حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجهی ایران در واکنش به بیانیهی سخنگوی طالبان در پیوند به حقآبهی رود هلمند، گفته است که بود و نبود آب با بازدید فنی و عینی مشخص میشود، نه از طریق صدور بیانیهی سیاسی.
اخیرا تلاشهای مقامهای ارشد ایران بهمنظور پیگیری حقآبهی آن کشور از رود هلمند شدت یافته است، تا جایی که ابراهیم رییسی، رییسجمهور ایران در این رابطه به طالبان هشدار نیز داده است.
آقای رییسی در جریان سفرش به ولایت سیستان و بلوچستان ایران، به طالبان هشدار داده است که هرچه سریعتر آب را رها کنند. او به طالبان گفته است که حرفش را جدی بگیرند تا بعدا گلایه نکنند.
به دنبال این اظهارات، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان گفته است که مقامهای ایرانی ابتدا باید معلومات خود را در مورد آب هلمند تکمیل و پس از آن با الفاظ مناسب خواستشان را مطرح کنند.
مجاهد پنجشنبه شب (۲۸ ثور) در بیانیهای، اظهارات رییسی را نامناسب خوانده و گفته است که طالبان به معاهده نیمقرن پیش دربارهی تقسیم آب هلمند متعهد هستند، اما بهدلیل خشکسالی آب کافی وجود ندارد.
با این حال، وزیر امور خارجهی ایران در توییت تازهی خود نوشته است که در ماههای اخیر بارها از امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجهی خواسته است تا طبق عهدنامه هیرمند، امکان بازدید هیأتهای فنی و سنجش میزان آب را فراهم کنند، اما طالبان این کار را نکردهاند.
امیرعبداللهیان نوشته است: «سیستان از خشکسالی رنج میبرد. ملاک بود و نبود آب، بازدید فنی و عینی است و نه صدور بیانیهی سیاسی.»
این درحالی است که حسین دلیریان، سخنگوی سازمان فضایی ایران اعلام کرده است که این کشور با استفاده از ماهواره خیام، مسیر رودخانه هیرمند را پایش کرده است.
او در توییتی نوشته است که تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که «حکومت افغانستان» در برخی نقاط با انحراف مسیر آب و ایجاد بندهای متعدد، مانع رسیدن آب به ایران شده است.
دلیریان روشن نکرده که منظور از «حکومت افغانستان» طالبان است یا حکومت پیشین افغانستان. یک بند در مسیر هلمند در حکومت پیشین افغانستان ساخته شده است.
معاهده هیرمند
افغانستان و ایران برای تقسیم آب رود هیرمند، در سال ۱۳۵۱ خورشیدی معاهدهای را امضا کردهاند.
مقامهای ایرانی میگویند که براساس این معاهده، در سالهای آبی باید سالانه ۸۲۰ میلیون مترمکعب آب از افغانستان وارد ایران شود؛ اما آنان مدعی اند که ایران این مقدار آب را دریافت نمیکنند.
حسن کاظمی قمی، سفیر و نمایندهی ویژه ایران در کابل گفته است که ایران در سال گذشته ۲۷ میلیون مترمکعب آب دریافت کرده است.
