خیر جستن افغانی در شر داعش
گفته میشود که دولت امیدوار است تا نفوذ رو به گسترش داعش در افغانستان از یک سو و تقابل طالبان و داعش از سوی دیگر، طالبان را به دولت نزدیکتر کند، و به این ترتیب زمینهای رسیدن صلح با این گروه فراهم شود. گزارشگر بی بی فارسی هم در گزارشی چنین چیزی میگفت. دو نکته در این مورد:
گروههای افراطی با تمام اختلافات کوچک و بزرگی که میتوانند با هم داشته باشند، در نهایت مکمل همدیگر هستند. گفتمانی که اینها خلق میکنند و گسترش میدهند، فضای اجتماعی-فرهنگی کهایجاد میکنند، و دشمنیها و دوستیهای اصولی شان، زمینهای تضعیف نیروهای میانهرو، ملیگرا، دموکرات و … را فراهم میکند، و سونامی از افراط و ترور را به راه میاندازند که به نفع همهای شان است. در چنین فضایی، جا به جایی نیروهای افراطی از درون یک گروه به درون گروه دیگر، تضعیف شدن یکی و قوی شدن دیگری نمیتواند به نفع مخالفین افراط و بنیادگرایی باشد. شاید بهترین نمونه، پیوستن گروهی نیروهای گروههای جهادی در دههای نود میلادی به طالبان، و تقابل حزب اسلامی با طالبان باشد. این جا به جایی نیروها و اختلافات درونی افراطیها، هیچ سودی به حال دیگران نداشت.
بسیار بعید است که طالبان در پیشبرد رقابت شان با داعش به دولت نزدیکتر شوند، و با جدیت به دنبال صلح بیافتند. این کار به معنای پیشکش کردن بخش مهمی از نیروهای جنگی و در نهایت سنگرهای شان به داعش است. طبیعی است اگر طالبان برای جلوگیری از پیوستن نیروهای شان به داعش به جنگ، ویرانگری و تروریسم با شدت بیشتر ادامه بدهند، تا بتوانند به نیروهای شان و نیروهای افراطی دیگر ثابت کنند که اینها مجاهدین واقعی هستند و بهتر و تواناتر از داعش و دیگر گروههای افراطی رقیب. به یاد بیاوریم که مجاهدین در دوران جنگ با روسها و بعداً دولت کابل، جنگهای داخلی خونینی با همدیگر داشتند، اما این جنگها هیچگاه زمینهای پیوستن یکی از گروههای جهادی مهم به دولت کابل را فراهم نکرد.
داعش هیچگاه نمیتواند در افغانستان با طالبان به صورت جدی رقابت کند. (به شرطی که دولت به منظور فرشته نشان دادن طالبان از تمام امکاناتش برای گسترش دادن پدیدهای داعش استفاده نکند!) برای این سخن دلایل بسیاری میتوان آورد، اما یکی از مهمترین دلایل آن این است که تروریسم داعش در افغانستان، بعد قومی تروریسم طالبان را ندارد، و بعد قومی تروریسم طالبان در جامعهای قبیلوی افغانستان برای گسترش و بقای طالبان بسیار حیاتیتر از آن است که به این سادگیها بتوان نادیده اش گرفت. پوشش سیاسی دوامدار طالبان در کابل تا حدودی زیادی ریشه در همین بعد قومی تروریسم طالبان دارد، و داعش هیچگاه نمیتواند از چنین امکاناتی در افغانستان بهرهمند شود.
