نهاد حقوق بشری «رواداری» میگوید که در سال ۲۰۲۴ میلادی ۵۴۴ نفر در افغانستان کشته و ۲۳۴ نفر دیگر زخمی شدهاند.
این نهاد امروز (چهارشنبه، ۲۹ حوت) با نشر گزارش سالانهی خود در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفته است که این افراد در حملات هدفمند انفجاری و انتحاری، انفجار مواد انفجاری باقیمانده از جنگ و یا بهصورت هدفمند و فراقضایی کشته و زخمی شدهاند.
براساس گزارش رواداری، کشتهشدگان شامل ۴۰۳ مرد، ۴۰ زن و ۱۰۱ کودک میشوند.
این نهاد افزوده است که زخمیها نیز شامل ۱۱۸ مرد، هفت زن، ۶۰ کودک و ۳۹ نفر با هویت نامعلوم میشوند.
رواداری گفته است که کارمندان حکومت پیشین و اعضای خانوادههای آنان، زنان، کودکان، بزرگان قومی و مخالفان و منتقدان طالبان میان قربانیان قرار دارند.
طبق گزارش رواداری، تلفات غیرنظامیان براثر حملات هدفمند انتحاری و انفجاری در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال ۲۰۲۳ میلادی ۲۷.۸ درصد کاهش یافته است، اما تلفات ناشی از ماین و مواد انفجاری باقیمانده از جنگ ۵۱.۴۰ درصد، قتلهای مرموز، هدفمند و فراقضایی ۱.۶۳ درصد، قتل هدفمند کارمندان حکومت پیشین ۹.۶۳ درصد، قتل افراد غیرنظامی به اتهام همکاری با مخالفان طالبان دو برابر و ناپدید کردن اجباری ۷۰ درصد افزایش یافته است.
رواداری همچنین در گزارش خود گفته است که طالبان در سال ۲۰۲۴ میلادی ۸۸۵ نفر را به صورت خودسرانه بازداشت کردهاند که این آمار نسبت به سال پیش آن، ۴۲ درصد افزایش را نشان میدهد.
این نهاد گفته است که کارمندان حکومت پیشین، منتقدان، افراد متهم به عضویت در گروههای مخالف نظامی و سیاسی طالبان، فعالان مدنی و خبرنگاران مشمول افرادی هستند که در جریان سال ۴۲۰۲ توسط طالبان بهطور خودسرانه و غیرقانونی بازداشت و زندانی شدهاند.
در گزارش رواداری همچنین آمده است که بازداشت خودسرانه کارمندان حکومت پیشین در سال ۲۰۲۴ با ۱۴۲ مورد بازداشت، نسبت سال ۲۰۲۳ میلادی ۲۰.۳ درصد و بازداشت خودسرانه افراد به اتهام همکاری با گروههای مخالف طالبان با ۲۸۲ مورد بازداشت، دوبرابر افزایش یافته است.
رواداری گفته است که یافتههایش نشان میدهد که پس از نشر قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان آمار بازداشت خودسرانه و غیرقانونی افراد به صورت گسترده افزایش یافته است؛ زیرا طالبان با توسل به زور و شیوههای خشونتآمیز، از جمله بازداشت و زندانی کردن افراد، این قانون را تطبیق میکنند.
قتل و شکنجه در زندانهای طالبان
رواداری در گزارش خود گفته است که در سال ۲۰۲۴ دستکم ۲۰ نفر براثر شکنجه در زندانهای طالبان به قتل رسیدهاند و ۱۳ نفر دیگر براثر شکنجه راهی شفاخانه شدهاند.
این نهاد گفته است که این آمار نسبت به سال ۲۰۲۳ میلادی، ۲۵ درصد افزایش را نشان میدهد.
براساس گزارش رواداری، طالبان از شکنجه بهعنوان ابزاری برای کسب اعتراف و اثبات اتهام علیه افراد استفاده میکنند و این اعترافات بهعنوان مدرکی برای توجیه، سرکوب و مجازات افراد و بهویژه مخالفان و منتقدان به کار گرفته میشود.
این نهاد گفته است که بیشترین شکنجه در نظارتخانههای استخبارات و وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان انجام میشود و وضعیت زندانهای عمومی تحت کنترل این گروه نسبتا بهتر است.
رواداری گفته است که بستن سنگ به آلت تناسلی مردان، کشیدن دندان، کندن گوشت بدن، سوزاندن بدن زندانیان با سیخ و آب داغ، گرسنگیدادن، قرار دادن در گرما یا سرمای شدید، قرار دادن در اتاق خیس و تاریک، ترساندن با شلیک گلوله، غرق مصنوعی، گذاشتن لوله آب در دهان زندانیان طوریکه آنان را ابتدا با کمپل محکم میبندند و سپس به زور آب میدهند از شیوههای معمول شکنجه در زندانهای طالبان میباشند.
همچنین بهگفتهی رواداری، شوک برقی، قرار دادن در معرض آلودگی صوتی، بیخوابی دادن، لتوکوب با مشتولگد، چوب، پیپ آب، زنجیر و قنداق تفنگ، انداختن پلاستیک در سر زندانیان، آویزان کردن از سقف، برهنه کردن، خفه کردن و تهدید به قتل زندانیان و اعضای خانوادههای آنان، نگهداشتن زندانیان در آفتاب گرم و سوزان و غذا ندادن از دیگر روشهای شکنجه در زندانهای طالبان میباشند.
براساس گزارش رواداری، طالبان همچنین زندانیان را پس از آزادی مورد آزارواذیت قرار میدهند و هیچ مکانیسم نظارتی از زندانها و نظارتخانههای این گروه وجود ندارد.
مشکلات زندانهای زنانه
رواداری در گزارش خود گفته است که در اکثر زندانهای زنانهی تحت کنترل طالبان هیچ کارمند زن حضور ندارد و و تنها شمار اندکی زنان عمدتا در زندانهای عمومی بهعنوان نگهبان یا بازرسیکنندهی مراجعهکنندگان کار میکنند که آنان نیز از طرف شب به خانهی خود بر میگردند.
براساس گزارش این نهاد، در این میان نظارتخانههای ادارات امر به معروف طالبان که در مقایسه با سایر محلات که بیشترین سلب آزادی زندانیان آن را زنان تشکیل میدهند، حتا یک کارمند زن ندارند که مسئولیت نگهبانی و ارائهی خدمات مورد نیاز به زندانیان را به عهده داشته باشد.
رواداری افزوده است که طالبان در برخی از ولایتها به خانوادههای زندانیان زن اجازهی ملاقات نمیدهند و به این ترتیب محدودیتهای وضعشده بر محلات سلب آزادی زنان به مراتب بیشتر است.
وضعیت اقلیتهای قومی و مذهبی
رواداری در گزارش خود گفته است که اقلیتهای قومی و مذهبی در افغانستان همچنان در معرض حملات هدفمند قرار دارند و در برخورداری از خدمات دولتی، دسترسی به کمکهای بشردوستانه و منابع و امکانات ملی با تبعیض و محدودیتهای گسترده مواجه هستند.
طبق گزارش رواداری، طالبان کارمندان دولتی را براساس معیارهای قومی، زبانی، مذهبی و ایدئولوژیک استخدام و یا برکنار، افکار و عقاید مذهبی متفاوت را سرکوب و اجرای مراسم و اعمال مذهبی را محدود کردهاند.
رواداری در گزارش خود از جمله از تیرباران ۱۴ نفر هزاره از باشندگان ولایت دایکندی در مناطق مرزی این ولایت و لایت غور و چندین حملهی دیگر علیه هزارهها و شیعیان بهعنوان نمونهی تداوم حملات هدفمند علیه اقلیتهای قومی و مذهبی در افغانستان یاد کرده است.
این نهاد همچنین گفته است که طالبان شماری از شیعیان اسماعیلی در بدخشان را مجبور به تغییر مذهب و در چندین ولسوالی بدخشان مدارس دینی ایجاد کردهاند و در هر مدرسه برای ۱۰۰ تا ۲۰۰ شاگرد اسماعیلیمذهب، فقه حنفی تدریس میکنند.
وخامت وضعیت حقوق زنان
رواداری در گزارش خود گفته است که بهدلیل تداوم سیاستهای تبعیضآمیز و سختگیرانهی طالبان و بهویژه پس از نشر «قانون امر به معروف و نهی از منکر» که طالبان آن را با توجیه دینی و با توسل به شیوههای خشونتآمیز تطبیق میکنند، وضعیت حقوق بشری زنان نیز در زمینههای مختلف وخیمتر شده است.
این نهاد افزوده است که تبعات ناشی از اجرای قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان بر تمامی ابعاد زندگی زنان و دختران افغانستان سایه انداخته و منجر به محرومیت کامل آنان از حق آموزش و تشدید تبعیض در دسترسی به خدمات بهداشتی، حق گشتوگذار آزادانه و دسترسی به عدالت شده است.
رواداری گفته است که این وضعیت میتواند مصداق تعذیب جنسیتی و جنایت علیه بشریت تلقی شود.
طالبان از زمان تسلط دوباره بر افغانستان، محدودیتهای گستردهای بر زندگی شهروندان، بهویژه زنان و پیروان مذاهب غیرحنفی وضع کردهاند.
این گروه همچنین بهصورت گسترده متهم به نقض حقوق بشر، از جمله قتلهای فراقانونی و شکنجه شده است.
