تکیه‌گاه جمهوری اسلامی افغانستان است.