عادله راز، سفیر پیشین افغانستان در امریکا میگوید کشورهای بیشتری در حال عادیسازی روابط خود با طالبان هستند و این روند رو به افزایش است.
خانم راز این موضوع را روز گذشته (سهشنبه، ۳ سنبله) در برنامهای که از سوی «بنیاد ملی برای دموکراسی» دربارهی افغانستان در واشنگتن برگزار شده بود، بیان کرد.
او گفت: «چه ما از آن خوشحال باشیم یا نباشیم، روند عادیسازی روابط کشورها با طالبان جریان دارد. هر کشوری تلاش کرده است اولویت خود را تشخیص و بر مبنای آن عمل کند و محدودیتها [علیه طالبان] را کاهش دهد.»
او افزود که در ظاهر امر کشورها طالبان را بهرسمیت نشناختهاند، اما روابط دیپلماتیکشان در سطوح پایینتر از سفیر عملا جریان دارد.
او گفت: «درست است که کشورها [میگویند] طالبان را بهرسمیت نشناختهاند، اما نحوهی روابطشان نوعی سردرگمی را خلق کرده است که باید پرسید بهرسمیتنشناختن دقیقا به چه معنا است؟ آیا بهرسمیتنشناختن به این معنا است که سفیر نداشته باشند، ولی معاون اول و معاون دوم سفارت داشته باشند؟ چون اگر سفیر داشته باشند ممکن است رسمیتشناسی تلقی شود.»
عادله راز در مورد اقدامات برای گذار از وضعیت فعلی و شکل دادن به آیندهی کشور گفت که خواست مردم و تأمین عدالت مهمتر است.
او گفت: «آنچه اهمیت دارد خواست مردم افغانستان است و امروز مردم همگی مشتاق آیندهای هستند که فارغ از خواستهای روزمره مثل حق آموزش و کار، در آن خودشان را ببینند.»
سفیر پیشین کشور افزود که در پروسههای شکلدهی آیندهی کشور شمولیت زنان مهم است؛ «در هر پروسهای که برای شکل دادن به آیندهی افغانستان به راه بیفتد باید زنان نقش داشته باشند؛ چون محرومیت زنان منجر به پایداری هیچ روندی نخواهد شد.»
او همچنین بر «تامین عدالت» در روندهای گذار تأکید کرد و گفت یکی از اشتباهاتی که قبلا صورت گرفته است، «قربانی کردن عدالت برای صلح» است.
او گفت در زمان تدوین قانون اساسی در آغاز نظام جمهوری و نیز در روند دوحه، عدالت را در حاشیه گذاشتند و گفتند روند تأمین عدالت به صلح آسیب میرساند.
خانم راز میگوید این بزرگترین اشتباه بود، زیرا صلح بدون عدالت پایداری ندارد و برای آینده، عدالت یک عنصر حیاتی است.
