عادله راز، سفیر پیشین افغانستان در امریکا با انتقاد از عادی‌سازی روابط کشورها با طالبان، می‌گوید روابط کنونی کشورها با طالبان نوعی سردرگمی را خلق کرده است که باید پرسید آیا فقط نداشتن سفیر به معنای به‌رسمیت نشناختن است.
خانم راز این موضوع را روز گذشته (سه‌شنبه، ۳ سنبله) در برنامه‌ای که از سوی «بنیاد ملی برای دموکراسی» درباره‌ی افغانستان در واشنگتن برگزار شده بود، بیان کرد.
او گفت که در ظاهر امر کشورها طالبان را به‌رسمیت نشناخته‌اند، اما روابط دیپلماتیک‌شان در سطوح پایین‌تر از سفیر، معاون اول و معاون دوم، عملا جریان دارد.
سفیر پیشین کشور گفت: «درست است که کشورها [می‌گویند] طالبان را به‌رسمیت نشناخته‌اند، اما نحوه‌ی روابط‌شان نوعی سردرگمی را خلق کرده است که باید پرسید به‌رسمیت‌نشناختن دقیقا به چه معنا است؟ آیا به‌رسمیت‌نشناختن فقط به این معنا است که سفیر نداشته باشند؟»
خانم راز می‌گوید به دلیل نبود یک رویکرد جامع که طالبان را تحت فشار قرار دهد، عادی‌سازی روابط با این گروه رو به افزایش است.
او گفت: «چه ما از آن خوشحال باشیم یا نباشیم، روند عادی‌سازی روابط کشورها با طالبان جریان دارد. هر کشوری تلاش کرده است اولویت خود را تشخیص و بر مبنای آن عمل کند و محدودیت‌ها [علیه طالبان] را کاهش دهد.»
خانم راز یکی از دلایلی راضی شدن کشورها به تعامل با طالبان را برخورد موردی و رویکرد فردی می‌داند.
او می‌گوید: «صادقانه بگویم ما باختیم و طالبان در تعاملات خود برنده شده‌اند؛ چون طالبان هوشمندانه روی اولویت‌های هر کشور جداگانه تمرکز می‌کنند.»
خانم راز می‌گوید: «رویکرد فردی و موردی به نفع ما نبوده است و تنها یک رویکرد جمعی از سوی جامعه بین‌المللی می‌تواند فشار مناسبی را بر طالبان وارد کند؛ در غیر این صورت تعامل تدریجی [با طالبان] بدون حضور مردم افغانستان ادامه خواهد داشت.»
عادله راز در مورد اقدامات برای گذار از وضعیت فعلی و شکل دادن به آینده‌ی کشور گفت که خواست مردم و تأمین عدالت مهم‌تر است.
او گفت: «آنچه اهمیت دارد خواست مردم افغانستان است و امروز مردم همگی مشتاق آینده‌ای هستند که فارغ از خواست‌های روزمره مثل حق آموزش و کار، در آن خودشان را ببینند.»
سفیر پیشین کشور افزود که در پروسه‌های شکل‌دهی آینده‌ی کشور شمولیت زنان مهم است؛ «در هر پروسه‌ای که برای شکل دادن به آینده‌ی افغانستان به راه بیفتد باید زنان نقش داشته باشند؛ چون محرومیت زنان منجر به پایداری هیچ روندی نخواهد شد.»
او همچنین بر «تا‌مین عدالت» در روندهای گذار تأکید کرد و گفت یکی از اشتباهاتی که قبلا صورت گرفته است، «قربانی کردن عدالت برای صلح» است.
او گفت در زمان تدوین قانون اساسی در آغاز نظام جمهوری و نیز در روند دوحه، عدالت را در حاشیه گذاشتند و گفتند روند تأمین عدالت به صلح آسیب می‌رساند.
خانم راز می‌گوید این بزرگ‌ترین اشتباه بود، زیرا صلح بدون عدالت پایداری ندارد و برای آینده، عدالت یک عنصر حیاتی است.
