مقامهای ازبیکستانی میگویند که دهها هواپیمای ارتش حکومت پیشین افغانستان را که پس از سقوط کابل به آن کشور انتقال داده شده، به حکومت طالبان تحویل نمیدهد.
عصمتالله ارگاشف، نمایندهی ویژه ازبیکستان در امور افغانستان به صدای امریکا گفته است که این هواپیماها متعلق به امریکا است و به کابل باز نخواهند گشت.
او افزوده است: «دولت ایالات متحده هزینهی آنها (هواپیماها) را پرداخته است. دولت [ ایالات متحده] دولت پیشین افغانستان را تمویل میکرد و بنابرین ما معتقدیم که این کاملاً به واشنگتن بستگی دارد که با آنها چه میکند».
این دیپلمات ازبیکستانی گفته است که ازبیکستان این تجهیزات نظامی را در توافق با ایالات متحده نگه داشته است.
مقامهای دفاعی امریکا نیز به صدای امریکا تایید کردهاند که ازبیکستان و تاجیکستان هیچ برنامهای برای تحویل هواپیماهای حکومت پیشین افغانستان به طالبان ندارند.
راب لودویک، یک سخنگوی وزارت دفاع امریکا گفته است: «این هواپیماها موضوع همکار امنیتی منطقهای با دولت های ازبیکستان و تاجیکستان است.»
او افزوده است که ۴۶ هواپیما در ازبیکستان و ۱۸ هواپیما در تاجیکستان وجود دارد. بهگفتهی او، این هواپیماها شامل چرخبالهای Mi-17 UH-60 و همچنین هواپیمای بال ثابت PC-12، C-208، AC-208 و A-29 است.
در این هواپیماها در اوسط ماه آگست، شماری از نیروهای هوایی همراه با اعضای خانوادههایشان چند ساعت قبل از سقوط کابل بهدست طالبان، به ازبیکستان و تاجیکستان فرار کردهاند.
مقامهای امریکایی تا کنون دربارهی سرنوشت هواپیماها تصمیم نگرفتهاند.
طالبان این تجهیزات را دارایی عامه میدانند و بارها از حکومتهای تاجیکستان و ازبیکستان خواستهاند که آنها را بازگردانند.
ملا محمد یعقوب، سرپرست وزارت دفاع طالبان حتا باری به تاجیکستان و ازبیکستان هشدار داده و گفته بود که هیچ کشوری حق ندارد که هواپیماهای افغانستان را نزد خود نگهدارد یا از آن استفاده کند: «با بسیار احترام از آنان تقاضا میکنم که صبر ما را نه آزمایند و ما را مجبور نسازند که تا حد توان دست به عمل مشابه بزنیم.»
براساس گزارش وزارت دفاع امریکا (پنتاگون)، این کشور به ارزش هفت میلیارد دالر تجهیزات نظامی را که به دولت افغانستان سپرده بود، پس از خروج در این کشور جا گذاشته است.
وزارت دفاع امریکا گفته ست که این تجهیزات شامل هواپیما، مهمات هوا به زمین، وسایل نقلیه نظامی، سلاح و تجهیزات ارتباطی است. در گزارش پنتاگنون تصریح شده است پس از خروج امریکا از افغانستان، تنها ۷۸ فروند هواپیما در میدان هوایی کابل باقی مانده است. به گفتهی این وزارت، این هواپیماها قبل از خروج آخرین نظامیان امریکایی از کار انداخته شدهاند.
